Backup

Eş anlamlılar: Yedekleme

Backup (yedekleme), verinin kopyasını farklı bir konumda saklayarak veri kaybına karşı koruma stratejisidir. Tam, artımlı (incremental) ve diferansiyel türleri vardır. 3-2-1 kuralı: 3 kopya, 2 farklı medya, 1 offsite.

Backup Nedir?

Backup (yedekleme), kritik verinin kopyasını farklı bir depolama konumuna düzenli olarak kopyalama işlemidir. Donanım arızası, yazılım hatası, fidye yazılımı saldırısı, insan hatası gibi olaylarda veri kaybını önler veya minimize eder. Sağlam bir yedekleme stratejisi her kritik sistemin vazgeçilmez parçasıdır.

Yedekleme Türleri

1. Full Backup (Tam)

Tüm veri kopyalanır. En fazla yer kaplar ama geri yükleme en hızlıdır.

2. Incremental Backup (Artımlı)

Son yedekten sonra değişen veriler. Az yer, yavaş geri yükleme (tam + tüm incremental'lar gerek).

3. Differential Backup (Diferansiyel)

Son FULL yedekten sonra değişenler. Orta boyut, orta hız.

4. Synthetic Full

Sunucuya yük bindirmeden tam yedek oluşturma.

5. Mirror Backup

Kaynağın birebir kopyası, versiyon tutmaz.

3-2-1 Yedekleme Kuralı

  • 3 kopya verinin (1 orijinal + 2 yedek)
  • 2 farklı medyada (disk + tape, disk + cloud)
  • 1 offsite (farklı coğrafi konumda)

Retention Policy (Tutma Politikası)

Yedek kaç süreyle saklanacak? Grandfather-Father-Son yaygın strateji:

  • Günlük yedek: 7 gün
  • Haftalık: 4 hafta
  • Aylık: 12 ay
  • Yıllık: 7 yıl (yasal gereksinime göre)

RPO ve RTO

  • RPO (Recovery Point Objective): Ne kadar veri kaybı kabul edilebilir? (ör. 1 saat = son 1 saat yedek sıklığı)
  • RTO (Recovery Time Objective): Ne kadar süre içinde geri yüklenmeli? (ör. 4 saat = hızlı restore altyapı)

Backup Hedefleri

  • Yerel disk
  • NAS/SAN
  • Tape (uzun dönem arşiv)
  • Cloud (S3, Backblaze B2, Wasabi)
  • Offsite sunucu

Popüler Backup Araçları

Linux

  • rsync: Incremental dosya sync
  • tar + gzip: Basit arşiv
  • BorgBackup: Deduplication + encryption
  • Restic: Modern, fast, encrypted
  • Duplicity: GPG ile şifreli
  • Bacula: Enterprise
  • Amanda: Enterprise

Web Hosting

  • JetBackup: cPanel/DirectAdmin için profesyonel
  • Acronis Cyber Backup: Cross-platform
  • UpdraftPlus: WordPress eklentisi
  • BackupBuddy: WordPress

VM Backup

  • Veeam: VMware/Hyper-V lideri
  • Altaro: SME
  • Nakivo: Cross-platform

Veritabanı Backup

  • MySQL: mysqldump, Percona XtraBackup
  • PostgreSQL: pg_dump, pg_basebackup, WAL archiving
  • MongoDB: mongodump, Ops Manager

Fidye Yazılımı Koruması

Modern yedekleme fidye yazılımına karşı özel önlem almalı:

  • Immutable backup: Yazıldıktan sonra değiştirilemez
  • Air-gapped: Ağdan tamamen ayrı
  • Versioning: Önceki sürümler tutulur
  • MFA: Yedek erişimi için
  • Kendi offline kopyası

Yedekleme Test Etme

Yedekleme = restore testine güvenildiği sürece değerlidir. Aylık test yapılmalı:

  1. Rastgele bir yedek seç
  2. Test ortamına geri yükle
  3. Veri bütünlüğünü kontrol et
  4. Uygulama çalışıyor mu?
  5. Restore süresi RTO içinde mi?

MeoHost Yedekleme Altyapısı

MeoHost tüm hosting paketlerinde JetBackup günlük yedek sunar — 7 günlük retention ücretsiz, 30 günlük premium. VDS/dedicated paketlerde Acronis entegrasyonu, offsite cloud backup (S3, Wasabi) ve özel retention policy yapılandırması mevcuttur.

İlgili Terimler