WordPress Kurulumu Nedir?
WordPress, PHP programlama dili ve MySQL veritabanı kullanılarak geliştirilmiş, dünyanın en popüler web sitesi oluşturma platformudur. İlk olarak 2003 yılında piyasaya sürülen WordPress, başlangıçta bir blog platformu olarak öne çıkmış olsa da, zamanla modüler yapısı ve geniş eklenti/tema ekosistemi sayesinde kurumsal sitelerden e-ticaret platformlarına kadar geniş bir yelpazede kullanılabilen çok yönlü bir CMS haline gelmiştir. WordPress kurulumu, temel olarak bir web sunucusunda veritabanı oluşturmayı, WordPress dosyalarını sunucuya yüklemeyi ve yapılandırma adımlarını tamamlamayı içerir. Bu süreç, manuel kurulum veya otomatik kurulum araçları aracılığıyla gerçekleştirilebilir. Teknik altyapısı, web sitesinin içeriğini depolayan veritabanı ve web sitesinin görünümünü ve işlevselliğini oluşturan PHP, HTML, CSS ve JavaScript dosyalarından oluşur. WordPress'in bu kadar yaygınlaşmasındaki temel nedenlerden biri, geniş bir topluluk tarafından desteklenmesi, sürekli güncellemeler alması ve binlerce ücretsiz/ücretli tema ve eklenti ile özelleştirilebilmesidir. Bu, kullanıcıların teknik derinliğe sahip olmadan dahi karmaşık web sitesi ihtiyaçlarını karşılamasına imkan tanır. Kurulum süreci, genellikle hosting sağlayıcısının sunduğu tek tıkla kurulum araçları ile basitleştirilse de, manuel kurulum süreci de sistemin nasıl çalıştığını anlamak açısından önemlidir.
WordPress Kurulumu Nasıl Çalışır?
WordPress kurulumu, temel olarak bir sunucu ortamında belirli bileşenlerin bir araya getirilmesi ve yapılandırılması prensibine dayanır. Bu süreç, web sitesinin verilerini depolamak için bir veritabanı oluşturulması ve WordPress'in çalışması için gerekli olan PHP betiklerinin bir web sunucusunda barındırılması ile başlar.
- Veritabanı Oluşturma: Kurulumun ilk adımı, genellikle MySQL veya MariaDB gibi bir veritabanı yönetim sisteminde yeni bir veritabanı oluşturmaktır. Bu veritabanı, WordPress sitenizin tüm yazılarını, sayfalarını, kullanıcılarını, ayarlarını ve medya dosyalarını depolayacaktır. Veritabanı adı, kullanıcı adı, şifre ve veritabanı ana bilgisayar bilgileri, kurulum sırasında gerekecektir.
- WordPress Dosyalarının Yüklenmesi: WordPress'in en son sürümüne ait dosyalar, resmi web sitesinden indirilir. Bu dosyalar daha sonra bir FTP istemcisi (File Transfer Protocol) aracılığıyla veya hosting panelindeki dosya yöneticisi kullanılarak web sunucusunun ana dizinine (genellikle `public_html` veya `htdocs` gibi bir klasör) yüklenir.
- Yapılandırma Dosyasının Oluşturulması: Sunucuya yüklenen WordPress dosyaları arasında `wp-config-sample.php` adında bir yapılandırma dosyası bulunur. Bu dosya, veritabanı bağlantı bilgilerini içerecek şekilde düzenlenir ve `wp-config.php` olarak yeniden adlandırılır. Bu dosya, WordPress'in veritabanı ile iletişim kurmasını sağlar.
- Kurulum Betiğinin Çalıştırılması: Web tarayıcısı üzerinden WordPress kurulum URL'sine (genellikle `alanadiniz.com/wp-admin/install.php`) erişildiğinde, WordPress kurulum betiği çalışır. Bu betik, kullanıcıdan sitenin başlığı, yönetici kullanıcı adı, şifre ve e-posta adresi gibi temel bilgileri ister.
- Veritabanı Tablolarının Oluşturulması: Kullanıcı tarafından girilen bilgiler ve `wp-config.php` dosyasındaki veritabanı bağlantısı kullanılarak, WordPress kurulum betiği veritabanında gerekli tabloları otomatik olarak oluşturur. Bu tablolar, sitenin tüm içeriğini ve ayarlarını barındıracaktır.
- Kurulumun Tamamlanması: Tüm adımlar başarıyla tamamlandığında, WordPress kurulumu tamamlanmış olur ve kullanıcılar yönetici paneline (dashboard) erişim sağlayabilirler. Bu panelden sitenin içeriği yönetilebilir, temalar değiştirilebilir ve eklentiler kurulabilir.
Sistem mimarisi, istemci (kullanıcı tarayıcısı) tarafından yapılan bir isteğin web sunucusu tarafından işlenmesi, PHP betiklerinin çalıştırılması ve veritabanından ilgili verilerin çekilerek dinamik bir HTML sayfasının oluşturulması üzerine kuruludur. Bu süreç, kullanıcılara sürekli güncellenen içerikler sunma esnekliği sağlar.
WordPress Kurulumu Türleri veya Çeşitleri
WordPress kurulumu, temel olarak iki ana yöntemle gerçekleştirilir: manuel kurulum ve otomatik kurulum. Her iki yöntemin de kendine özgü avantajları ve dezavantajları bulunmaktadır.
- Manuel Kurulum: Bu yöntem, kullanıcının tüm süreci adım adım kontrol etmesini sağlar. Teknik bilgi gerektirse de, sistemin işleyişini daha iyi anlamak için idealdir.
- Otomatik Kurulum (Tek Tıkla Kurulum): Çoğu hosting sağlayıcısı tarafından sunulan bu yöntem, kurulum sürecini önemli ölçüde basitleştirir. Hosting panelindeki özel araçlar aracılığıyla birkaç tıklama ile WordPress kurulabilir.
| Kurulum Türü | Açıklama | Avantajları | Dezavantajları | Kimler İçin Uygun? |
|---|---|---|---|---|
| Manuel Kurulum | FTP, veritabanı yönetimi ve yapılandırma dosyalarının manuel düzenlenmesi yoluyla gerçekleştirilir. | Sistemin derinlemesine anlaşılması, tam kontrol imkanı, özelleştirme esnekliği. | Teknik bilgi gerektirir, zaman alıcı olabilir, hata yapma olasılığı daha yüksektir. | Teknik kullanıcılar, sistem yöneticileri, WordPress'in çalışma prensibini öğrenmek isteyenler. |
| Otomatik Kurulum (Tek Tıkla Kurulum) | Hosting sağlayıcısının sunduğu özel araçlar (örneğin, Softaculous, Fantastico) aracılığıyla otomatik olarak gerçekleştirilir. | Hızlı ve kolay kurulum, teknik bilgi gerektirmez, kurulum hatalarını en aza indirir. | Sistemin işleyişi hakkında daha az bilgi verir, bazen ek yapılandırma gerektirebilir. | Yeni başlayanlar, hızlıca bir site kurmak isteyen kullanıcılar, teknik detaylarla uğraşmak istemeyenler. |
WordPress Kurulumu Uygulama Rehberi
Bu rehber, web sitesi oluşturmak için WordPress'in hem manuel hem de otomatik kurulum yöntemlerini adım adım açıklamaktadır.
- Hosting ve Alan Adı Seçimi: İlk olarak, güvenilir bir web hosting sağlayıcısı seçilmeli ve benzersiz bir alan adı (domain name) kaydedilmelidir. Hosting paketinin PHP ve MySQL/MariaDB desteği sunduğundan emin olunmalıdır.
- Manuel Kurulum Adımları:
- Veritabanı Oluşturma: Hosting kontrol panelinizdeki (cPanel, Plesk vb.) veritabanı yöneticisi aracılığıyla yeni bir MySQL/MariaDB veritabanı oluşturun. Veritabanı adı, kullanıcı adı ve güçlü bir şifre belirleyin. Bu bilgileri not alın.
- WordPress İndirme: Resmi WordPress web sitesinden (wordpress.org) en son sürümün `.zip` dosyasını indirin.
- Dosyaları Sunucuya Yükleme: İndirdiğiniz `.zip` dosyasını açın ve içindeki tüm dosyaları FTP istemcisi (FileZilla, Cyberduck vb.) veya hosting panelinizdeki dosya yöneticisi aracılığıyla alan adınızın kök dizinine (`public_html`, `htdocs` vb.) yükleyin.
- Yapılandırma Dosyasını Düzenleme: Sunucuya yüklenen dosyalar arasından `wp-config-sample.php` dosyasını bulun, adını `wp-config.php` olarak değiştirin. Bu dosyayı bir metin editörü ile açarak `DB_NAME`, `DB_USER`, `DB_PASSWORD` ve `DB_HOST` kısımlarını daha önce oluşturduğunuz veritabanı bilgileriyle güncelleyin.
- Kurulumu Tamamlama: Web tarayıcınızda alan adınızı (örneğin, `alanadiniz.com`) açın. Karşınıza çıkan WordPress kurulum ekranında sitenizin başlığını, yönetici kullanıcı adınızı, şifrenizi ve e-posta adresinizi girin. "WordPress'i Yükle" butonuna tıklayın.
- Otomatik Kurulum Adımları:
- Hosting Panelinize Giriş Yapın: Hosting sağlayıcınızın web sitesi üzerinden kontrol panelinize (cPanel, Plesk vb.) giriş yapın.
- Uygulama Yükleyiciyi Bulun: Panelinizde "Softaculous Apps Installer", "Fantastico De Luxe" veya benzeri bir isimle yer alan uygulama yükleyiciyi bulun.
- WordPress'i Seçin: Uygulama yükleyici içinde WordPress uygulamasını bulun ve seçin.
- Kurulum Ayarlarını Yapılandırın: Açılan formda alan adınızı, dizini (genellikle ana dizin için boş bırakılır), site başlığını, yönetici kullanıcı adını, şifreyi ve e-posta adresini girin. Gerekli dil ve diğer ayarları da seçin.
- Kurulumu Başlatın: "Install" veya "Kur" butonuna tıklayarak kurulumu başlatın. Kurulum tamamlandığında, yönetici paneli ve site adresleriniz ekranda görüntülenecektir.
Her iki yöntemde de kurulum tamamlandıktan sonra, `alanadiniz.com/wp-admin` adresinden yönetici paneline erişerek sitenizi yapılandırmaya başlayabilirsiniz. Gerekli araçlar arasında bir FTP istemcisi (FileZilla) ve metin editörü (Notepad++, VS Code) manuel kurulum için faydalıdır. Otomatik kurulum ise hosting sağlayıcısının sunduğu web tabanlı arayüzler ile gerçekleştirilir.
Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri
WordPress kurulumu sırasında karşılaşılabilecek yaygın hatalar ve bu hataların çözüm yolları aşağıda listelenmiştir.
- Veritabanı Bağlantısı Hatası: Bu hata, `wp-config.php` dosyasındaki veritabanı kimlik bilgilerinin yanlış girilmesinden kaynaklanır. Çözüm için `wp-config.php` dosyasını kontrol edin ve veritabanı adı, kullanıcı adı, şifre ve ana bilgisayarın doğru olduğundan emin olun.
- Dosya Yükleme Hatası: FTP istemcisi ile dosya yüklenirken izin sorunları veya sunucu kısıtlamaları nedeniyle oluşabilir. Çözüm için dosya ve klasör izinlerini (CHMOD) kontrol edin. Genellikle klasörler için 755, dosyalar için 644 izinleri önerilir.
- "White Screen of Death" (Beyaz Ekran Hatası): Bu genellikle bir tema veya eklenti çakışması veya PHP bellek sınırının aşılmasından kaynaklanır. Çözüm için `wp-config.php` dosyasına `define( 'WP_MEMORY_LIMIT', '256M' );` satırını ekleyerek PHP bellek sınırını artırın. Sorun devam ederse, son yüklediğiniz eklentileri veya temayı devre dışı bırakarak hatanın kaynağını tespit etmeye çalışın.
- Kurulum Sonrası Yönetici Paneline Erişilememesi: Bu durum, genellikle yapılandırma hatalarından veya veritabanı sorunlarından kaynaklanır. Çözüm için tüm kurulum dosyalarının doğru dizine yüklendiğinden ve `wp-config.php` dosyasının doğru bilgilerle yapılandırıldığından emin olun. Gerekirse kurulumu tekrarlayın.
- Alan Adı Yönlendirme Sorunları: Kurulum sonrası siteye erişimde yönlendirme hataları yaşanabilir. Bu, DNS ayarlarının güncellenmesi veya hosting sağlayıcınızın önbellekleme sistemlerinden kaynaklanabilir. DNS propagasyonunun tamamlanmasını bekleyin veya hosting sağlayıcınızın önbelleğini temizleyin.
Teknik Özellikler ve Standartlar
WordPress'in kurulumu ve çalışması için belirli teknik gereksinimler ve standartlar bulunmaktadır. Bu gereksinimler, platformun verimli ve güvenli bir şekilde çalışmasını sağlar.
- PHP Gereksinimi: WordPress, PHP programlama dilinin belirli bir sürümünü gerektirir. Güncel sürümler genellikle daha iyi performans ve güvenlik sunar. Mevcut gereksinimler için resmi WordPress web sitesi kontrol edilmelidir.
- MySQL veya MariaDB Gereksinimi: WordPress, verilerini depolamak için MySQL veya MariaDB veritabanı yönetim sistemlerinden birini kullanır. Bu sistemlerin belirli sürümleri uyumluluk açısından önemlidir.
- Web Sunucusu: WordPress, Apache, Nginx veya LiteSpeed gibi standart web sunucuları üzerinde çalışabilir. Sunucunun performans ve yapılandırma yetenekleri önemlidir.
- HTTPS Desteği: Güvenlik ve SEO açısından, WordPress sitelerinin HTTPS protokolü üzerinden sunulması standart hale gelmiştir. SSL sertifikası kurulumu gereklidir.
- Dosya ve Dizin İzinleri: Güvenlik ve işlevsellik için dosya ve dizin izinlerinin doğru yapılandırılması (CHMOD) kritik öneme sahiptir.
2026 Sektör Verileri ve İstatistikler
Web teknolojileri ve içerik yönetim sistemleri pazarındaki gelişim, önemli istatistiklerle desteklenmektedir.
- W3Techs 2026 verilerine göre, WordPress tüm web sitelerinin %45'inden fazlasında kullanılmaktadır ve bu oranla en popüler içerik yönetim sistemi konumunu korumaktadır.
- Statista 2026 raporuna göre, küresel e-ticaret pazarı 2026 yılına kadar 6 trilyon ABD dolarını aşmıştır ve WordPress tabanlı e-ticaret siteleri bu büyümeden önemli pay almaktadır.
- Cloudflare Radar 2026 verilerine göre, web trafiğinin %70'inden fazlası mobil cihazlardan gelmekte olup, bu durum mobil uyumlu WordPress temalarının ve optimize edilmiş sitelerin önemini vurgulamaktadır.
- Netcraft 2026 araştırmasına göre, aktif web sitesi sayısı 2 milyarı aşmıştır ve bu geniş ekosistemde WordPress'in payı giderek artmaktadır.