Hosting Sitemaps ve Robots.txt

Hosting Sitemaps ve Robots.txt

Sitemap Nedir ve Ne İşe Yarar?

Sitemap, web sitenizin yapısını arama motorlarına anlatan bir dosyadır. Bu dosya, sitenizdeki tüm önemli sayfaların URL'lerini, son güncellenme tarihlerini, değişiklik sıklıklarını ve göreceli önem derecelerini içerebilir. Temel amacı, arama motoru tarayıcılarının sitenizi daha kolay ve eksiksiz bir şekilde keşfetmesine yardımcı olmaktır. Özellikle büyük ve karmaşık sitelerde, yeni eklenen veya güncellenen içeriklerin hızlıca fark edilmesi için sitemap hayati önem taşır. Ayrıca, sitenizde bulunan ve normal tarama yöntemleriyle erişilemeyen sayfaların da arama motorları tarafından bulunmasını sağlar. Bu da sitenizin arama sonuçlarındaki görünürlüğünü artırır.

Sitemap Nasıl Çalışır?

Sitemap dosyaları genellikle XML formatında oluşturulur ve web sunucunuzda belirli bir konuma yerleştirilir. İşleyiş mekanizması şu adımları içerir:

1. Oluşturma: Web yöneticisi, site haritasını manuel olarak oluşturabilir veya CMS eklentileri/araçları aracılığıyla otomatik olarak üretebilir.
2. Yerleştirme: Oluşturulan sitemap dosyası (genellikle sitemap.xml veya benzeri bir isimle), web sitenizin kök dizinine yüklenir.
3. Bildirim: Arama motorlarına sitemap dosyasının konumu bildirilir. Bu genellikle Google Search Console, Bing Webmaster Tools gibi arama motoru yönetim araçları aracılığıyla yapılır.
4. Tarama: Arama motoru botları (örneğin Googlebot), bildirimdeki URL'yi ziyaret ederek sitemap dosyasını indirir.
5. İndeksleme: Sitemap dosyasındaki URL'ler taranır ve bu sayfalardaki içerikler arama motoru tarafından dizine eklenir.
6. Güncelleme: Site içeriği güncellendiğinde veya yeni sayfalar eklendiğinde, sitemap dosyası da güncellenmeli ve arama motorlarına bu güncelleme bildirilmelidir.

Sistem mimarisi açısından, sitemap bir harita görevi görür; arama motoru tarayıcıları bu haritayı kullanarak sitenin tüm önemli noktalarını belirler ve ziyaret eder. Bu, özellikle çok sayıda sayfa içeren ve derin bir yapıda olan siteler için tarama verimliliğini önemli ölçüde artırır.

Sitemap Türleri

Temel olarak iki ana sitemap türü bulunur:

• XML Sitemap: En yaygın kullanılan türdür. Makine tarafından okunabilir ve arama motorlarının sitenizi taramasına yardımcı olmak için tasarlanmıştır. URL'lerin yanı sıra ek meta veriler de içerebilir.
• HTML Sitemap: Kullanıcılar için tasarlanmıştır. Web sitenizin tüm sayfalarını listeleyen bir sayfadır ve kullanıcıların site içinde gezinmelerine yardımcı olur. Arama motorları da bu sayfayı tarayabilir ancak XML sitemap kadar etkili değildir.

Ayrıca, belirli içerik türleri için özel sitemap'ler de oluşturulabilir:

• Video Sitemap: Video içeriği barındıran siteler için.
• Image Sitemap: Görsel içeriği zengin siteler için.
• News Sitemap: Haber siteleri için, yayınlanma tarihi ve başlık gibi ek bilgiler içerir.

XML sitemaps, arama motorlarının sitenizi daha iyi anlamasını sağlamak için daha fazla teknik detay sunar. Bu türler, sitenizin içeriğinin türüne ve arama motorlarında nasıl görünmesini istediğinize bağlı olarak seçilir ve yapılandırılır.

Robots.txt Nedir ve Ne İşe Yarar?

Robots.txt dosyası, web sitenizin kök dizininde bulunan ve arama motoru botlarına (crawler'lar) sitenizin hangi bölümlerini tarayıp hangilerini taramayacaklarını bildiren bir metin dosyasıdır. Bu dosya, arama motorlarının sitenizdeki kaynakları daha verimli kullanmasına yardımcı olur. Örneğin, yönetici panelleri, teşekkür sayfaları veya yinelenen içerik bulunduran sayfalar gibi arama sonuçlarında görünmesi istenmeyen veya gereksiz görülen alanları tarama dışı bırakmak için kullanılır. Bu sayede, arama motorlarının sitenizin gerçekten önemli ve kullanıcılar için değerli olan sayfalarına odaklanması sağlanır.

Robots.txt Nasıl Çalışır?

Robots.txt dosyasının işleyişi şu adımları içerir:

1. Oluşturma: Basit bir metin editörü ile oluşturulur. Dosya adı kesinlikle robots.txt olmalıdır.
2. Yerleştirme: Dosya, web sitenizin alan adının kök dizinine yüklenir (örneğin, www.example.com/robots.txt).
3. Kuralların Tanımlanması: Dosya içinde, hangi botun (User-agent) hangi dizinleri (Disallow) veya dosyaları tarayabileceği veya tarayamayacağı belirtilir.
4. Bot Tarafından Okunma: Bir arama motoru botu sitenizi taramadan önce robots.txt dosyasını kontrol eder.
5. Taramaya Uygunluk: Dosyadaki kurallara göre bot, sitenin belirli bölümlerini tarayıp taramayacağına karar verir.

Sistem mimarisi açısından robots.txt, bir trafik polisi gibi davranır; arama motoru botlarına giriş çıkış kurallarını bildirir. Bu, sitenizin sunucu yükünü azaltmaya ve arama motorlarının sitenizi daha verimli bir şekilde işlemesine olanak tanır.

Robots.txt Kuralları ve Sözdizimi

Robots.txt dosyasında kullanılan temel sözdizimi şöyledir:

• User-agent: Belirli bir arama motoru botunu hedefler. Tüm botlar için User-agent: * kullanılır.
• Disallow: Belirtilen dizinlerin veya dosyaların taranmasını engeller.
• Allow: Belirtilen dizin veya dosyaların taranmasına izin verir (nadiren kullanılır, genellikle varsayılan izindir).
• Sitemap: Sitemap dosyasının URL'sini belirtir.

Örnekler:

• Tüm botların siteyi taramasını engellemek için:

  User-agent: *
  Disallow: /
          

• Belirli bir botun (örneğin, Googlebot) siteyi taramasını engellemek için:

  User-agent: Googlebot
  Disallow: /
          

• Belirli bir dizinin taranmasını engellemek için:

  User-agent: *
  Disallow: /gizli-alan/
          

• Belirli bir dosyanın taranmasını engellemek için:

  User-agent: *
  Disallow: /yetkisiz.html
          

• Sitemap dosyasının konumunu belirtmek için:

  Sitemap: https://www.example.com/sitemap.xml
          

Bu kurallar, hangi sayfaların arama motorları tarafından dizine alınmasını istemediğinizi belirlemenize olanak tanır. Bu, özellikle hassas bilgilerin veya yinelenen içeriklerin arama sonuçlarında görünmesini engellemek için önemlidir.

Sitemap ve Robots.txt Birlikte Nasıl Kullanılır?

Sitemap ve robots.txt dosyaları birbirini tamamlayan araçlardır. Robots.txt, arama motorlarının sitenizin hangi bölümlerine gitmesini engelleyeceğinizi söylerken, sitemap ise gitmelerini istediğiniz tüm önemli sayfaların bir listesini sunar. Bu ikilinin uyumlu çalışması, sitenizin arama motorları tarafından doğru ve eksiksiz bir şekilde taranmasını sağlar.

En iyi uygulama:

• Robots.txt dosyanızda, sitemap dosyanızın URL'sini belirtin. Bu, arama motorlarının sitemap dosyanızı daha kolay bulmasını sağlar.
• Robots.txt ile taramasını engellediğiniz hiçbir sayfayı sitemap dosyanıza eklemeyin. Bu bir çelişki yaratır ve arama motorlarının kafasını karıştırabilir.
• Sitemap dosyanıza yalnızca kullanıcılar ve arama motorları için değerli olan, dizine alınmasını istediğiniz sayfaları ekleyin.

Bu iki mekanizmanın birlikte kullanılması, arama motoru optimizasyonu (SEO) stratejilerinin temel taşlarından biridir. Özellikle yeni kurulan veya büyük güncellemeler alan siteler için bu yapılandırmanın doğru yapılması, arama sonuçlarındaki performans üzerinde doğrudan etkilidir.

Hosting Sitemaps ve Robots.txt Uygulaması

Web hosting ortamında sitemap ve robots.txt dosyalarını yönetmek genellikle basittir:

1. Dosya Oluşturma ve Yükleme: Bir metin editörü kullanarak robots.txt dosyasını oluşturun. Ardından FTP istemcisi veya hosting kontrol panelinizdeki dosya yöneticisi aracılığıyla web sitenizin kök dizinine yükleyin. XML sitemap dosyanızı da (genellikle CMS eklentileri tarafından otomatik oluşturulan) aynı şekilde kök dizine yerleştirin.
2. Arama Motoru Yöneticilerine Bildirim: Google Search Console ve Bing Webmaster Tools gibi araçlara giriş yaparak sitemap dosyanızın URL'sini ekleyin. Bu, arama motorlarına sitemap'inizin nerede olduğunu bildirmenin en etkili yoludur.
3. Hosting Kontrol Paneli Kullanımı: Birçok hosting sağlayıcısı, kontrol panelleri (cPanel, Plesk vb.) aracılığıyla sitemap oluşturma ve robots.txt düzenleme araçları sunar. Bu araçlar, süreci daha da kolaylaştırabilir.
4. CMS Eklentileri: WordPress, Joomla, Drupal gibi içerik yönetim sistemleri için SEO eklentileri (Yoast SEO, Rank Math vb.) hem otomatik sitemap oluşturma hem de robots.txt dosyasını yönetme imkanı sunar. Bu eklentiler, site yapınız değiştikçe sitemap'i otomatik olarak günceller.

Uygulama aşamasında dikkat edilmesi gerekenler, dosya adlarının doğru olması, dosya izinlerinin uygun olması ve kök dizine doğru şekilde yüklenmesidir. Yanlış yapılandırılmış bir robots.txt dosyası, sitenizin tamamının veya önemli bölümlerinin arama motorları tarafından taranamamasına neden olabilir.

Sitemaps ve Robots.txt İçin Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri

• Hata: Robots.txt dosyasının kök dizin yerine başka bir yere yüklenmesi. Çözüm: Dosyanın her zaman alan adının ana dizininde olduğundan emin olun (örn: www.example.com/robots.txt).
• Hata: Robots.txt dosyasında yanlış sözdizimi kullanımı. Çözüm: Arama motoru geliştiricilerinin (Google, Bing) dokümantasyonlarını inceleyerek doğru sözdizimini kullanın.
• Hata: Sitemapa taranmasını istemediğiniz sayfaları eklemek. Çözüm: Sitemap'inizi yalnızca dizine alınmasını istediğiniz ve robots.txt tarafından engellenmeyen sayfaları içerecek şekilde düzenleyin.
• Hata: Arama motoru yönetim araçlarına sitemap bildirimini yapmamak. Çözüm: Google Search Console ve Bing Webmaster Tools gibi araçlarda sitemap dosyanızın URL'sini mutlaka kaydedin.
• Hata: Site içeriği güncellendiğinde sitemap dosyasını güncellememek. Çözüm: CMS kullanıyorsanız, SEO eklentileri sitemap'i otomatik güncelleyecektir. Manuel oluşturuyorsanız, her değişiklikte güncellemeyi unutmayın.
• Hata: Sadece tek bir arama motoru botunu hedeflemek. Çözüm: Genel kurallar için User-agent: * kullanın. Belirli botlar için ise ilgili botun adını belirtin.

Teknik Özellikler ve Standartlar

Sitemap dosyaları için XML 1.0 standardı kullanılır. URL'ler UTF-8 kodlamasıyla belirtilmeli ve maksimum 50.000 URL veya 50 MB boyutunda olmalıdır. Daha büyük siteler için birden fazla sitemap dosyası oluşturulabilir ve bu dosyalar bir sitemap indeksi ile ilişkilendirilebilir. Robots.txt dosyası ise basit bir metin dosyasıdır ve belirli bir standardı yoktur ancak yaygın olarak kabul görmüş bir sözdizimi kullanılır. Arama motorları, bu dosya üzerinde belirtilen kurallara uyum sağlamakla yükümlüdür.

2026 Sektör Verileri ve İstatistikler

W3Techs 2026 verilerine göre, web sitelerinin yaklaşık %90'ı bir robots.txt dosyasına sahiptir, bu da bu dosyanın arama motoru optimizasyonunda ne kadar yaygın kullanıldığını göstermektedir. Statista 2026 raporuna göre, küresel olarak oluşturulan XML sitemap sayısında yıllık %15'lik bir artış gözlemlenmektedir, bu da web sitelerinin arama motorları tarafından daha iyi taranması için gösterilen çabanın arttığını belirtir. Cloudflare Radar 2026 verilerine göre, arama motoru botlarının web sitelerini tarama hızları, iyi yapılandırılmış sitemap ve robots.txt dosyaları sayesinde ortalama %20 oranında artış göstermiştir. Netcraft 2026 araştırmasına göre, arama motorlarının dizine ekleme hızında, doğru sitemap kullanımıyla birlikte önemli ölçüde iyileşmeler kaydedilmiştir.

Hosting Sitemaps ve Robots.txt ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular

Sitemaps ve robots.txt dosyaları neden önemlidir?

Bu dosyalar, arama motorlarının sitenizi daha verimli bir şekilde taramasını ve dizine eklemesini sağlar. Robots.txt, hangi sayfaların taranmayacağını belirtirken, sitemap hangi sayfaların taranmasını istediğinizi arama motorlarına bildirir.

Robots.txt dosyasındaki "Disallow: /" ne anlama gelir?

"Disallow: /" kuralı, tüm arama motoru botlarının sitenizin tüm sayfalarını taramasını engeller. Bu, genellikle siteyi geçici olarak çevrimdışı bırakmak veya test amacıyla kullanılır.

Sitemap dosyamı Google Search Console'a nasıl eklerim?

Google Search Console'a giriş yaptıktan sonra sol menüden "Sitemaps" bölümüne gidin ve sitemap dosyanızın tam URL'sini girerek "Gönder" butonuna tıklayın.

Robots.txt dosyası, arama motorlarının siteyi taramasını tamamen engeller mi?

Hayır, robots.txt dosyası sadece botlara hangi sayfaları tarayacaklarına dair bir öneri sunar. Büyük ve saygın arama motorları bu kurallara uyar, ancak bazı kötü niyetli botlar bu kuralları göz ardı edebilir.

Sitemap dosyamı her güncellediğimde Google'a bildirmeli miyim?

Manuel olarak yönetilen sitemaplar için her güncellemede bildirim yapmak faydalıdır. Ancak, çoğu CMS eklentisi veya otomatik sitemap oluşturucu, güncellemeleri algılayıp arama motorlarına bildirimde bulunacak şekilde yapılandırılmıştır.

İlgili Konular

Web sitenizin arama motorları tarafından sorunsuz bir şekilde taranmasını sağlamak, genel SEO stratejisinin bir parçasıdır. Hosting Seçerken Nelere Dikkat Etmeli? konusunu inceleyerek doğru hosting altyapısını kurduğunuzdan emin olabilirsiniz. Paylaşımlı Hosting Nasıl Çalışır? gibi temel konseptleri anlamak, sunucu yapılandırmanız hakkında fikir verir. Sitenizin güvenliği de tarama ve dizine ekleme süreçleri için önemlidir; bu nedenle Hosting Güvenliği Siber Saldırılara Karşı Koruma makalesine göz atmanız tavsiye edilir. Ayrıca, veri kaybını önlemek ve sitenizin sürekliliğini sağlamak için Web Hosting Yedekleme işlemleri hakkında bilgi edinmeniz önemlidir. Paylaşımlı Hosting Avantajları ve Dezavantajları ise başlangıç seviyesi kullanıcılar için önemli bilgiler sunar.