DNS Kayıt Türleri Nelerdir?

DNS Kayıt Türleri Nelerdir?

DNS Kayıtları Nedir?

DNS (Domain Name System), insanların hatırlamakta zorlandığı sayısal IP adreslerini (örneğin, 192.168.1.1) akılda kalıcı alan adlarına (örneğin, example.com) çeviren dağıtık bir sistemdir. DNS kayıtları, bu çevirme işleminin temelini oluşturan veri girdileridir. Her bir DNS kaydı, belirli bir sorguya yanıt olarak sunulan bilgiyi içerir. Bu kayıtlar, alan adınızla ilişkili olarak web sitenizin barındırıldığı sunucunun IP adresini, e-posta sunucularınızın bilgilerini ve güvenlik doğrulaması için gerekli metinleri gibi çeşitli bilgileri barındırabilir. Bu kayıtlar olmadan, bir kullanıcı tarayıcısına bir alan adı yazdığında ilgili web sitesine veya hizmete erişemez.

DNS kayıtlarının standartlaştırılmış bir yapısı vardır; her kaydın bir adı (genellikle bir alt alan adı veya alan adının kendisi), bir türü (örneğin, A, CNAME, MX, TXT), bir süresi (TTL - Time To Live) ve bir değeri bulunur. Bu değer, kaydın türüne göre değişiklik gösterir. Örneğin, bir A kaydının değeri bir IPv4 adresi iken, bir MX kaydının değeri bir e-posta sunucusunun alan adıdır. Bu kayıtların doğru bir şekilde yapılandırılması, bir alan adının internet üzerinde doğru şekilde çalışmasını sağlamak için hayati önem taşır. DNS kayıtları, internetin temel altyapısının bir parçasıdır ve global ağın sorunsuz bir şekilde çalışmasını mümkün kılar.

DNS Kayıtları Nasıl Çalışır?

DNS kayıtlarının çalışma mekanizması, bir kullanıcı tarayıcısına bir alan adı yazdığında başlar ve ilgili web sitesinin görüntülenmesiyle son bulur. Bu süreç, birkaç adımdan oluşan karmaşık bir sistemdir:

1. Kullanıcı Talebi: Kullanıcı, web tarayıcısına bir alan adı (örneğin, www.example.com) girer.
2. Yerel DNS Çözümleyicisi: Tarayıcı veya işletim sistemi, bu alan adının IP adresini öğrenmek için yerel DNS çözümleyicisine (genellikle internet servis sağlayıcısı tarafından sağlanan) bir sorgu gönderir.
3. Önbellek Kontrolü: Yerel DNS çözümleyicisi, bu alan adı için daha önce alınmış bir IP adresi bilgisini önbelleğinde kontrol eder. Eğer bilgi varsa ve geçerliyse, doğrudan bu IP adresini kullanıcıya döndürür.
4. Yetkili DNS Sunucusu Sorgusu: Eğer bilgi önbellekte yoksa veya süresi dolmuşsa, yerel DNS çözümleyicisi, alan adının kayıtlı olduğu yetkili DNS sunucusunu bulmak için kök DNS sunucularına (root name servers) başvurur.
5. Alan Adı Sunucusu Bulma: Kök sunucuları, alan adının uzantısına (TLD - Top-Level Domain, örneğin .com) göre ilgili TLD name server'ının IP adresini döndürür. TLD name server'ı ise, alan adının kayıtlı olduğu yetkili DNS sunucusunun (authoritative name server) IP adresini sağlar.
6. IP Adresi Alma: Yetkili DNS sunucusu, alan adıyla ilişkili DNS kayıtlarını barındırır. Yerel DNS çözümleyicisi, yetkili sunucuya alan adının IP adresini sorar. Yetkili sunucu, ilgili DNS kaydını (genellikle bir A kaydı) bularak IP adresini yerel DNS çözümleyicisine gönderir.
7. Kullanıcıya Yanıt: Yerel DNS çözümleyicisi, aldığı IP adresini önbelleğe alır ve kullanıcıya iletir.
8. Bağlantı Kurma: Kullanıcının tarayıcısı, bu IP adresini kullanarak ilgili web sunucusuna bağlanır ve web sayfasını talep eder.

Bu süreç, DNS kayıtlarının doğru ve güncel olmasını gerektirir. Farklı DNS kayıt türleri, farklı bilgileri saklamak için kullanılır ve bu bilgilerin doğru sunuculara yönlendirilmesini sağlar. Örneğin, bir MX kaydı, e-posta gönderme veya alma işlemleri için hangi sunucuların sorumlu olduğunu belirtir, böylece e-postalar doğru hedefe ulaşır.

DNS Kayıt Türleri

DNS sistemi, farklı türlerde kayıtlar kullanarak çeşitli internet hizmetlerini yönlendirmek ve yönetmek için tasarlanmıştır. Her kayıt türü, belirli bir amaç için özelleşmiş bilgiler içerir. Başlıca DNS kayıt türleri şunlardır:

• A Kaydı (Address Record): En temel kayıt türüdür. Bir alan adını veya alt alan adını bir IPv4 adresine (örneğin, 192.0.2.1) eşler. Bir web sitesinin ana sayfasına erişim sağlamak için gereklidir. Bir alan adı için birden fazla A kaydı olabilir, bu da yük dengelemesi veya yedeklilik sağlayabilir.
• AAAA Kaydı (IPv6 Address Record): A kaydının IPv6 karşılığıdır. Bir alan adını veya alt alan adını bir IPv6 adresine (örneğin, 2001:0db8:85a3:0000:0000:8a2e:0370:7334) eşler.
• CNAME Kaydı (Canonical Name Record): Bir alan adını veya alt alan adını başka bir alan adına yönlendirir. Bu, bir "takma ad" gibi çalışır. Örneğin, www.example.com'u example.com'a yönlendirmek için kullanılabilir. Bu, bir sunucu IP adresi değiştiğinde, tüm CNAME kayıtlarının güncellenmesi yerine sadece hedef alan adının IP adresinin güncellenmesi gerektiği için yönetim kolaylığı sağlar.
• MX Kaydı (Mail Exchanger Record): Bir alan adı için e-posta sunucusunu belirtir. Bir alan adına gönderilen e-postaların hangi sunucular tarafından işleneceğini belirler. MX kayıtları genellikle öncelik değerleriyle birlikte gelir; daha düşük öncelik değeri, daha yüksek öncelik anlamına gelir. Bu, e-posta trafiğinin yedekli sunuculara yönlendirilmesini sağlar.
• TXT Kaydı (Text Record): Herhangi bir metin bilgisini saklamak için kullanılır. En yaygın kullanımları arasında SPF (Sender Policy Framework), DKIM (DomainKeys Identified Mail) ve DMARC (Domain-based Message Authentication, Reporting & Conformance) gibi e-posta kimlik doğrulama kayıtları bulunur. Bu kayıtlar, alan adınız adına gönderilen e-postaların meşruiyetini doğrulamaya yardımcı olur ve spam ile mücadelede kritik rol oynar.
• SRV Kaydı (Service Record): Belirli hizmetler için sunucu konumunu ve port numarasını belirtir. Örneğin, VoIP (Voice over IP) veya anlık mesajlaşma hizmetleri için kullanılabilir.
• NS Kaydı (Name Server Record): Bir alan adı için yetkili DNS sunucularını belirtir. Bir alan adının DNS bilgilerinin nerede saklandığını gösterir.
• SOA Kaydı (Start of Authority Record): Bir DNS bölgesi (zone) hakkındaki temel bilgileri içerir. Bölgenin ana yetkili sunucusu, yönetici e-posta adresi, seri numarası, yenileme ve zaman aşımı süreleri gibi bilgileri barındırır.

Bu kayıt türlerinin her biri, internet altyapısının sorunsuz işlemesi için belirli bir işlevi yerine getirir. Alan adınızın doğru yapılandırılması, web sitenizin erişilebilirliğini, e-postalarınızın teslim edilebilirliğini ve genel çevrimiçi varlığınızın güvenliğini doğrudan etkiler.

DNS Kayıtlarının Uygulanması

DNS kayıtlarının uygulanması, genellikle alan adınızın kayıtlı olduğu alan adı kayıt kuruluşu (domain registrar) veya kullandığınız DNS yönetim hizmeti aracılığıyla gerçekleştirilir. Süreç, kullanıcının teknik bilgi seviyesine göre farklılık gösterebilir, ancak temel adımlar genellikle benzerdir:

1. DNS Yönetim Paneline Erişim: Alan adınızın yönetildiği platforma giriş yapın. Bu genellikle alan adı kayıt kuruluşunuzun kontrol panelidir.
2. DNS Bölgesi (Zone) Seçimi: Yönetmek istediğiniz alan adını seçin.
3. Yeni Kayıt Oluşturma: Genellikle "DNS Kayıtları", "Zone Editor" veya benzeri bir bölümde yeni bir kayıt ekleme seçeneği bulunur.
4. Kayıt Türünü Seçme: Açılır menüden eklemek istediğiniz kayıt türünü seçin (örneğin, A, CNAME, MX, TXT).
5. Alan Adı/Alt Alan Adı (Host/Name) Girme: Kaydın uygulanacağı alan adı veya alt alan adını belirtin. Genellikle ana alan adı için "@" veya boş bırakılır, alt alan adları için ise ilgili isim (örn. "www", "mail") girilir.
6. Değer (Value/Points To) Girme: Kaydın türüne göre ilgili değeri girin.
   • A Kaydı: IPv4 adresi (örn. 192.0.2.1).
   • AAAA Kaydı: IPv6 adresi (örn. 2001:db8::1).
   • CNAME Kaydı: Yönlendirilecek hedef alan adı (örn. example.com).
   • MX Kaydı: E-posta sunucusunun alan adı (örn. mail.example.com) ve öncelik değeri (örn. 10).
   • TXT Kaydı: Doğrulama metni (örn. "v=spf1 include:_spf.google.com ~all").
7. TTL (Time To Live) Ayarlama: Kaydın ne kadar süreyle önbellekte tutulacağını belirten değeri ayarlayın. Genellikle varsayılan değerler yeterlidir (örneğin, 3600 saniye = 1 saat).
8. Kaydı Kaydetme: Yaptığınız değişiklikleri kaydedin.

Örnek Uygulama: Web Sitesi İçin A Kaydı Oluşturma

Diyelim ki "example.com" alan adınız var ve web sitenizin IP adresi "192.0.2.100". Bu durumda, alan adı yönetim panelinizde şu şekilde bir A kaydı oluşturmanız gerekir:

• Tür (Type): A
• Alan Adı/Host (Name): @ (veya boş bırakın)
• Değer/IP Adresi (Value/Points To): 192.0.2.100
• TTL: 3600 (varsayılan)

Eğer "www.example.com" için de aynı IP'ye yönlendirme yapmak istiyorsanız, ayrı bir CNAME kaydı oluşturabilir veya aynı IP'yi gösteren ikinci bir A kaydı ekleyebilirsiniz.

Not: DNS değişikliklerinin tüm internette yayılması (propagation) zaman alabilir. Bu süre, TTL değerine ve DNS sunucularının önbellekleme sürelerine bağlı olarak birkaç dakikadan 48 saate kadar sürebilir.

Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri

DNS kayıtlarının yönetimi, teknik detaylar içerdiği için bazı yaygın hataların yapılmasına neden olabilir. Bu hataların farkında olmak ve doğru çözümlerle ilerlemek, olası sorunları önlemenize yardımcı olur.

• Hata: Yanlış IP Adresi veya Alan Adı Girme
  • Açıklama: A kaydına yanlış bir IP adresi veya CNAME kaydına geçersiz bir alan adı girmek, hizmetinize erişilememesine neden olur.
  • Çözüm: Kayıtları eklerken veya düzenlerken IP adreslerini ve alan adlarını dikkatlice kontrol edin. Kopyala-yapıştır yaparken fazladan boşluk olmadığından emin olun.
• Hata: DNS Kayıtlarının Yayılma Süresini Beklememek
  • Açıklama: DNS değişikliklerinin tüm dünyadaki sunuculara yayılması zaman alabilir. Değişiklik yaptıktan hemen sonra hizmetin çalışmadığını görmek yaygındır.
  • Çözüm: Değişikliklerin tam olarak yayılması için gereken süreyi (genellikle birkaç saat, en fazla 48 saat) bekleyin. DNS propagasyonunu kontrol etmek için online araçlar kullanabilirsiniz.
• Hata: Çakışan Kayıtlar Oluşturma
  • Açıklama: Aynı alan adı veya alt alan adı için birden fazla aynı türde kayıt oluşturmak (örneğin, iki farklı A kaydı veya iki farklı MX kaydı), sistemin hangi kaydı kullanacağını kararsız bırakabilir.
  • Çözüm: Bir alan adı veya alt alan adı için yalnızca gerekli sayıda kayıt bulundurun. Özellikle A ve CNAME kayıtları aynı host için bir arada olmamalıdır.
• Hata: MX Kayıtlarını Yanlış Yapılandırma
  • Açıklama: E-posta sunucusu alan adını yanlış yazmak veya öncelik değerlerini hatalı ayarlamak, e-postaların teslim edilememesine yol açar.
  • Çözüm: E-posta sağlayıcınızın belirttiği MX kayıtlarını ve öncelik değerlerini dikkatlice girin. Birden fazla MX kaydı kullanıyorsanız, öncelik sırasını doğru ayarlayın.
• Hata: TXT Kayıtlarını Yanlış Formatlama (SPF, DKIM vb.)
  • Açıklama: SPF, DKIM gibi doğrulama kayıtlarındaki söz dizimi hataları, e-postalarınızın spam olarak işaretlenmesine veya reddedilmesine neden olabilir.
  • Çözüm: E-posta sağlayıcınızın veya güvenlik aracınızın sağladığı TXT kayıtlarını tam olarak belirtilen formatta kopyalayın. Herhangi bir boşluk veya karakter hatası büyük sorunlara yol açabilir.
• Hata: TTL Değerini Çok Yüksek veya Çok Düşük Ayarlama
  • Açıklama: Çok yüksek TTL, değişikliklerin yayılmasını yavaşlatır. Çok düşük TTL ise DNS sunucularında aşırı yüklenmeye neden olabilir.
  • Çözüm: Genellikle varsayılan TTL değerleri (3600 saniye) iyi bir denge sağlar. Acil durumlar dışında bu değeri değiştirmek genellikle önerilmez.

Teknik Özellikler ve Standartlar

DNS, uluslararası standartlara ve protokoller aracılığıyla yönetilen bir sistemdir. Bu standartlar, global ağın uyumlu ve güvenli bir şekilde çalışmasını sağlar.

• RFC Standartları: DNS'in temel işleyişi, kayıt türleri ve protokolleri, Internet Engineering Task Force (IETF) tarafından yayınlanan RFC (Request for Comments) dokümanlarıyla tanımlanır. Örneğin, A kayıtları için RFC 1035, MX kayıtları için RFC 1035 ve RFC 5321 gibi standartlar geçerlidir.
• Alan Adı Sistemi Protokolü (DNS Protocol): DNS sorguları ve yanıtları, genellikle UDP port 53 üzerinden iletilir. Nadiren TCP port 53 de kullanılabilir, özellikle büyük DNS yanıtları veya bölge transferleri için.
• TTL (Time To Live): DNS kayıtlarının önbellekte ne kadar süreyle saklanacağını belirten bir parametredir. Saniye cinsinden ifade edilir ve belirli bir kaydın ne kadar süreyle geçerli olacağını belirtir.
• Alan Adı Uzantıları (TLDs): Üst Düzey Alan Adları (Top-Level Domains), DNS hiyerarşisinin en üst seviyesini oluşturur. Bunlar, genel TLD'ler (.com, .org), ülke kodu TLD'leri (.tr, .uk) ve yeni nesil TLD'ler (.app, .shop) olarak sınıflandırılır. Bu uzantılar, ICANN (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers) tarafından yönetilir ve denetlenir. Bkz. Alan Adı Uzantıları.
• WHOIS Standardı: Alan adı kayıt bilgilerini sorgulamak için kullanılan WHOIS protokolü, alan adlarının sahipleri, yöneticileri ve teknik iletişim bilgileri hakkında kamuya açık veriler sunar. Bu veriler, alan adı kayıt kuruluşları tarafından tutulur ve belirli standartlara uygun olarak sunulur.

Bu standartlar ve protokoller, farklı sistemlerin ve servis sağlayıcılarının DNS bilgilerini doğru bir şekilde çözümlemesini ve kullanmasını sağlayarak internetin küresel ölçekte işlevsel kalmasına olanak tanır.

2026 Sektör Verileri ve İstatistikler

DNS ve alan adı sektörü, sürekli büyüyen ve gelişen bir alandır. Güncel veriler, bu alandaki eğilimleri ve kullanıcı davranışlarını anlamak için kritik öneme sahiptir.

W3Techs 2026 verilerine göre, web sitelerinin yaklaşık %45'i hala WordPress altyapısını kullanmaktadır. Bu, alan adlarının büyük bir kısmının içerik yönetim sistemlerine bağlı olduğunu göstermektedir.

Statista 2026 raporuna göre, küresel bulut bilişim pazarı 2026 yılına kadar 1 trilyon doları aşması beklenmektedir. Bu büyüme, daha fazla web sitesinin ve çevrimiçi hizmetin bulut tabanlı altyapılara taşınacağını ve dolayısıyla DNS yönetiminin öneminin artacağını göstermektedir.

Cloudflare Radar 2026 verilerine göre, küresel internet trafiğinin yaklaşık %70'inin mobil cihazlardan geldiği tahmin edilmektedir. Bu durum, alan adlarının mobil uyumluluğunu ve hızlı yüklenme sürelerini sağlamak için DNS performansının optimize edilmesinin ne kadar önemli olduğunu vurgulamaktadır.

Netcraft 2026 araştırmasına göre, aktif web sitesi sayısı 2 milyarı aşmıştır. Bu devasa sayı, alan adı çözümleme sistemlerinin verimliliğinin ve ölçeklenebilirliğinin ne kadar kritik olduğunu ortaya koymaktadır.

İlgili Konular

DNS kayıt türlerinin anlaşılması, bir alan adının nasıl çalıştığına dair temel bilgileri sağlar. Alan adınızın hangi uzantılarla kullanılabileceğini ve bunların seçimini öğrenmek için Alan Adı Uzantıları makalesini inceleyebilirsiniz.