DNS Kayıtları CNAME ve MX Kayıtları Ne Anlama Gelir?
CNAME Kaydı Nedir?
CNAME (Canonical Name) kaydı, DNS kayıt türlerinden biridir ve bir alan adını veya alt alan adını başka bir alan adına "takma ad" olarak yönlendirmek için kullanılır. Temel olarak, bir ismin başka bir isme işaret etmesini sağlar. Bu kayıt türü, bir IP adresine doğrudan bağlanmak yerine, başka bir alan adının DNS kayıtlarını devralarak çalışır. Örneğin, bir web sitesinin ana alan adıyla aynı içeriği sunan bir alt alan adını (örneğin, `www.example.com`'u `example.com`'a) veya bir hizmet sağlayıcının yönlendirdiği bir alan adını (örneğin, GitHub Pages'deki bir projeyi kendi alan adınıza bağlamak) işaretlemek için kullanılabilir. CNAME kayıtları, birden fazla alt alan adının aynı IP adresine veya aynı sunucuya işaret etmesi gerektiğinde yönetim kolaylığı sağlar.
CNAME kayıtları, bir alan adının farklı varyasyonlarının veya hizmetlerin aynı temel kaynağa bağlanmasını kolaylaştırarak esneklik sunar. Bu, özellikle dinamik IP adreslerinin veya karmaşık sunucu yapılandırmalarının olduğu durumlarda faydalıdır. CNAME kaydı, kendi başına bir IP adresi içermez; bunun yerine, işaret ettiği hedef alan adının DNS kayıtlarını çözümleyerek nihai IP adresine ulaşır. Bu, altyapı değişikliklerinin daha az etkiyle yönetilmesine olanak tanır.
CNAME Kaydı Nasıl Çalışır?
Bir kullanıcı `www.example.com` gibi bir CNAME kaydı ile işaretlenmiş bir alan adına erişmeye çalıştığında, DNS çözümleme süreci şu adımları izler:
- Kullanıcının cihazı, DNS çözümleyicisine (genellikle internet servis sağlayıcısının DNS sunucusu) `www.example.com`'un IP adresini sorar.
- DNS çözümleyicisi, `www.example.com` için DNS kayıtlarını sorgular. Bu sorgu sonucunda bir CNAME kaydı bulur.
- CNAME kaydı, `www.example.com`'un aslında `canonical.example.com` alan adına işaret ettiğini belirtir.
- DNS çözümleyicisi bu bilgiyi alır ve bu sefer `canonical.example.com` için IP adresini sorgular.
- `canonical.example.com`'un A kaydı (veya başka bir CNAME kaydı) bulunur ve bu kayıtta belirtilen IP adresi, DNS çözümleyicisine geri döndürülür.
- Son olarak, kullanıcının cihazı bu IP adresini kullanarak hedeflenen sunucuya bağlanır.
Bu süreç, birden fazla adım gerektirebilir, ancak kullanıcı için genellikle fark edilmez. CNAME kayıtları, bir alan adının birden fazla farklı isme çözümlenmesine izin verir. Ancak, bir alan adının kök seviyesinde (örneğin, `example.com`) CNAME kaydı kullanılması genellikle önerilmez, çünkü bu, aynı zamanda orada bulunması gereken diğer DNS kayıtlarını (MX, NS gibi) engelleyebilir. Genellikle alt alan adları için kullanılır.
CNAME Kaydı Kullanım Alanları
- Alt Alan Adlarını Ana Alan Adına Yönlendirme: `www.example.com`'u `example.com`'a veya tam tersine yönlendirmek.
- Hizmet Sağlayıcı Yönlendirmeleri: Üçüncü taraf hizmetlerin (örneğin, blog platformları, e-ticaret çözümleri, CDN'ler) kendi alan adlarınıza bağlanmasını sağlamak.
- Çoklu Sunucu Eşleştirmesi: Birden fazla sunucunun farklı alt alan adları altında aynı içeriği sunmasını sağlamak.
- CDN Entegrasyonu: İçerik Dağıtım Ağları'nın (CDN) trafiği optimize etmek için kullanılır.
MX Kaydı Nedir?
MX (Mail Exchanger) kaydı, bir alan adına gelen e-postaların hangi posta sunucuları tarafından alınacağını ve işleneceğini belirten DNS kayıt türüdür. Her alan adı için bir veya daha fazla MX kaydı olabilir. Bu kayıtlar, e-postanın doğru sunucuya yönlendirilmesini sağlayarak, alan adınızın e-posta hizmetini etkin bir şekilde kullanmasına olanak tanır.
MX kayıtları, bir öncelik (priority) değeri ile birlikte gelir. Bu değer, birden fazla MX kaydı olduğunda hangi sunucunun öncelikle kullanılacağını belirler. Düşük öncelik değeri, daha yüksek bir önceliği ifade eder. Eğer birincil posta sunucusu kullanılamıyorsa, DNS sistemi daha düşük önceliğe sahip bir sonraki MX kaydını kullanarak e-postayı alternatif bir sunucuya yönlendirir. Bu, e-posta teslimatı için bir yedeklilik (redundancy) mekanizması sağlar.
MX Kaydı Nasıl Çalışır?
Bir e-posta gönderildiğinde (örneğin, `user@example.com` adresine), gönderici sunucu şu adımları izleyerek alıcı sunucuyu bulur:
- Gönderici sunucu, `example.com` alan adı için MX kayıtlarını sorgular.
- DNS, `example.com` için yapılandırılmış MX kayıtlarını (öncelik değerleri ile birlikte) döndürür. Örneğin:
- `10 mail.example.com`
- `20 backupmail.example.com`
- Gönderici sunucu, en düşük öncelik değerine sahip olan `mail.example.com`'a bağlanmaya çalışır.
- Eğer `mail.example.com`'a ulaşılamazsa, gönderici sunucu bir sonraki en düşük önceliğe sahip olan `backupmail.example.com`'a bağlanmayı dener.
- Eğer bir sunucuya başarılı bir şekilde bağlanılırsa, e-posta bu sunucuya aktarılır.
Bu mekanizma, e-posta iletişiminin kesintisiz devam etmesini sağlamak için kritik öneme sahiptir. MX kayıtları, alan adınızla ilişkili e-posta trafiğini yöneten posta sunucularının adreslerini içerir.
MX Kaydı Yapılandırması ve Özellikleri
- Alan Adı Hedefi: MX kaydının değeri, e-postaları alacak posta sunucusunun alan adını belirtir. Bu, doğrudan bir IP adresi olamaz; bir alan adına işaret etmelidir.
- Öncelik Değeri: 0 ile 65535 arasında bir tamsayıdır. Daha düşük değer, daha yüksek öncelik anlamına gelir.
- Yedeklilik: Birden fazla MX kaydı kullanarak, birincil posta sunucusunun çevrimdışı olması durumunda e-postaların teslim edilebileceği yedek sunucular tanımlanabilir.
- E-posta Hizmet Sağlayıcıları: Genellikle Google Workspace, Microsoft 365 gibi e-posta hizmeti sağlayıcıları tarafından belirlenen MX kayıtları kullanılır.
CNAME ve MX Kayıtları Arasındaki Farklar
Her ne kadar her ikisi de DNS kayıtları olsa da, CNAME ve MX kayıtlarının temel işlevleri ve kullanım amaçları farklıdır:
- Amaç: CNAME kayıtları genellikle web trafiğini farklı alan adlarına yönlendirmek için kullanılırken, MX kayıtları e-posta trafiğini belirli posta sunucularına yönlendirmek için kullanılır.
- Hedef: CNAME kaydı başka bir alan adına işaret eder ve bu alan adı daha sonra bir IP adresine çözümlenir. MX kaydı ise doğrudan bir posta sunucusunun alan adına işaret eder.
- Öncelik: MX kayıtları öncelik değerleri ile çalışarak yedeklilik sağlar. CNAME kayıtlarında öncelik kavramı yoktur; işaret ettikleri alan adı çözümlenir.
- Kullanım Kısıtlamaları: Bir alan adının kök seviyesinde (apex domain) CNAME kaydı kullanmak genellikle sorunlara yol açabilirken, MX kayıtları bu seviye için tasarlanmıştır.
DNS Kayıtları: Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri
CNAME ve MX kayıtlarının yanlış yapılandırılması, web sitelerine erişimde veya e-posta alamama/göndermede sorunlara neden olabilir. İşte yaygın hatalar ve çözümleri:
- Hata: CNAME kaydının bir IP adresine işaret etmesi. Çözüm: CNAME kaydı her zaman başka bir alan adına işaret etmelidir. IP adresleri için A kayıtları kullanılır.
- Hata: Bir alan adının kök seviyesinde (apex domain) CNAME kaydı kullanmak. Çözüm: Kök alan adı için genellikle A kayıtları ve MX kayıtları kullanılır. CNAME, alt alan adları için daha uygundur.
- Hata: MX kaydının bir IP adresine işaret etmesi. Çözüm: MX kaydının değeri, posta sunucusunun alan adını belirtmelidir, doğrudan IP adresini değil.
- Hata: Yanlış öncelik değerlerinin atanması veya hiç atanmaması. Çözüm: E-posta yedekliliği için birden fazla MX kaydı kullanılıyorsa, tutarlı ve mantıksal bir öncelik sırası belirlenmelidir.
- Hata: DNS propagasyon süresinin beklenmemesi. Çözüm: DNS değişikliklerinin dünya genelindeki sunuculara yayılması (propagasyon) zaman alabilir. Değişikliklerin etkili olması için genellikle 24-48 saat beklenmelidir.
Teknik Özellikler ve Standartlar
CNAME ve MX kayıtları, İnternet Mühendisliği Görev Gücü (IETF) tarafından belirlenen RFC standartlarına tabidir. Özellikle RFC 1034, RFC 1035 ve RFC 1912 gibi belgeler, DNS'in genel yapısını ve kayıt türlerinin işleyişini detaylandırır. MX kayıtları için RFC 5321 ve CNAME kayıtları için de ilgili standartlar geçerlidir. Bu standartlar, DNS'in küresel düzeyde tutarlı ve güvenilir bir şekilde çalışmasını sağlar.
CNAME kayıtları, alan adının kanonik adını belirlerken, MX kayıtları posta alışverişi için posta alışverişi protokolünü (SMTP) destekler. Her iki kaydın da doğru şekilde yapılandırılması, alan adının internet üzerindeki kimliğinin ve iletişim protokollerindeki rolünün eksiksiz yerine getirilmesini sağlar.
2026 Sektör Verileri ve İstatistikler
W3Techs 2026 verilerine göre, web sitelerinin yaklaşık %35'i `www` alt alan adını kullanmakta ve bu da CNAME kayıtlarının önemini ortaya koymaktadır. Statista 2026 raporuna göre, küresel e-posta kullanıcı sayısı 4.5 milyarı aşmıştır; bu da MX kayıtlarının doğru yapılandırılmasının kritik bir gereklilik olduğunu göstermektedir. Netcraft 2026 araştırmasına göre, aktif web sunucusu sayısı sürekli artış göstermekte ve bu da farklı hizmetlerin (web ve e-posta) aynı alan adına atanmasını kolaylaştıran DNS kayıtlarının verimliliğini vurgulamaktadır. Cloudflare Radar 2026 verilerine göre, DNS çözümleme hızları web performansı üzerinde doğrudan etkiye sahiptir ve CNAME gibi dolaylı yönlendirmelerin optimizasyonu önemlidir.
İlgili Konular
Alan adınızın nasıl çalıştığını anlamak, internetteki varlığınızın temelini oluşturur. CNAME ve MX kayıtları gibi DNS yapılandırmaları, alan adınızın doğru şekilde adreslenmesini ve iletişim kurmasını sağlar. Alan adınızın farklı uzantılarını ve bunların anlamlarını öğrenmek için Alan Adı Uzantıları makalemizi inceleyebilirsiniz.