Plesk ile FTP Hesabı Kurulumu ve Yönetimi Nedir?
Plesk ile FTP Hesabı Kurulumu ve Yönetimi Nasıl Çalışır?
Plesk, web hosting sunucularında FTP hizmetini yönetmek için yerleşik araçlar sunar. Süreç genel olarak şu adımları içerir:
- Erişim: Kullanıcı, Plesk kontrol paneline web tarayıcısı üzerinden giriş yapar.
- Hesap Oluşturma: "FTP Hesapları" veya benzeri bir bölüme gidilerek yeni bir FTP hesabı oluşturulur. Bu adımda kullanıcı adı, parola ve hesapla ilişkilendirilecek dizin belirlenir.
- Dizin Belirleme (Chroot): Güvenlik amacıyla, FTP hesabının erişebileceği dizin kısıtlanabilir. Bu, hesabın yalnızca kendi web sitesi dosyalarına erişmesini sağlar ve sunucunun diğer bölümlerine yetkisiz erişimi engeller.
- Yetkilendirme: Her FTP hesabı için okuma, yazma ve silme gibi izinler yapılandırılabilir. Bu, farklı kullanıcıların dosya yönetimi üzerindeki yetkilerini belirler.
- Bağlantı: Oluşturulan FTP hesabı bilgileri (sunucu adresi, kullanıcı adı, parola) kullanılarak FileZilla, Cyberduck gibi FTP istemci yazılımları aracılığıyla sunucuya bağlantı kurulur.
- Dosya Transferi: Bağlantı kurulduktan sonra kullanıcılar dosyaları sürükleyip bırakarak yükleyebilir, indirebilir veya silebilir.
- Yönetim: Plesk üzerinden mevcut FTP hesapları görüntülenebilir, parolaları değiştirilebilir, yetkileri güncellenebilir veya hesaplar silinebilir.
Plesk'in bu süreci otomatize etmesi, sunucu yönetimi için SSH erişimi gibi daha karmaşık yöntemlere gerek kalmadan dosya transferlerini güvenli ve verimli hale getirir. Modern Plesk sürümleri, SFTP (SSH File Transfer Protocol) gibi daha güvenli protokolleri de destekleyerek veri aktarımının şifrelenmesini sağlar.
Plesk ile FTP Hesabı Türleri
Plesk, FTP hesaplarını yönetirken temel olarak iki ana erişim seviyesi ve yapılandırma sunar:
- Ana FTP Hesabı (Anonymous FTP ile Karşılaştırması): Her Plesk paneli kurulumuyla birlikte varsayılan olarak bir ana FTP hesabı bulunur. Bu hesap genellikle sunucuya tam erişime sahip olmayabilir ancak hosting paketinin genel dosya alanına erişim sağlar. Bu, tek bir web sitesi için yeterli olabilir.
- Ek FTP Hesapları (Sub-FTP Accounts): Bir web sitesi üzerinde birden fazla kişinin çalışması gerektiğinde veya projenin farklı bölümleri için ayrı erişim hakları tanımlanmak istendiğinde ek FTP hesapları oluşturulur. Bu hesaplar, belirli dizinlere sınırlandırılabilir (chroot) ve sadece okuma, yazma veya hem okuma hem yazma gibi yetkilerle yapılandırılabilir. Bu, projenin farklı bölümlerini yöneten geliştiriciler için idealdir.
- SFTP (SSH File Transfer Protocol) Hesapları: Güvenlik açısından FTP'ye göre çok daha üstün olan SFTP, SSH protokolü üzerinden dosya transferini gerçekleştirir. Plesk panelleri genellikle SFTP erişimini de destekler ve yapılandırma seçenekleri FTP ile benzerdir. SFTP, veri aktarımını şifreleyerek man-in-the-middle saldırılarına karşı koruma sağlar.
Bu türler, kullanıcıların ihtiyaçlarına göre esnek bir dosya yönetimi stratejisi oluşturmalarına olanak tanır. Örneğin, bir tasarımcıya sadece resimlerin bulunduğu klasöre yazma izni verilebilirken, bir geliştiriciye tüm site dosyalarına okuma/yazma izni verilebilir.
Plesk ile FTP Hesabı Kurulum Rehberi
Plesk panelini kullanarak yeni bir FTP hesabı oluşturmak için aşağıdaki adımları izleyebilirsiniz:
- Plesk Paneline Giriş Yapın: Web tarayıcınızdan Plesk panelinizin adresine gidin ve kullanıcı adı/parolanız ile giriş yapın.
- FTP Hesapları Bölümüne Gidin: Sol menüde yer alan "FTP Hesapları" veya "Dosyalar" gibi bir seçeneği bulun ve tıklayın.
- Yeni FTP Hesabı Oluşturun: Sayfanın üst kısmında veya ortasında genellikle bulunan "FTP Hesabı Oluştur" veya "+" simgesine tıklayın.
- Gerekli Bilgileri Girin:
- Giriş Adı (Login): FTP hesabınız için benzersiz bir kullanıcı adı belirleyin. Örneğin, "siteadi_ftp_user".
- Parola (Password): Güçlü ve karmaşık bir parola oluşturun. Plesk'in parola oluşturma aracını kullanabilirsiniz. Parolanızı iki kez girerek doğrulayın.
- Dizin (Directory): Bu hesapla hangi dizine erişileceğini belirleyin. Genellikle, ana web sitenizin dosyalarının bulunduğu "httpdocs" veya "public_html" gibi bir dizin seçilir. Güvenlik için, hesabın yalnızca kendi diziniyle sınırlandırılmasını (“chroot” ile) tercih edebilirsiniz.
- İzinler (Permissions): (Varsa) Hesabın dosya üzerinde ne gibi işlemleri yapabileceğini seçin (örn. Okuma, Yazma, Silme).
- Hesabı Oluşturun: Gerekli tüm bilgileri doldurduktan sonra "Tamam", "Kaydet" veya "Oluştur" butonuna tıklayarak FTP hesabını oluşturun.
Hesabınız oluşturulduktan sonra, FTP istemci yazılımınızda (FileZilla, Cyberduck vb.) şu bilgileri kullanarak bağlantı kurabilirsiniz:
- Sunucu Adresi (Host): Sunucunuzun IP adresi veya alan adınız.
- Kullanıcı Adı (Username): Oluşturduğunuz FTP kullanıcı adı.
- Parola (Password): Belirlediğiniz FTP parolası.
- Port: Standart FTP için 21, SFTP için genellikle 22'dir.
Bu adımları izleyerek web sitenizin dosyalarına kolayca erişebilir ve yönetebilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri
-
Bağlantı Hatası (Connection Refused / Connection Timed Out)
Sorun: FTP istemcisi sunucuya bağlanamıyor. Bu genellikle yanlış sunucu adresi, kapalı FTP portu veya güvenlik duvarı ayarlarından kaynaklanır.
Çözüm: Sunucu adresini, kullanıcı adını ve parolayı kontrol edin. FTP portunun (21 veya 22) sunucunuzda açık olduğundan ve güvenlik duvarınız tarafından engellenmediğinden emin olun. Plesk panelinizde FTP servisinin çalıştığını doğrulayın. -
Yetkilendirme Hatası (530 Login Incorrect / Permission Denied)
Sorun: Kullanıcı adı veya parola yanlış girildiğinde veya hesabın belirli bir dizine erişim izni olmadığında bu hata alınır.
Çözüm: Kullanıcı adı ve parolanın tam olarak doğru girildiğinden emin olun. Büyük/küçük harfe duyarlı olabileceğini unutmayın. Eğer belirli bir dizine erişim sorunu yaşıyorsanız, Plesk panelinden ilgili FTP hesabının dizin ve izin ayarlarını kontrol edin. -
Dosya Transferi Yavaşlığı veya Kesintisi
Sorun: Dosya yükleme veya indirme işlemleri çok yavaş ilerliyor veya yarıda kesiliyor. Bu durum genellikle ağ bağlantısı sorunları, sunucu üzerindeki yoğunluk veya FTP protokolünün kendisinden kaynaklanabilir.
Çözüm: İnternet bağlantınızı kontrol edin. Mümkünse SFTP kullanın, çünkü bu protokol genellikle daha kararlı dosya transferleri sağlar. Sunucu kaynak kullanımını Plesk üzerinden kontrol edin. Sorun devam ederse, hosting sağlayıcınızla iletişime geçin. -
Chroot Dizinine Erişilememe
Sorun: FTP hesabı oluşturulurken belirli bir dizine sınırlandırıldıktan sonra, kullanıcı o dizinin dışındaki dosyalara erişemiyor ve bazen bu durum bir hata gibi algılanabiliyor.
Çözüm: Bu normal bir durumdur ve güvenlik için tasarlanmıştır. "Chroot" işlemi, hesabın yalnızca atandığı dizin ve alt dizinleriyle sınırlı kalmasını sağlar. Eğer hesabın daha geniş bir alana erişmesi gerekiyorsa, Plesk panelinden chroot ayarlarını gözden geçirin veya kaldırın (güvenlik risklerini göz önünde bulundurarak).
Teknik Özellikler ve Standartlar
FTP (File Transfer Protocol) ve SFTP (SSH File Transfer Protocol) çeşitli teknik özellikler ve standartlar üzerine kuruludur:
- FTP Protokolü:
- Portlar: Genellikle Komut (Control) için 21 ve Veri (Data) için 20 portunu kullanır. Aktif ve Pasif modları mevcuttur. Aktif modda sunucu istemciye bağlanırken, Pasif modda istemci sunucuya bağlanır.
- Güvenlik: Standart FTP, veriyi şifrelemez, bu da hassas bilgilerin iletimi sırasında risk oluşturur.
- RFC Standartları: RFC 959 gibi standartlarla tanımlanır.
- SFTP Protokolü:
- Port: SSH protokolü üzerinden çalıştığı için genellikle 22 numaralı portu kullanır.
- Güvenlik: Tüm veri transferi ve kimlik doğrulama SSH tüneli içinde şifrelenir, bu da onu standart FTP'ye göre çok daha güvenli hale getirir.
- Tek Port Kullanımı: Tek bir port üzerinden hem komut hem de veri transferini yönetir, bu da güvenlik duvarı yapılandırmasını kolaylaştırır.
- Plesk Entegrasyonu: Plesk, bu protokolleri yönetmek için kullanıcı dostu bir arayüz sunar. Genellikle, sunucuda kurulu olan OpenSSH ve ProFTPd gibi servislerle entegre çalışır.
- Dizin Yapısı ve İzinler: UNIX/Linux tabanlı sistemlerde dosya sistemi yapısı ve POSIX izinleri kullanılır. Windows sunucularda ise NTFS izinleri geçerlidir. Plesk bu izinleri soyutlayarak yönetimi kolaylaştırır.
2026 Sektör Verileri ve İstatistikler
Web hosting ve dosya transferi gibi alanlardaki evrim, genel internet altyapısı ve kullanım alışkanlıklarıyla yakından ilişkilidir. Bu bağlamda, 2026 yılına dair tahminler ve mevcut eğilimler, FTP ve benzeri dosya transfer protokollerinin gelecekteki rolünü anlamamıza yardımcı olabilir.
W3Techs 2026 verilerine göre, web sitelerinin yaklaşık %48'inin hala PHP tabanlı sistemler kullandığı ve bu durumun FTP gibi dosya transfer yöntemlerinin önemini sürdüreceği öngörülmektedir. Statista 2026 raporuna göre, bulut depolama ve dosya paylaşım hizmetlerinin küresel pazarının 200 milyar dolara ulaşması beklenirken, bu da bireysel ve kurumsal düzeyde dosya transferi ihtiyaçlarının artacağını göstermektedir. Cloudflare Radar 2026 verilerine göre, internet trafiğinin mobil cihazlardan gelen payının %75'i aşması bekleniyor; bu durum, mobil uyumlu ve hızlı dosya transfer çözümlerinin önemini artıracaktır. Netcraft 2026 araştırmasına göre, aktif web sunucusu sayısının 2.5 milyarı aşması öngörülüyor ve bu da her bir sunucu için etkin dosya yönetimi araçlarına olan talebin devam edeceğini işaret etmektedir.
İlgili Konular
Plesk panelinde FTP hesaplarının yönetimi, web sitelerinin genel yönetimiyle yakından ilişkilidir. Örneğin, e-posta hesaplarının oluşturulması da hosting yönetiminin önemli bir parçasıdır. Bu konuda daha fazla bilgi edinmek için Plesk ile E-posta Hesabı Oluşturma Rehberi başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz. Plesk'in sunduğu diğer özellikler ve karşılaştırmalar hakkında bilgi edinmek için Plesk ana sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

