FTP Hesapları Nedir?
FTP Hesapları Nasıl Çalışır?
- İstemci (Client) Bağlantısı: Kullanıcılar, FileZilla, Cyberduck veya WinSCP gibi bir FTP istemci yazılımı aracılığıyla FTP sunucusuna bağlanır. Bu bağlantı, istemcinin IP adresi, FTP sunucusunun IP adresi ve belirtilen bağlantı noktası (varsayılan olarak 21) üzerinden kurulur.
- Kimlik Doğrulama: Sunucu, istemci tarafından sağlanan kullanıcı adı ve parola ile FTP hesabının geçerliliğini doğrular. Başarılı kimlik doğrulama, kullanıcıya sunucudaki belirli bir dizine (genellikle web sitesinin kök dizini) erişim izni verir.
- Dosya Transferi: Yetkilendirilmiş kullanıcılar, istemci yazılımı aracılığıyla sunucudaki dosyaları görüntüleyebilir, bilgisayarlarına indirebilir (download) veya bilgisayarlarındaki dosyaları sunucuya yükleyebilir (upload). Bu transferler, FTP protokolünün komutları (GET, PUT vb.) kullanılarak gerçekleştirilir.
- Yetkilendirme ve İzinler: Her FTP hesabı, belirli klasörlere yazma, okuma veya silme gibi yetkilendirme seviyelerine sahip olabilir. Bu, dosya güvenliğini sağlamak ve yetkisiz erişimi önlemek için kritik öneme sahiptir.
- Pasif ve Aktif Mod: FTP protokolü, veri transferleri için iki farklı mod kullanır: Aktif modda, sunucu istemciye veri bağlantısı kurar; pasif modda ise istemci sunucuya veri bağlantısı kurar. Çoğu modern güvenlik duvarı ve NAT yapılandırması, pasif modu daha sorunsuz hale getirir.
FTP Hesapları Türleri
Hosting panellerinde genellikle farklı yetkilendirme seviyelerine sahip FTP hesapları oluşturulabilir. Bu türler, sunucu yönetimi ve güvenlik gereksinimlerine göre çeşitlilik gösterir:
| Hesap Türü | Açıklama | Kullanım Alanları |
|---|---|---|
| Ana FTP Hesabı (Root/Admin FTP) | Sunucunun tüm dizinlerine tam erişim yetkisine sahip olan varsayılan hesap. Genellikle hosting paneli kurulumu sırasında oluşturulur. | Sunucu yönetimi, sistem güncellemeleri, genel dosya yönetimi. |
| Kullanıcı/Site Özel FTP Hesabı | Belirli bir web sitesinin kök dizinine veya alt dizinlerine erişim izni olan hesaplar. Bu hesaplar, site dosyalarını yönetmek için kullanılır. | Web sitesi içeriği yükleme/indirme, CMS yönetimi, tema/eklenti güncellemeleri. |
| Anonim FTP Hesabı | Parola gerektirmeyen ve genellikle herkese açık dosya indirme işlemleri için kullanılan hesap türü. Güvenlik nedeniyle genellikle tercih edilmez ve kapalı tutulur. | Herkese açık doküman paylaşımı (nadiren kullanılır). |
| SFTP (SSH File Transfer Protocol) Hesabı | FTP'nin aksine SSH protokolünü kullanarak şifreli bir bağlantı üzerinden dosya transferi sağlar. Daha güvenli bir seçenektir. | Güvenli dosya transferi, hassas veri aktarımı, uzak sunucu yönetimi. |
FTP Hesapları Uygulama Rehberi
FTP hesaplarını yönetmek için kullanılan adımlar, tercih edilen hosting paneline göre değişiklik gösterebilir. Aşağıda genel bir rehber sunulmuştur:
- Hosting Paneline Giriş Yapın: Kullandığınız hosting kontrol paneline (örneğin, cPanel, Plesk, DirectAdmin veya ücretsiz kontrol panellerinden biri) giriş yapın.
- FTP Yönetimi Bölümünü Bulun: Panelde "FTP Hesapları", "FTP Yöneticisi" veya benzeri bir bölümü arayın ve tıklayın.
- Yeni FTP Hesabı Oluşturma:
- "Yeni FTP Hesabı Oluştur" veya benzeri bir düğmeye tıklayın.
- Kullanıcı Adı: Benzersiz bir kullanıcı adı belirleyin (genellikle alan adınızın bir parçasıyla).
- Parola: Güçlü ve karmaşık bir parola oluşturun.
- Dizin (Klasör): Bu hesabın erişebileceği kök dizini belirtin (örneğin, `public_html` veya `htdocs`).
- Yetkilendirme (İzinler): Gerekirse, okuma, yazma ve silme gibi izinleri ayarlayın.
- Hesabı oluşturmak için ilgili düğmeye tıklayın.
- Mevcut FTP Hesaplarını Yönetme:
- Hesaplar listesinde, mevcut bir hesabı düzenlemek, parolasını değiştirmek veya silmek için ilgili seçenekleri kullanın.
- Parola Değiştirme: Güvenlik amacıyla düzenli olarak parola değiştirmek önemlidir.
- Dizin Değiştirme: Belirli bir hesabın erişimini kısıtlamak veya genişletmek için dizin ayarlarını güncelleyebilirsiniz.
- Hesap Silme: Artık kullanılmayan hesapları güvenlik amacıyla silin.
- FTP İstemcisi ile Bağlanma:
- Bir FTP istemci yazılımında (FileZilla, WinSCP vb.), sunucu adresi (genellikle alan adınız veya sunucu IP'niz), kullanıcı adı, parola ve bağlantı noktası (varsayılan 21 veya SFTP için 22) bilgilerini girin.
- Bağlantıyı başlatın.
- Dosya Transferi: Bağlantı kurulduktan sonra, istemci arayüzünden dosyaları sürükleyip bırakarak sunucuya yükleyebilir veya sunucudan indirebilirsiniz.
Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri
- "Connection Refused" Hatası: Bu hata genellikle FTP sunucusunun çalışmadığı, güvenlik duvarı tarafından engellendiği veya yanlış IP adresi kullanıldığı anlamına gelir. Sunucu durumunu kontrol edin ve güvenlik duvarı ayarlarını gözden geçirin.
- "Login Incorrect" Hatası: Kullanıcı adı veya parola yanlış girilmiştir. Bilgilerinizi dikkatlice kontrol edin ve gerekirse parolanızı sıfırlayın.
- Dosya İzinleri Sorunları (Permission Denied): FTP hesabınızın, erişmeye çalıştığınız dosya veya klasör için yeterli izne sahip olmaması durumunda bu hata alınır. Hosting panelinizden hesabın izinlerini kontrol edin ve gerekli düzenlemeleri yapın.
- Pasif Mod Bağlantı Sorunları: Bazı ağ yapılandırmaları pasif modu engelleyebilir. FTP istemcinizin ayarlarından pasif modu aktif hale getirmeyi deneyin veya aktif modu kullanmayı düşünün (ancak pasif mod genellikle daha yaygın ve önerilir).
- Eşzamanlı Bağlantı Sınırı Aşıldı: Hosting sağlayıcınızın belirlediği eşzamanlı FTP bağlantı sayısı aşıldığında bu hata oluşabilir. Bekleyin ve tekrar deneyin veya hosting sağlayıcınızla iletişime geçin.
Teknik Özellikler ve Standartlar
FTP protokolü, RFC 959 standardında tanımlanmıştır. Dosya transferleri için TCP port 21 (kontrol bağlantısı) ve veri bağlantısı için dinamik olarak atanan portları kullanır. SFTP ise SSH protokolü üzerine kuruludur ve genellikle TCP port 22'yi kullanır. Güvenlik ve performans açısından, SFTP'nin FTP'ye göre daha çok tercih edildiği görülmektedir.
2026 Sektör Verileri ve İstatistikler
Web barındırma ve dosya transferi hizmetlerinin yaygınlığı göz önüne alındığında, FTP ve SFTP gibi protokollerin önemi artmaya devam etmektedir. W3Techs 2026 verilerine göre, web sitelerinin önemli bir bölümü hala sunucu yönetimi için FTP veya SFTP kullanmaktadır. Statista 2026 raporuna göre, küresel bulut depolama ve dosya paylaşımı pazarının büyüklüğü, bu tür dosya transfer yöntemlerinin kullanımını dolaylı olarak desteklemektedir. Cloudflare Radar 2026 verileri, internet trafiğinin artışını ve dolayısıyla dosya transferi hacmindeki potansiyel artışı göstermektedir. Netcraft 2026 araştırması, aktif web sunucularının sayısındaki sürekli artışın, güvenilir dosya yönetimi araçlarına olan ihtiyacı vurguladığını belirtmektedir.
İlgili Konular
Sunucu yönetimi ve dosya transferi konusunda daha fazla bilgi edinmek için ücretsiz kontrol panelleri makalemize göz atabilirsiniz. Bu paneller, FTP hesaplarının yönetimini kolaylaştıran kullanıcı dostu arayüzler sunar.