VPS'te PHP Sürümünü Değiştirme Rehberi

VPS'te PHP Sürümünü Değiştirme Rehberi

PHP Nedir ve Neden Sürüm Değiştirme Gerekir?

PHP (Hypertext Preprocessor), özellikle web geliştirme alanında yaygın olarak kullanılan, açık kaynak kodlu, sunucu taraflı bir betik dilidir. Dinamik web siteleri ve uygulamaları oluşturmak için tasarlanmıştır. PHP'nin her yeni sürümü, performans iyileştirmeleri, yeni dil özellikleri, güvenlik güncellemeleri ve hata düzeltmeleri getirir. Bu nedenle, web sitenizin veya uygulamanızın sorunsuz çalışması, güncel güvenlik standartlarına uyması ve performansından tam olarak faydalanması için PHP sürümünü düzenli olarak güncellemek veya değiştirmek önemlidir. Eski PHP sürümleri güvenlik açıkları barındırabilir ve modern kütüphanelerle uyumsuzluk gösterebilir.

VPS'te PHP Sürümünü Değiştirme

VPS'te PHP sürümünü değiştirme işlemi, kullanılan işletim sistemine, web sunucusuna (Apache, Nginx) ve varsa kontrol paneline (cPanel, Plesk, DirectAdmin) göre değişiklik gösterebilir. Ancak temel mantık, sistemin veya uygulamanın kullandığı PHP yorumlayıcısını değiştirmektir.

1. SSH Erişimi ile Komut Satırı Üzerinden Değiştirme

Bu yöntem, genellikle kontrol paneli olmayan veya daha fazla esneklik isteyen kullanıcılar için uygundur. İşletim sisteminize ve paket yöneticinize (APT, YUM) göre komutlar farklılık gösterecektir.

Debian/Ubuntu Tabanlı Sistemler (APT Paket Yöneticisi)

1. Mevcut PHP Sürümünü Kontrol Edin:

php -v

2. Kullanılabilir PHP Sürümlerini Listeleme: (Genellikle PPA eklemek gerekebilir)

sudo apt update
sudo apt install software-properties-common
sudo add-apt-repository ppa:ondrej/php
sudo apt update

Bu PPA, güncel ve eski birçok PHP sürümünü sunar. Ardından mevcut sürümleri görebilirsiniz:

apt search php | grep cli

3. Yeni PHP Sürümünü Kurma: (Örnek: PHP 8.2)

sudo apt install php8.2 php8.2-cli php8.2-common php8.2-mysql php8.2-zip php8.2-gd php8.2-mbstring php8.2-curl php8.2-xml php8.2-bcmath

Gerekli PHP modüllerini kurmayı unutmayın. Modül isimleri genellikle php[sürüm]-[modül_adı] şeklindedir.

4. PHP Sürümünü Varsayılan Olarak Ayarlama:

sudo update-alternatives --config php

Bu komut, sisteminizdeki PHP sürümlerini listeler ve hangi sürümün varsayılan olarak kullanılacağını seçmenizi sağlar. İstediğiniz sürüm numarasını girerek seçiminizi yapın.

5. Web Sunucusu ile PHP Entegrasyonunu Yapılandırma (Apache veya Nginx):

Apache için:

sudo a2dismod php[eski_sürüm]
sudo a2enmod php8.2
sudo systemctl restart apache2

Nginx için:

Nginx, genellikle PHP-FPM (FastCGI Process Manager) ile birlikte çalışır. PHP-FPM'nin doğru sürümünün çalıştığından emin olmanız gerekir.

sudo systemctl restart php8.2-fpm
sudo systemctl restart nginx

6. Değişiklikleri Doğrulama:

php -v

ve web sunucunuz üzerinden bir phpinfo() dosyası oluşturarak tarayıcıdan kontrol edin.

nano /var/www/html/info.php

Dosya içeriği:

<?php phpinfo(); ?>

Tarayıcıda http://vps-ip-adresi/info.php adresine gidin.

CentOS/RHEL/AlmaLinux Tabanlı Sistemler (YUM/DNF Paket Yöneticisi)

1. Mevcut PHP Sürümünü Kontrol Edin:

php -v

2. EPEL ve Remi Depolarını Kurma: (Güncel ve eski PHP sürümleri için gereklidir)

sudo yum install epel-release -y
sudo yum install https://rpms.remirepo.net/enterprise/remi-release-8.rpm -y

(AlmaLinux veya Rocky Linux için sürüm numarasını uygun şekilde değiştirin, örn: remi-release-9.rpm)

3. Kullanılabilir PHP Modüllerini Listeleme ve Etkinleştirme:

sudo yum module list php
sudo yum module enable php:remi-8.2 -y

Bu komut, Remi deposundaki belirli bir PHP sürümünü etkinleştirir. İhtiyacınız olan sürümü (örn: 8.0, 8.1, 8.2) seçin.

4. Yeni PHP Sürümünü Kurma:

sudo yum install php php-cli php-common php-mysqlnd php-zip php-gd php-mbstring php-curl php-xml php-bcmath -y

Gerekli PHP modüllerini kurmayı unutmayın.

5. Web Sunucusu ile PHP Entegrasyonunu Yapılandırma (Apache veya Nginx):

Apache için:

sudo systemctl restart httpd

Nginx için:

PHP-FPM'nin doğru sürümünün çalıştığından emin olun.

sudo systemctl restart php-fpm
sudo systemctl restart nginx

6. Değişiklikleri Doğrulama:

php -v

ve bir phpinfo() dosyası oluşturarak tarayıcıdan kontrol edin.

2. Kontrol Paneli Üzerinden PHP Sürümü Değiştirme

Çoğu yönetilen VPS (Managed VPS) veya kontrol paneli kurulu sunucularda PHP sürümü değişikliği oldukça basittir.

cPanel

1. cPanel hesabınıza giriş yapın.
2. "Yazılım" bölümünde "Select PHP Version" (PHP Sürümünü Seçin) aracını bulun ve açın.
3. Açılan sayfada, mevcut PHP sürümünü göreceksiniz.
4. Açılır menüden istediğiniz PHP sürümünü seçin.
5. "Set as current" (Mevcut Olarak Ayarla) düğmesine tıklayın.
6. Gerekli PHP modüllerini (sol taraftaki listeden) etkinleştirebilir veya devre dışı bırakabilirsiniz.
7. Değişiklikler genellikle anında geçerli olur. Gerekirse web sunucusunu yeniden başlatmak için cPanel'deki "cPAddons Site Software" bölümünden "PHP" seçeneğini yeniden yükleyebilirsiniz.

Plesk

1. Plesk kontrol paneline giriş yapın.
2. "Web Siteleri ve Alan Adları" bölümünden ilgili alan adını seçin.
3. "PHP Ayarları" seçeneğine tıklayın.
4. "PHP sürümü" açılır menüsünden istediğiniz PHP sürümünü seçin.
5. "Uygula" veya "Tamam" düğmesine tıklayarak değişiklikleri kaydedin.
6. Gerekli PHP modüllerini de bu ekrandan yönetebilirsiniz.

DirectAdmin

1. DirectAdmin kontrol paneline giriş yapın.
2. "Gelişmiş Araçlar" veya "Yönetim" bölümünde "PHP Sürümü Seçici" (PHP Version Selector) gibi bir seçenek arayın.
3. Açılan sayfada, mevcut PHP sürümünü ve yüklü diğer sürümleri göreceksiniz.
4. İstediğiniz PHP sürümünü seçin ve "Kaydet" veya "Uygula" düğmesine tıklayın.
5. Bu işlemin ardından web sunucusunun yeniden başlatılması gerekebilir.

PHP Sürümlerini Yönetmek İçin En İyi Uygulamalar

• Uygulama Uyumluluğunu Kontrol Edin: Herhangi bir PHP sürümünü yükseltmeden önce, web sitenizin veya uygulamanızın çalıştığı framework'lerin (Laravel, Symfony, CodeIgniter vb.), CMS'lerin (WordPress, Joomla, Drupal) ve kullanılan özel kodların yeni PHP sürümüyle uyumlu olduğundan emin olun. Geliştirici belgelerini kontrol edin.
• Test Ortamı Kullanın: Canlı sunucunuzda doğrudan değişiklik yapmak yerine, önce bir test veya hazırlık (staging) ortamında yeni PHP sürümünü deneyin. Bu, olası sorunları canlı siteye yansıtmadan tespit etmenizi sağlar.
• Gerekli Modülleri Kurun: PHP'nin yeni sürümüyle birlikte, uygulamanızın ihtiyaç duyduğu tüm PHP modüllerinin (örn: gd, mbstring, curl, mysqlnd, zip, intl, bcmath) de kurulu ve etkin olduğundan emin olun.
• Yedek Alın: Herhangi bir önemli sistem değişikliği yapmadan önce sunucunuzun tam bir yedeğini alın. Bu, beklenmedik bir sorun durumunda verilerinizi kurtarmanızı sağlar.
• Güvenlik Güncellemelerini Takip Edin: PHP'nin desteklenen sürümlerini kullanmaya özen gösterin. Desteklenmeyen sürümler güvenlik riskleri taşır. PHP geliştiricilerinin resmi duyurularını takip edin.
• Web Sunucusu ve PHP-FPM Yapılandırmasını Gözden Geçirin: Yeni PHP sürümüyle birlikte, web sunucunuzun (Apache veya Nginx) PHP-FPM ile iletişimini sağlayan yapılandırma dosyalarını (örn: Apache'de apache2.conf, Nginx'te nginx.conf ve PHP-FPM pool yapılandırmaları) gözden geçirmeniz gerekebilir.

VPS'te PHP Sürümü Değiştirme: Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri

• Hata: Web sitesi boş sayfa gösteriyor (White Screen of Death).
  • Çözüm: Bu genellikle PHP kodunda bir hata olduğunu gösterir. phpinfo() dosyasını kontrol edin, hata günlüklerini (error logs) inceleyin (web sunucusu ve PHP hata günlükleri). PHP sürümü uyumluluk sorunları veya eksik modüller neden olabilir.
• Hata: Belirli bir işlev çalışmıyor (örn: görsel yüklenmiyor, mail gönderilemiyor).
  • Çözüm: Gerekli PHP modülünün yeni sürüm için kurulup etkinleştirilmediğini kontrol edin. Gerekli modülleri kurduktan sonra web sunucusunu ve PHP-FPM'i yeniden başlatın.
• Hata: "Undefined function" (Tanımlanamayan fonksiyon) hatası.
  • Çözüm: Bu, PHP'nin temel bir sürümündeki bir fonksiyonun kaldırılmış veya adının değişmiş olmasından kaynaklanabilir. Uygulamanızın güncellenmesi gerekebilir veya geçici olarak eski PHP sürümüne dönülebilir.
• Hata: Veritabanı bağlantı sorunları.
  • Çözüm: PHP sürümüyle uyumlu veritabanı sürücüsünün (örn: php-mysqlnd) kurulu ve etkin olduğundan emin olun. PHP'nin veritabanı bağlantı fonksiyonlarının doğru kullanıldığını kontrol edin.
• Hata: Web sunucusu PHP'yi işleyemiyor.
  • Çözüm: Web sunucusu yapılandırmasının (Apache'de mod_php veya php-fpm, Nginx'te php-fpm) yeni PHP sürümüyle doğru şekilde eşleştiğinden emin olun. PHP-FPM servisinin çalıştığını kontrol edin ve yeniden başlatın.

Teknik Özellikler ve Standartlar

PHP sürümleri, belirli standartlar ve özellik setleri etrafında geliştirilir. Her yeni ana sürüm (örn: PHP 7.x'ten PHP 8.x'e geçiş), dil yapısında, performansında ve güvenlik mekanizmalarında önemli iyileştirmeler sunar. Örneğin, PHP 8.x ile birlikte gelen JIT (Just-In-Time) derleyicisi, bazı PHP uygulamalarının performansını önemli ölçüde artırabilir. Güvenlik açısından, eski ve desteklenmeyen PHP sürümleri (örn: PHP 5.x serisi) kritik güvenlik açıklarına sahip olabilir ve bu nedenle güncel sürümlerin kullanılması yaygın bir endüstri standardıdır.

2026 Sektör Verileri ve İstatistikler

Web teknolojileri alanındaki gelişmeler hızla devam etmektedir. W3Techs 2026 verilerine göre, web sitelerinin önemli bir kısmı hala PHP kullanmaya devam etmekle birlikte, modern framework'ler ve daha yeni PHP sürümlerinin benimsenme oranı artmaktadır. Statista 2026 raporuna göre, küresel bulut bilişim pazarının büyümesi, PHP tabanlı uygulamaların da ölçeklenebilir ve performanslı altyapılarda barındırılmasını teşvik etmektedir. Cloudflare Radar 2026 verilerine göre, web performansı ve güvenliği giderek daha fazla önem kazanmakta, bu da geliştiricileri daha hızlı ve güvenli PHP sürümlerine yöneltmektedir. Netcraft 2026 araştırmasına göre, web'deki aktif sitelerin sayısındaki artış, PHP gibi yaygın kullanılan sunucu taraflı dillerin güncelliğini ve optimizasyonunu daha da kritik hale getirmektedir.

İlgili Konular

Bir VPS'in temel işleyişini ve avantajlarını anlamak, PHP sürümü gibi teknik detayları yönetmeyi kolaylaştırır. Bu nedenle, VPS Nedir? Sanal Sunucu Avantajları ve Dezavantajları başlıklı makalemizi incelemeniz faydalı olacaktır. Ayrıca, yeni bir VPS kurduğunuzda işletim sistemi kurulumu hakkında bilgi sahibi olmak için VPS Kurulumu Adım Adım İşletim Sistemi Yükleme Rehberi makalemize göz atabilirsiniz.