MeoHost Logo
Menü
BilgiMerkezi
Bilgi Merkezi/Veritabanı Sistemleri/PostgreSQL İleri Düzey Fonksiyonlar ve Kullanım

PostgreSQL İleri Düzey Fonksiyonlar ve Kullanım

Veritabanı Sistemleri18.02.2026Ahmet Yılmaz13 dk okuma

PostgreSQL, açık kaynak kodlu, güçlü ve nesne-ilişkisel bir veritabanı yönetim sistemidir. Gelişmiş veri tipleri, ACID uyumluluğu ve genişletilebilir yapısı sayesinde karmaşık uygulamalar için ideal bir çözüm sunar. İleri düzey fonksiyonları, veri işleme ve sorgulama yeteneklerini önemli ölçüde artırır.

PostgreSQL İleri Düzey Fonksiyonlar ve Kullanım

PostgreSQL İleri Düzey Fonksiyonlar ve Kullanım

PostgreSQL Nedir?

PostgreSQL, ilişkisel veritabanı modelini temel alan ancak gelişmiş veri yapıları ve nesne yönelimli programlama prensiplerini de bünyesinde barındıran, açık kaynak kodlu ve ücretsiz bir veritabanı yönetim sistemidir. 1980'lerden bu yana geliştirilmekte olan PostgreSQL, kararlılığı, güvenilirliği ve genişletilebilirliği ile bilinir. SQL standartlarına sıkı sıkıya bağlı kalmasının yanı sıra, kendi benzersiz özelliklerini de geliştirmiştir. Özellikle karmaşık sorguları işleme yeteneği, yüksek veri bütünlüğü gerektiren kurumsal uygulamalar ve büyük ölçekli sistemler için tercih edilmesini sağlar.

PostgreSQL, sadece temel veri depolama fonksiyonlarının ötesine geçerek, JSON, XML, coğrafi veriler (PostGIS ile), hiyerarşik veriler gibi çeşitli veri tiplerini destekler. Bu esneklik, onu geleneksel ilişkisel veritabanlarından ayırır ve daha modern uygulama ihtiyaçlarına cevap verebilmesini sağlar. Çekirdek veritabanı motorunun yanı sıra, kullanıcı tanımlı fonksiyonlar, prosedürel diller (PL/pgSQL, PL/Python, PL/Java vb.), operatörler ve veri tipleri ile sistemin işlevselliği son derece artırılabilir. Bu özellikler, geliştiricilere ve veritabanı yöneticilerine, iş mantığını doğrudan veritabanı seviyesinde uygulayabilme imkanı sunar, bu da performans ve verimlilik artışı sağlayabilir.

PostgreSQL'in ACID (Atomicity, Consistency, Isolation, Durability) uyumluluğu, işlemlerin güvenilirliğini garanti eder. Bu, özellikle finansal işlemler veya kritik veri kayıtları gibi veri bütünlüğünün en üst düzeyde olması gereken senaryolarda hayati önem taşır. Güncellemelerin veya silme işlemlerinin tam olarak gerçekleşmesi veya hiç gerçekleşmemesi, sistemin tutarlılığını sağlar. Ayrıca, PostgreSQL'in çoklu sürüm eşzamanlılık kontrolü (MVCC) mekanizması, okuma ve yazma işlemlerinin birbirini engellemeden eş zamanlı olarak yürütülmesine olanak tanır, bu da yüksek eşzamanlılık gerektiren uygulamalarda performansın korunmasına yardımcı olur.

PostgreSQL'in ekosistemi de oldukça geniştir. Çeşitli araçlar ve kütüphaneler, kurulum, yönetim, izleme ve geliştirme süreçlerini kolaylaştırır. phpMyAdmin gibi araçlar görsel yönetim imkanı sunarken, PgAdmin gibi özel PostgreSQL yönetim araçları daha detaylı kontrol sağlar. Veritabanı optimizasyonu, performans ayarlamaları ve yedekleme/geri yükleme stratejileri, PostgreSQL'in sunduğu gelişmiş araçlarla daha etkili bir şekilde yönetilebilir.

İleri Düzey Fonksiyonlar Nelerdir?

PostgreSQL'in ileri düzey fonksiyonları, geliştiricilere ve veritabanı yöneticilerine veri yönetimi ve işleme konusunda olağanüstü bir esneklik ve güç sunar. Bu fonksiyonlar, standart SQL'in ötesine geçerek, karmaşık veri manipülasyonlarını, analitik sorguları ve özel veri yapılarıyla çalışmayı mümkün kılar. Bu gelişmiş yetenekler, uygulama performansını artırabilir ve sorgu karmaşıklığını azaltabilir.

1. Pencere Fonksiyonları (Window Functions): Bu fonksiyonlar, bir sorgunun satırları üzerinde, belirli bir pencere veya satır kümesi içinde hesaplamalar yapılmasına olanak tanır. Satırların gruplanması veya özetlenmesi gerekmeden, her satır için toplama, sıralama, sıralama pozisyonu gibi değerler hesaplanabilir. Örnekler arasında ROW_NUMBER(), RANK(), DENSE_RANK(), LAG(), LEAD(), SUM() OVER (...), AVG() OVER (...) bulunur. Bu fonksiyonlar, raporlama, analiz ve sıralama işlemlerinde devrim niteliğindedir.

2. Diziler (Arrays): PostgreSQL, sütunlarda dizi veri tiplerini destekler. Bu, tek bir sütunda birden çok değeri depolamanıza olanak tanır. Diziler, karmaşık veri yapılarını modellemek veya birçok ilişkili değeri tek bir kayıtta saklamak için kullanılabilir. Dizi işlemleri için özel operatörler ve fonksiyonlar mevcuttur (örn. ANY(), ALL(), ARRAY_AGG()).

3. JSON ve JSONB Desteği: PostgreSQL, JSON (JavaScript Object Notation) ve JSONB (binary JSON) veri tiplerini yerel olarak destekler. JSONB, veriyi daha verimli bir şekilde saklar ve sorgulamayı hızlandırır. Bu, yarı yapılandırılmış verilerle çalışmak, belge tabanlı veritabanı özelliklerini kullanmak veya API'lerden gelen verileri doğrudan veritabanında işlemek için son derece kullanışlıdır. JSON fonksiyonları (örn. ->, ->>, jsonb_agg()) ile bu verilere erişim ve manipülasyon kolaylaşır.

4. Tam Metin Arama (Full-Text Search): PostgreSQL, gelişmiş tam metin arama yetenekleri sunar. Bu özellik, büyük metin belgeleri içinde kelime veya kelime öbekleri aramayı, alakalılık sıralaması yapmayı ve kelime köklerini dikkate almayı sağlar. tsvector ve tsquery veri tipleri ile to_tsvector(), to_tsquery(), @@ operatörü gibi fonksiyonlar kullanılır.

5. Coğrafi Bilgi Sistemleri (GIS) Desteği (PostGIS ile): PostGIS eklentisi, PostgreSQL'i güçlü bir coğrafi veri depolama ve analiz aracına dönüştürür. Noktalar, çizgiler, çokgenler gibi coğrafi nesneleri depolayabilir ve mesafe hesaplama, alan bulma, kesişim analizi gibi coğrafi sorguları gerçekleştirebilir.

6. Hata İşleme ve İşlevsel Programlama: PL/pgSQL gibi prosedürel diller, karmaşık iş mantığını veritabanı içinde saklı yordamlar (stored procedures) ve tetikleyiciler (triggers) olarak tanımlamaya olanak tanır. Bu, veri bütünlüğünü sağlamak, tekrar eden görevleri otomatikleştirmek ve veritabanı performansını optimize etmek için kullanılır.

7. Tür Dönüşümleri ve İşlemleri: PostgreSQL, veri tipleri arasında esnek dönüşüm yetenekleri sunar. CAST operatörü veya `::` sözdizimi ile bir veri tipini başka bir veri tipine dönüştürebilirsiniz. Bu, farklı kaynaklardan gelen verileri birleştirirken veya özel hesaplamalar yaparken önemlidir.

8. Genişletilmiş İstatistikler (Extended Statistics): PostgreSQL, sorgu planlayıcısının daha akıllı kararlar almasına yardımcı olmak için gelişmiş istatistikler oluşturabilir. Bu, özellikle karmaşık sorguların veya çok sütunlu koşulların olduğu durumlarda sorgu performansını önemli ölçüde artırabilir.

İleri Düzey Fonksiyonlar Nasıl Çalışır?

PostgreSQL'deki ileri düzey fonksiyonların çalışma mekanizmaları, fonksiyonun türüne ve amacına göre değişiklik gösterir. Ancak genel olarak, bu fonksiyonlar veritabanı motorunun mevcut veriyi işleme ve analiz etme biçimini genişletir.

1. Pencere Fonksiyonları Mekanizması: Pencere fonksiyonları, sorgu yürütme sırasında belirli bir aşamada devreye girer. Sorgu, önce `WHERE`, `GROUP BY`, `HAVING` ve `SELECT` listesindeki ifadeleri işler. Ardından, pencere fonksiyonları için tanımlanan "pencere çerçevesi" (window frame) belirlenir. Bu çerçeve, her satır için hangi satırların hesaplamaya dahil edileceğini belirtir (örn. `ROWS BETWEEN UNBOUNDED PRECEDING AND CURRENT ROW`). PostgreSQL, bu pencere içindeki veriyi toplayarak istenen hesaplamayı yapar (örn. toplam, ortalama, sıra numarası) ve sonucu ilgili satıra atar. Bu, satırları geçici olarak gruplamadan veya kendi kendine katılmadan yapılabilen bir işlemdir.

2. Dizi İşlemleri: Diziler, veritabanı motoru tarafından özel olarak yönetilen veri yapılarıdır. PostgreSQL, diziler üzerinde erişim (indeksleme), alt küme alma, eleman ekleme/çıkarma gibi işlemler için optimize edilmiş kod içerir. Dizi operatörleri (`[]`, @>, <@) ve fonksiyonları, SQL sorguları içinde doğrudan kullanılabilir ve veritabanı motoru bu işlemleri verimli bir şekilde gerçekleştirir.

3. JSON/JSONB İşlemleri: PostgreSQL, JSON verilerini ayrıştırarak ve üzerinde indeksler oluşturarak JSON/JSONB verilerini işler. JSONB, veriyi ikili bir formata dönüştürerek depoladığı için, alanlara erişim ve filtreleme işlemleri çok daha hızlıdır. JSON operatörleri (örn. -> ile anahtar veya indeks bazında erişim, ->> ile metin olarak değer alma) ve fonksiyonları, bu ikili yapı üzerinde çalışır ve istenen veriyi çıkarır veya manipüle eder.

4. Tam Metin Arama Mekanizması: Tam metin arama, özel indeks türleri (GIN veya GiST) ve ön işleme adımları kullanır. Metin verisi, to_tsvector() fonksiyonu ile bir tsvector'a dönüştürülür. Bu vektör, document'i temsil eden bir kelime listesi ve pozisyon bilgilerini içerir. Arama sorgusu ise to_tsquery() ile bir tsquery'ye dönüştürülür. @@ operatörü, tsvector'un tsquery ile eşleşip eşleşmediğini kontrol eder. İndeksler, bu vektörleri verimli bir şekilde sorgulamak için kullanılır.

5. Prosedürel Diller (PL/pgSQL vb.): PL/pgSQL gibi dillerde yazılan fonksiyonlar, veritabanı motorunun bir parçası olarak derlenir veya yorumlanır. Bu kodlar, SQL ifadelerini, kontrol yapılarını (IF, LOOP), değişkenleri ve hata yakalama mekanizmalarını içerebilir. Veritabanı motoru, bu kodu yürüterek karmaşık iş mantığını uygular.

Genel olarak, PostgreSQL'in ileri düzey fonksiyonları, veritabanı motorunun çekirdek işlevselliğini genişleten çeşitli modüller ve algoritmalar aracılığıyla çalışır. Bu modüller, belirli veri tipleri veya işlem türleri için optimize edilmiş kod içerir ve sorgu planlayıcısı tarafından etkin bir şekilde kullanılır.

İleri Düzey Fonksiyonlar Uygulama Senaryoları

PostgreSQL'in ileri düzey fonksiyonları, çok çeşitli uygulama senaryolarında kritik rol oynar. Bu fonksiyonlar, veritabanı yeteneklerini genişleterek daha karmaşık ve verimli çözümlerin oluşturulmasına imkan tanır.

1. Raporlama ve Analitik: Pencere fonksiyonları, karmaşık raporlar oluşturmak için vazgeçilmezdir. Örneğin, her bir ürünün kendi kategorisindeki satış sıralamasını bulmak, bir dönemdeki toplam satışlara göre her bir işlemi yüzdesel olarak göstermek veya zaman içindeki hareketli ortalamaları hesaplamak için kullanılabilirler. Bu, geleneksel `GROUP BY` sorgularıyla elde edilmesi zor veya imkansız olan analizleri kolaylaştırır.

2. Karmaşık Veri Yapıları Yönetimi: Dizi veri tipleri, bir kullanıcının birden çok telefon numarası, etiket veya tercihini tek bir satırda saklamak gibi durumlarda kullanılır. JSON/JSONB desteği ise API'lerden gelen dinamik yapıdaki verileri veya yapılandırılmamış verileri depolamak ve sorgulamak için idealdir. Büyük ölçekli sistemlerde, bu tür veri yapıları performans ve yönetim kolaylığı sağlar.

3. İçerik Yönetim Sistemleri ve E-ticaret: Tam metin arama fonksiyonları, ürün katalogları, makaleler veya forum gönderileri gibi büyük metin içeriklerine sahip veritabanlarında kullanıcıların hızlı ve doğru arama yapabilmesini sağlar. E-ticaret sitelerinde ürün aramaları, bloglarda içerik aramaları veya destek portallarında çözüm bulma gibi senaryolarda kritik öneme sahiptir.

4. Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Lojistik: PostGIS ile entegre çalışan PostgreSQL, harita tabanlı uygulamalar, rota planlama, konum bazlı hizmetler ve coğrafi veri analizi için kullanılır. Bir kullanıcının belirli bir yarıçap içindeki tüm mağazaları bulması, iki nokta arasındaki mesafeyi hesaplaması veya bir bölgedeki nüfus yoğunluğunu analiz etmesi gibi işlemler bu fonksiyonlarla gerçekleştirilir.

5. Veri Bütünlüğü ve Otomasyon: PL/pgSQL gibi prosedürel dillerle yazılan tetikleyiciler ve saklı yordamlar, veri eklenmeden veya güncellenmeden önce otomatik kontrollerin yapılmasını sağlar. Örneğin, bir sipariş girildiğinde stok kontrolü yapılması, bir kullanıcının e-posta adresinin geçerli bir formata sahip olup olmadığının kontrol edilmesi veya karmaşık iş akışlarının otomasyonu bu şekilde sağlanır.

6. Veri Dönüşümü ve Entegrasyon: Tür dönüşüm fonksiyonları, farklı sistemlerden gelen verileri bir araya getirirken veya veri temizleme işlemleri yaparken kullanılır. Örneğin, bir metin olarak saklanan tarihleri gerçek tarih veri tipine dönüştürmek veya sayısal değerleri belirli bir formata getirmek bu fonksiyonlarla sağlanır.

7. Performans Optimizasyonu: İleri düzey istatistikler, sorgu planlayıcısının daha doğru ve verimli sorgu planları oluşturmasına yardımcı olarak genel veritabanı performansını artırır. Bu, özellikle yoğun trafik alan ve karmaşık sorgular çalıştıran sistemlerde fark yaratır.

Bu senaryolar, PostgreSQL'in sadece bir veri deposu olmanın ötesinde, karmaşık iş mantığını yürütebilen ve gelişmiş veri analizi yapabilen güçlü bir platform olduğunu göstermektedir.

İleri Düzey Fonksiyonlar Uygulama Rehberi

PostgreSQL'de ileri düzey fonksiyonları kullanmak için adım adım bir rehber aşağıda sunulmuştur. Bu örnekler, temel fonksiyonların nasıl uygulanacağını göstermektedir.

Adım 1: Bağlantı Kurulumu Herhangi bir sorgu veya fonksiyon uygulaması için öncelikle PostgreSQL veritabanınıza bağlanmanız gerekir. Bu, `psql` komut satırı aracı, PgAdmin veya bir programlama dili istemcisi (örn. Python için `psycopg2`) aracılığıyla yapılabilir.

Adım 2: Pencere Fonksiyonu Kullanımı (Sıralama) Örneğin, bir siparisler tablosunda her müşterinin siparişlerini sipariş tarihine göre sıralamak istiyorsunuz. CREATE TABLE siparisler ( siparis_id SERIAL PRIMARY KEY, musteri_id INT, siparis_tarihi DATE, tutar DECIMAL ); INSERT INTO siparisler (musteri_id, siparis_tarihi, tutar) VALUES (1, '2023-01-15', 150.00), (2, '2023-01-20', 200.00), (1, '2023-02-10', 100.00), (3, '2023-02-15', 300.00), (1, '2023-03-01', 250.00), (2, '2023-03-05', 120.00); Bu verilerle, her müşterinin siparişlerini tarihe göre sıralamak için ROW_NUMBER() pencere fonksiyonunu kullanabilirsiniz:


SELECT
    siparis_id,
    musteri_id,
    siparis_tarihi,
    tutar,
    ROW_NUMBER() OVER (PARTITION BY musteri_id ORDER BY siparis_tarihi) AS siparis_sirasi
FROM
    siparisler;

Bu sorgu, her musteri_id için siparişleri siparis_tarihi'ne göre sıralayacak ve her bir siparişe benzersiz bir sıra numarası (siparis_sirasi) atayacaktır.

Adım 3: Dizi Kullanımı Bir ürüne birden fazla kategori atamak istediğinizi varsayalım.


CREATE TABLE urunler (
    urun_id SERIAL PRIMARY KEY,
    urun_adi VARCHAR(100),
    kategoriler VARCHAR(50)[] -- Kategori adlarını içeren bir dizi
);

INSERT INTO urunler (urun_adi, kategoriler) VALUES
('Laptop', ARRAY['Elektronik', 'Bilgisayar']),
('Klavye', ARRAY['Elektronik', 'Aksesuar']),
('Kitap', ARRAY['Edebiyat', 'Roman']);

Bir ürünü belirli bir kategoriye göre aramak için ANY() operatörünü kullanabilirsiniz:


SELECT urun_adi
FROM urunler
WHERE 'Elektronik' = ANY(kategoriler);

Bu sorgu, kategoriler dizisinde 'Elektronik' kelimesini içeren tüm ürünleri döndürecektir.

Adım 4: JSONB Kullanımı Bir ürünün özelliklerini JSONB formatında saklamak:


CREATE TABLE urun_ozellikleri (
    urun_id INT PRIMARY KEY,
    ozellikler JSONB
);

INSERT INTO urun_ozellikleri (urun_id, ozellikler) VALUES
(1, '{"renk": "siyah", "ekran_boyutu": 15.6, "agirlik_kg": 2.1}');

Belirli bir özelliğe göre arama yapmak:


SELECT urun_id
FROM urun_ozellikleri
WHERE ozellikler ->> 'renk' = 'siyah';

Bu sorgu, renk özelliği 'siyah' olan ürünleri bulacaktır (->> operatörü anahtarın değerini metin olarak döndürür).

Adım 5: Tam Metin Arama Kullanımı Bir makaleler tablosunda metin arama yapmak:


CREATE TABLE makaleler (
    makale_id SERIAL PRIMARY KEY,
    baslik VARCHAR(200),
    icerik TEXT
);

-- Gelişmiş arama için tsvector sütunu eklemek ve indekslemek önerilir.
-- CREATE INDEX idx_makaleler_icerik_ts ON makaleler USING GIN (to_tsvector('turkish', icerik));

INSERT INTO makaleler (baslik, icerik) VALUES
('PostgreSQL İpuçları', 'Bu makale PostgreSQL veritabanı için bazı faydalı ipuçları içermektedir.'),
('Veritabanı Optimizasyonu', 'Veritabanı performansı için optimizasyon teknikleri ele alınmaktadır.');

Metin arama sorgusu:


SELECT baslik
FROM makaleler
WHERE to_tsvector('turkish', icerik) @@ to_tsquery('turkish', 'PostgreSQL & ipuclari');

Bu sorgu, içeriğinde hem "PostgreSQL" hem de "ipuclari" kelimelerini içeren makaleleri bulacaktır.

Adım 6: Saklı Yordam (PL/pgSQL) Oluşturma Bir siparişin tutarını güncelleyen basit bir saklı yordam:


CREATE OR REPLACE FUNCTION guncel_siparis_tutari(
    p_siparis_id INT,
    p_yeni_tutar DECIMAL
)
RETURNS VOID AS $$
BEGIN
    UPDATE siparisler
    SET tutar = p_yeni_tutar
    WHERE siparis_id = p_siparis_id;
END;
$$ LANGUAGE plpgsql;

Fonksiyonu çağırma:


SELECT guncel_siparis_tutari(1, 180.00);

Bu fonksiyon, belirtilen siparişin tutarını güncelleyecektir.

Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri

PostgreSQL'in ileri düzey özelliklerini kullanırken karşılaşılabilecek yaygın hatalar ve çözüm önerileri şunlardır:

  • Hata: Pencere fonksiyonlarında yanlış `PARTITION BY` veya `ORDER BY` kullanımı sonucu beklenen sıralama veya bölümlendirme elde edilememesi. Çözüm: Pencere fonksiyonu tanımlanırken `PARTITION BY` ifadesinin veriyi doğru gruplandırdığından ve `ORDER BY` ifadesinin istenen sıralamayı sağladığından emin olun. Sorguyu küçük veri setleriyle test edin.
  • Hata: Dizi işlemleri sırasında geçersiz indeks kullanımı veya dizi elemanına erişim hatası. Çözüm: PostgreSQL'de diziler 1'den başlar, 0'dan değil. Elemanlara erişirken doğru indeksi kullandığınızdan emin olun. Dizi fonksiyonlarını ve operatörlerini doğru şekilde uygulayın.
  • Hata: JSON/JSONB sorgularında `->` ve `->>` operatörlerinin yanlış kullanımı, veri tipi uyumsuzlukları. Çözüm: `->` operatörü JSON/JSONB değerini döndürürken, `->>` operatörü değeri metin (TEXT) olarak döndürür. Metinle karşılaştırma yaparken `->>` kullanın. Sayısal veya boolean karşılaştırmalar için uygun dönüşümleri yapın.
  • Hata: Tam metin arama sorgularında dil ayarlarının yanlış olması veya indekslerin etkin kullanılmaması. Çözüm: `to_tsvector` ve `to_tsquery` fonksiyonlarında doğru dil konfigürasyonunu (örn. 'turkish') belirttiğinizden emin olun. Metin içeriği için GIN veya GiST indeksleri oluşturmak sorgu performansını büyük ölçüde artırır.
  • Hata: PL/pgSQL saklı yordamlarında veya fonksiyonlarında sözdizimi hataları veya mantık hataları. Çözüm: PL/pgSQL kodunu yazarken dikkatli olun. Hata yakalama blokları (`EXCEPTION`) kullanarak olası sorunları yönetin. `RAISE NOTICE` gibi ifadelerle değişkenlerin değerlerini inceleyerek hata ayıklama yapın.
  • Hata: Dizi veya JSONB içindeki verileri karşılaştırırken performans sorunları. Çözüm: Gerekli durumlarda bu veri yapıları üzerinde özel indeksler (örn. GIN indeksleri) oluşturun. Sorgularınızın `EXPLAIN ANALYZE` ile performansını analiz edin.

Teknik Özellikler ve Standartlar

PostgreSQL, endüstri standartlarına uyumluluğu ve genişletilebilir mimarisi ile öne çıkar. Temel teknik özellikler ve standartlar şunlardır:

  • SQL Standartları: PostgreSQL, SQL-92, SQL:1999, SQL:2003, SQL:2008, SQL:2011 ve SQL:2016 gibi çeşitli SQL standartlarının büyük bir bölümünü destekler. Bu, standart SQL sorgularının PostgreSQL üzerinde çalışmasını sağlar.
  • ACID Uyumluluğu: İşlemlerin atomikliği, tutarlılığı, izolasyonu ve dayanıklılığını garanti eder.
  • Veri Tipleri: Sayısal, metin, tarih/saat, boolean, hiyerarşik, ağ, geometrik, JSON, XML, UUID, dizi ve özel türler dahil olmak üzere çok zengin bir yerleşik veri tipi setine sahiptir.
  • Dizin Türleri: B-tree, Hash, GiST, SP-GiST, GIN ve BRIN gibi çeşitli indeksleme yöntemlerini destekleyerek farklı veri yapıları ve sorgu türleri için optimize edilmiş sorgu performansı sunar.
  • Eşzamanlılık Kontrolü: Çoklu Sürüm Eşzamanlılık Kontrolü (MVCC) mekanizması, okuyucuların yazıcılara engel olmadan çalışmasını sağlar.
  • Genişletilebilirlik: Kullanıcı tanımlı fonksiyonlar, veri tipleri, operatörler, aggregate fonksiyonları, prosedürel diller (PL/pgSQL, PL/Python, PL/Perl, PL/Java, vb.) ve dış fonksiyonlar ile çekirdek işlevsellik genişletilebilir.
  • Depolama Motoru: Verileri diskte verimli bir şekilde yönetmek için WAL (Write-Ahead Logging) gibi mekanizmalar kullanır.
  • Ağ Protokolü: PostgreSQL, TCP/IP üzerinden güvenli bir şekilde iletişim kurmak için kendi özel protokolünü kullanır.

2026 Sektör Verileri ve İstatistikler

PostgreSQL'in pazar konumu ve kullanımı hakkında güncel veriler, platformun popülerliğini ve güvenilirliğini göstermektedir:

  • W3Techs 2026 verilerine göre, PostgreSQL küresel olarak kullanılan veritabanları arasında %0.5'lik bir pazar payına sahiptir.
  • Statista 2026 raporuna göre, açık kaynaklı veritabanları pazarında PostgreSQL'in kullanım oranı önemli ölçüde artış göstermiştir.
  • Cloudflare Radar 2026 verileri, web uygulamalarında kullanılan veritabanı teknolojilerinin çeşitliliğini vurgulamakta ve PostgreSQL'in özellikle kurumsal ve karmaşık uygulamalar için tercih edildiğini belirtmektedir.
  • Netcraft 2026 araştırmalarına göre, kurumsal düzeydeki web sitelerinin %3 civarında PostgreSQL kullandığı gözlemlenmektedir.

İlgili Konular

PostgreSQL'in ileri düzey fonksiyonlarını daha iyi anlamak ve kullanmak için veritabanı sistemleri alanındaki diğer konulardan haberdar olmak önemlidir. Özellikle, veritabanı performansını artırmaya yönelik stratejiler, sorguların nasıl optimize edileceği ve genel sistem sağlığının nasıl korunacağı konuları bu bağlamda öne çıkar. Bu alandaki en önemli kaynaklardan biri, veritabanı performansını iyileştirmeye odaklanan Veritabanı Optimizasyonu makalesidir. Bu makale, indeksleme, sorgu ayarlaması ve veritabanı yapılandırması gibi konularda değerli bilgiler sunar.

Sık Sorulan Sorular

PostgreSQL İleri Düzey Fonksiyonlar ve Kullanım hakkında merak edilenler

Pencere fonksiyonları, sorgu sonuç kümesindeki satırlar üzerinde belirli bir "pencere" dahilinde hesaplamalar yapmanızı sağlar. Bu, satırları gruplamadan toplama, sıralama veya ortalama alma gibi işlemleri her satır için ayrı ayrı gerçekleştirebilir.
JSON, veriyi metin tabanlı bir formatta saklarken, JSONB veriyi ikili bir formata dönüştürerek daha verimli depolama ve daha hızlı sorgulama imkanı sunar. JSONB, indekslemeye daha uygundur.
Tam metin arama için `tsvector` ve `tsquery` veri tipleri kullanılır. Metin içeriği `to_tsvector` ile vektöre dönüştürülür ve arama sorgusu `to_tsquery` ile oluşturulur. `@@` operatörü ile eşleştirme yapılır. Performans için özel indeksler (GIN) önerilir.
PL/pgSQL, PostgreSQL için geliştirilmiş bir prosedürel dildir. Veritabanı içinde karmaşık iş mantığını saklı yordamlar (stored procedures), fonksiyonlar ve tetikleyiciler (triggers) olarak uygulamak için kullanılır.
Diziler, tek bir sütunda birden çok değeri depolamanıza olanak tanır. Bu, bir varlığa ait birden çok özniteliği veya ilişkiyi tek bir kayıtta yönetmeyi kolaylaştırır, veri modellemesinde esneklik sağlar.

Sorunuz burada yok mu?

Canlı destek ekibimiz size yardımcı olmaya hazır.

İletişime Geç
A

Ahmet Yılmaz

İçerik Uzmanı

Web teknolojileri ve hosting çözümleri konusunda uzmanlaşmış içerik yazarı.

Web HostingTeknik Dokümantasyon
Yayın: 18 Şubat 2026
Güncelleme: 13 Şubat 2026
Uzman İçerik
Doğrulanmış Bilgi
Güncel Bilgi