Alt Alan Adı Oluşturma Rehberi

Alt Alan Adı Nedir?

Alt alan adları, büyük ve karmaşık web sitelerini daha yönetilebilir bölümlere ayırmak için etkili bir yöntemdir. Her alt alan adı, ana alan adı gibi kendi DNS kayıtlarına sahip olabilir ve bu da ona özgü yönlendirmeler, güvenlik sertifikaları ve hatta farklı sunucularda barındırılma imkanı tanır. Bu esneklik, organizasyonların farklı departmanları, ürünleri veya hizmetleri için özel web varlıkları oluşturmasına olanak sağlar. Teknik olarak, alt alan adları, alan adının DNS zone dosyasında CNAME veya A kayıtları aracılığıyla tanımlanır ve ana alan adı ile ilişkili bir alt dal oluşturur.

Alt Alan Adı Nasıl Çalışır?

Alt alan adlarının çalışma prensibi, DNS (Domain Name System) altyapısına dayanır. Bir kullanıcı, tarayıcısına bir alt alan adı (örneğin, blog.example.com) yazdığında, bu istek ilk olarak yerel DNS çözümleyicisine ulaşır. Çözümleyici, alt alan adının IP adresini bulmak için bir dizi sorgulama başlatır. Bu süreç aşağıdaki adımları içerir:

1. Alan Adı Çözümleyicisi Sorgusu: Kullanıcının cihazındaki DNS çözümleyicisi, alt alan adının IP adresini öğrenmek için sorguyu internetin DNS hiyerarşisindeki kök sunuculara gönderir.
2. Yetkili DNS Sunucusuna Yönlendirme: Kök sunucular, sorguyu ilgili üst düzey alan adı (TLD) sunucusuna (örneğin, .com için) yönlendirir. TLD sunucusu ise, example.com alan adının yetkili DNS sunucusunun adresini verir.
3. Alt Alan Adı Kaydının Bulunması: Yetkili DNS sunucusu, example.com alan adına ait DNS kayıtlarını barındırır. Bu sunucu, blog.example.com için sorulan kaydı arar. Bu kayıt genellikle bir A kaydı (doğrudan IPv4 adresine yönlendirir) veya bir CNAME kaydı (başka bir alan adına veya alt alan adına yönlendirir) olabilir.
4. IP Adresinin Dönüşü: Yetkili DNS sunucusu, alt alan adının ilgili IP adresini veya yönlendirme bilgisini DNS çözümleyicisine geri gönderir.
5. Sunucuya Bağlantı: DNS çözümleyicisi, elde edilen IP adresini kullanarak web sunucusuna bağlanır ve istenen içeriği (bu durumda blog.example.com'daki içeriği) alır.

Bu süreç, alt alan adlarının ana alan adından bağımsız olarak, ancak onun altyapısını kullanarak nasıl çalıştığını gösterir. Her alt alan adı, kendi DNS kayıtları ile yönetilebilir ve farklı sunuculara, IP adreslerine veya hatta farklı web sitelerine yönlendirilebilir.

Alt Alan Adı Türleri

Alt alan adları, işlevselliklerine, amaçlarına ve yapılarına göre çeşitli şekillerde kategorize edilebilir. Bu sınıflandırma, organizasyonların ihtiyaçlarına en uygun alt alan adını seçmelerine yardımcı olur. Temel olarak alt alan adları, yönlendirme mekanizmalarına ve kullanım amaçlarına göre gruplanır:

• Doğrudan IP Adresine Yönlendirme (A Kaydı ile): Bu tür alt alan adları, doğrudan belirli bir sunucunun IPv4 adresine yönlendirilir. Örneğin, shop.example.com, özel bir e-ticaret sunucusunun IP adresine A kaydı ile bağlanabilir. Bu, alt alan adının kendi başına bağımsız bir varlık gibi davranmasını sağlar.
• Başka Bir Alan Adına/Alt Alan Adına Yönlendirme (CNAME Kaydı ile): CNAME (Canonical Name) kayıtları, bir alt alan adını başka bir alan adına veya alt alan adına takma ad olarak atar. Örneğin, support.example.com, helpdesk.example.net alan adına CNAME ile yönlendirilebilir. Bu, özellikle farklı platformlarda barındırılan hizmetleri veya ana alan adıyla aynı IP'yi paylaşan ancak farklı bir isimle erişilmesi istenen bölümleri yönetmek için kullanışlıdır.
• Yapısal veya Bölümsel Alt Alan Adları: Bu alt alan adları, ana web sitesinin farklı bölümlerini veya işlevlerini temsil eder. Örnekler arasında blog.example.com (blog bölümü), app.example.com (web uygulaması), dev.example.com (geliştirme ortamı), staging.example.com (test ortamı) sayılabilir. Bunlar genellikle aynı sunucuda veya aynı altyapıda barındırılır ancak farklı içerik veya uygulamalar sunar.
• Bölgesel veya Dilsel Alt Alan Adları: Küresel işletmeler, farklı coğrafi bölgeler veya diller için ayrı alt alan adları kullanabilir. Örneğin, us.example.com (Amerika Birleşik Devletleri için), uk.example.com (Birleşik Krallık için) veya fr.example.com (Fransa için). Bu, yerelleştirilmiş içerik ve pazarlama stratejileri uygulamayı kolaylaştırır.
• Servis Odaklı Alt Alan Adları: Belirli bir hizmeti veya ürünü vurgulamak için oluşturulurlar. Örneğin, mail.example.com (e-posta servisi), api.example.com (uygulama programlama arayüzü) veya partners.example.com (iş ortağı portalı).

Bu çeşitlilik, alt alan adlarının esnekliğini ve farklı teknik ihtiyaçlara uyum sağlama yeteneğini göstermektedir.

Alt Alan Adı Oluşturma Rehberi

Alt alan adı oluşturma süreci, genellikle alan adınızın yönetildiği DNS sağlayıcısının kontrol panelinden veya doğrudan sunucunuzun DNS yapılandırması aracılığıyla gerçekleştirilir. Adımlar, kullanılan panele veya sunucuya göre küçük farklılıklar gösterebilir, ancak temel mantık aynıdır.

1. Alan Adı Yönetim Paneline Erişin: Alan adınızı kaydettiğiniz veya DNS kayıtlarınızı yönettiğiniz platforma (örneğin, hosting sağlayıcınızın kontrol paneli, alan adı kayıt kuruluşunuzun portalı) giriş yapın.
2. DNS Yönetimi Bölümünü Bulun: Genellikle "DNS Yönetimi", "Alan Adı Ayarları", "Zone Editor" veya benzeri bir başlık altında bu özelliği bulabilirsiniz.
3. Yeni Kayıt Oluşturma Seçeneğini Seçin: Bu bölüm, mevcut DNS kayıtlarınızı görmenizi ve yenilerini eklemenizi sağlar. "Yeni Kayıt Ekle", "Record Oluştur" veya benzeri bir düğmeye tıklayın.
4. Kayıt Türünü Belirleyin: Oluşturacağınız alt alan adı için uygun kayıt türünü seçin. En yaygın olanları şunlardır:
   • A Kaydı: Alt alan adını doğrudan bir IP adresine yönlendirmek istiyorsanız seçin.
   • CNAME Kaydı: Alt alan adını başka bir alan adına veya alt alan adına yönlendirmek istiyorsanız seçin.
5. Alt Alan Adı (Host/Name) Bilgisini Girin: Buraya oluşturmak istediğiniz alt alan adının adını yazın. Örneğin, blog, shop veya app. Sistem genellikle ana alan adınızı otomatik olarak ekleyecektir (örneğin, blog.example.com).
6. Yönlendirme Hedefini Belirleyin:
   • A Kaydı için: Yönlendirmek istediğiniz sunucunun IPv4 adresini girin.
   • CNAME Kaydı için: Yönlendirmek istediğiniz hedef alan adını veya alt alan adını girin (örneğin, helpdesk.example.net veya another-sub.example.com).
7. TTL (Time To Live) Değerini Ayarlayın: TTL, DNS kayıtlarının önbellekte ne kadar süreyle saklanacağını belirler. Genellikle varsayılan değer (örneğin, 3600 saniye veya 1 saat) uygundur. Daha düşük TTL değerleri, değişikliklerin daha hızlı yayılmasını sağlar, ancak sunucu yükünü artırabilir.
8. Kaydı Kaydedin: Yaptığınız ayarları kaydedin.

Not: DNS değişikliklerinin tüm internet genelinde yayılması birkaç dakika ile 48 saat arasında sürebilir. Bu süre zarfında alt alan adınızın tam olarak erişilebilir olmayabileceğini unutmayın.

Sahiplik ve Yönetim

Alt alan adlarının sahipliği ve yönetimi, ana alan adı ile sıkı bir şekilde ilişkilidir. Bir alt alan adı oluşturduğunuzda, bunun için ayrı bir alan adı kaydı yapmanıza gerek yoktur; ana alan adınızın sahipliği, alt alan adlarının da yönetim hakkını size verir. Ancak, alt alan adlarının DNS kayıtlarını yönetme yetkiniz, alan adınızın kayıtlı olduğu kurum veya DNS sağlayıcınız aracılığıyla olur.

Alt alan adları, ana alan adı ile aynı kurallar ve politikalar çerçevesinde yönetilir. Örneğin, ana alan adınız için bir WHOIS kaydı varsa, alt alan adları da bu yapı içinde değerlendirilir. Bu, alt alan adlarının güvenliği, erişilebilirliği ve yönlendirmeleri üzerinde tam kontrol sahibi olmanızı sağlar. Farklı alt alan adlarını farklı IP adreslerine yönlendirerek veya farklı sunucularda barındırarak, web sitenizin farklı bölümlerini bağımsız olarak yönetebilirsiniz. Bu, özellikle büyük kuruluşlar için geliştirme, test ve üretim ortamlarını ayırmak veya farklı hizmetleri (örneğin, e-posta, web uygulaması, API) ayrı IP adreslerinde barındırmak açısından kritiktir.

Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri

Alt alan adı oluşturma ve yönetimi sırasında karşılaşılabilecek yaygın hatalar ve bunların çözümleri aşağıda sıralanmıştır:

• Hata: Alt alan adı erişilebilir değil (örneğin, "Sayfa Bulunamadı" hatası).
  • Çözüm: DNS kayıtlarınızın doğru girildiğinden emin olun. Hem alt alan adı (host/name) hem de yönlendirme hedefi (IP adresi veya hedef alan adı) kontrol edilmelidir. DNS değişikliklerinin yayılması için yeterli süre tanındığından emin olun (48 saate kadar sürebilir).
• Hata: Yanlış alt alan adı kaydedildi (yazım hatası vb.).
  • Çözüm: Mevcut yanlış alt alan adı kaydını silin ve doğru bilgilerle yeni bir kayıt oluşturun.
• Hata: Alt alan adı, ana alan adının farklı bir bölümüne değil, ana alan adına yönleniyor.
  • Çözüm: Eğer CNAME kaydı kullanıyorsanız, hedef alan adının doğru girildiğinden emin olun. Eğer A kaydı kullanıyorsanız, IP adresinin doğru olduğundan emin olun.
• Hata: HTTPS sertifikası sorunu (alt alan adı için SSL/TLS sertifikası yok veya yanlış yapılandırılmış).
  • Çözüm: Alt alan adınız için geçerli bir SSL/TLS sertifikası edindiğinizden ve sunucu yapılandırmanızın doğru yapıldığından emin olun. Bazı hosting sağlayıcıları, alt alan adları için otomatik sertifika yönetimi sunar.
• Hata: DNS kayıtları güncellenmesine rağmen değişiklikler yansımıyor.
  • Çözüm: Tarayıcınızın önbelleğini temizleyin ve farklı bir cihazdan veya ağdan deneyin. DNS sunucularınızın güncellenmiş kayıtlara sahip olduğundan emin olmak için dig veya nslookup gibi komut satırı araçlarını kullanabilirsiniz.

Teknik Özellikler ve Standartlar

Alt alan adları, temel olarak alan adı sistemi (DNS) protokolünün bir uzantısıdır. Bu sistem, RFC (Request for Comments) belgeleriyle standartlaştırılmıştır. Alt alan adlarının yönetimi ve çözümlenmesi için kritik RFC'ler şunlardır:

• RFC 1034 ve RFC 1035: Domain Name – Concepts and Facilities ve Domain Name – Implementation and Specification. Bu belgeler, DNS'in temel yapısını, çalışma prensiplerini ve kayıt türlerini (A, CNAME, MX, TXT vb.) tanımlar.
• RFC 1123: Requirements for Internet Hosts -- Application and Support. Bu standart, alan adlarının ve alt alan adlarının nasıl işlenmesi gerektiği konusunda ek gereksinimler sunar.
• RFC 2181: Clarifications and Recommendations for running DNS. DNS'in daha iyi anlaşılması ve uygulanması için ek açıklamalar ve öneriler içerir.

Bu standartlar, alt alan adlarının küresel olarak tutarlı bir şekilde çalışmasını sağlar. Örneğin, bir alt alan adının maksimum uzunluğu 253 karakter ile sınırlıdır ve her bir etiket (noktalarla ayrılmış bölümler) 63 karakteri geçemez. Ayrıca, alt alan adlarında yalnızca alfasayısal karakterler ve kısa çizgi (-) kullanılabilir, ancak başlangıç veya bitişlerinde kısa çizgi olamaz.

2026 Sektör Verileri ve İstatistikler

Alt alan adı kullanımı, web altyapısının karmaşıklığı ve ölçeklenebilirliği ile doğrudan ilişkilidir. W3Techs 2026 verilerine göre, web sitelerinin büyük bir kısmı, yalnızca ana alan adlarını değil, aynı zamanda alt alan adlarını da aktif olarak kullanmaktadır. Bu, özellikle büyük kurumsal web siteleri, içerik dağıtım ağları (CDN) ve API hizmetleri için geçerlidir.

Statista 2026 raporuna göre, küresel web sitelerinin %70'inden fazlası, çeşitli amaçlarla alt alan adlarından en az birini kullanmaktadır. Bu kullanım, özellikle e-ticaret platformları (örn. shop.siteadi.com), bloglar (örn. blog.siteadi.com) ve destek portalları (örn. support.siteadi.com) için yaygındır.

Cloudflare Radar 2026 verilerine göre, web trafiğinin önemli bir kısmı alt alan adları üzerinden gerçekleşmektedir. Bu durum, alt alan adlarının sadece yapısal bir ayırıcı olmanın ötesinde, aktif olarak kullanılan ve performans/güvenlik optimizasyonu gerektiren önemli trafik noktaları olduğunu göstermektedir.

İlgili Konular

Alt alan adlarının işleyişini ve yönetimini daha iyi anlamak için, alan adlarının temel yapı taşları hakkında bilgi edinmek faydalı olacaktır. Örneğin, farklı Alan Adı Uzantıları (TLD'ler) hakkında bilgi sahibi olmak, alan adınızın nasıl sınıflandırıldığını ve hangi amaçlarla kullanıldığını anlamanıza yardımcı olabilir. Ayrıca, DNS kayıt türlerinin (A, CNAME, MX, TXT) her birinin alt alan adlarının yönlendirilmesi ve yapılandırılmasındaki rolünü öğrenmek, teknik yönetimi kolaylaştıracaktır.