DNS A Kaydı Nedir ve Ne İşe Yarar?

DNS A Kaydı Nedir?

Kullanıcılar bir web sitesine erişmek istediğinde tarayıcılarına alan adını (örneğin, www.example.com) girerler. Ancak bilgisayarlar ve sunucular birbirleriyle IP adresleri üzerinden iletişim kurar. İşte bu noktada DNS çözümlemesi devreye girer ve A kayıtları, alan adının karşılık geldiği IPv4 adresini bularak bu iletişimi mümkün kılar. Bu kayıtlar olmadan, internet üzerindeki kaynaklara erişim büyük ölçüde zorlaşır ve kullanıcı deneyimi olumsuz etkilenir.

A kayıtlarının tarihi, internetin erken dönemlerine dayanır. İlk DNS protokollerinin geliştirilmesiyle birlikte, alan adlarının IP adreslerine eşleştirilmesi ihtiyacı doğmuştur. A kaydı, bu temel ihtiyacı karşılamak üzere tasarlanmış ve günümüzde de en yaygın kullanılan DNS kayıt türlerinden biri olmaya devam etmektedir. Herhangi bir alan adının internet üzerindeki varlığı, büyük ölçüde doğru yapılandırılmış A kayıtlarına bağlıdır. Bu kayıtlar, web sitelerinin yanı sıra e-posta sunucuları, FTP sunucuları ve diğer ağ hizmetlerinin de doğru IP adreslerine yönlendirilmesinde kullanılır.

A kaydının temel işlevi, insan tarafından okunabilir alan adlarını makine tarafından okunabilir IP adreslerine bağlamaktır. Bu eşleştirme, DNS sunucuları tarafından gerçekleştirilir. Bir kullanıcı tarayıcısına bir alan adı yazdığında, bilgisayar ilk olarak bir DNS çözümleyicisine (genellikle internet servis sağlayıcısı tarafından sağlanan) başvurur. Bu çözümleyici, ilgili alan adının A kaydını bulmak için küresel DNS hiyerarşisinde sorgulama yapar. Kayıt bulunduğunda, alan adına karşılık gelen IPv4 adresi çözümleyiciye döndürülür ve bu adres kullanılarak isteği yapan bilgisayar ilgili sunucuya bağlanabilir.

A kayıtları, dinamik IP adreslemesinden statik IP adreslemesine kadar çeşitli senaryolarda kullanılabilir. Bir web sitesi barındıran sunucunun IP adresi değiştiğinde, A kaydının güncellenmesi gerekir. Bu, web sitesinin erişilebilirliğini sürdürmek için hayati önem taşır. A kaydının doğru bir şekilde yapılandırılmaması, web sitesinin veya hizmetin çevrimdışı olmasına, alan adının yanlış bir IP adresine yönlenmesine veya hiç bir yere ulaşamamasına neden olabilir.

A kayıtları, IPv4 adreslerini temsil ettiği için, modern internetin gerektirdiği büyük adres alanını karşılamada IPv6'ya göre sınırlamalara sahiptir. Ancak, IPv4 hala yaygın olarak kullanılmaktadır ve birçok hizmet için A kayıtları zorunlu olmaya devam etmektedir. IPv6 adresleri için AAAA kaydı kullanılır.

DNS A Kaydı Nasıl Çalışır?

DNS A kaydının çalışma prensibi, karmaşık bir adres çözümleme sürecinin temelini oluşturur. Bu süreç, bir kullanıcının web sitesine erişme isteğiyle başlar ve ilgili sunucunun IP adresinin bulunmasıyla sonuçlanır. İşte A kaydının işleyiş adımları:

1. Kullanıcı İsteği: Kullanıcı, web tarayıcısına bir alan adı (örneğin, www.example.com) girer ve Enter tuşuna basar.
2. Yerel DNS Çözümleyicisine Başvuru: Kullanıcının bilgisayarı veya cihazı, yapılandırılmış yerel DNS çözümleyicisine (genellikle internet servis sağlayıcısı tarafından sağlanan bir sunucu) bir sorgu gönderir. Bu sorgu, "www.example.com'un IP adresi nedir?" şeklindedir.
3. Önbellek Kontrolü: Yerel DNS çözümleyicisi, önbelleğinde www.example.com için saklanmış bir A kaydı olup olmadığını kontrol eder. Eğer kayıt önbellekte varsa ve süresi dolmamışsa, IP adresi doğrudan kullanıcıya döndürülür ve çözümleme tamamlanır.
4. Root DNS Sunucusuna Sorgu: Eğer kayıt önbellekte yoksa, yerel DNS çözümleyicisi, küresel DNS hiyerarşisinin en üstündeki Root DNS sunucularından birine sorgu gönderir. Root sunucuları, alan adlarının genel uzantılarını (.com, .org, .net vb.) yöneten TLD (Top-Level Domain) sunucularının adreslerini bilir.
5. TLD Sunucusuna Yönlendirme: Root sunucusu, sorguyu ilgili TLD sunucusuna (örneğin, .com TLD sunucusu) yönlendirir.
6. Yetkili DNS Sunucusuna Sorgu: TLD sunucusu, example.com alan adının yetkili DNS sunucularının adreslerini bilir. Sorgu, bu yetkili DNS sunucularından birine aktarılır.
7. A Kaydının Çözümlenmesi: Yetkili DNS sunucusu, www.example.com alan adıyla ilişkili A kaydını kendi veritabanında arar. Bu kayıt, alan adını belirli bir IPv4 adresine (örneğin, 192.0.2.1) eşler.
8. IP Adresinin Döndürülmesi: Yetkili DNS sunucusu, bulunan IPv4 adresini yerel DNS çözümleyicisine döndürür.
9. Sonucun Kullanıcıya İletilmesi: Yerel DNS çözümleyicisi, bu IP adresini önbelleğine kaydeder (TTL - Time To Live süresi boyunca) ve kullanıcının bilgisayarına iletir.
10. Sunucuya Bağlantı: Kullanıcının bilgisayarı artık www.example.com'un IP adresini bildiği için, bu IP adresini kullanarak doğrudan web sunucusuna bir HTTP isteği gönderir.

Bu süreç, genellikle milisaniyeler içinde tamamlanır. DNS çözümleme mimarisi, sorguları hızlandırmak için önbelleğe alma mekanizmalarını yoğun bir şekilde kullanır. A kayıtları, bu sistemin temel taşıdır çünkü web trafiğinin fiziksel sunuculara ulaşmasını sağlayan sayısal yönlendirmeyi sağlarlar. Bir alan adının birden fazla IP adresine yönlendirilmesi de mümkündür, bu da yük dengeleme (load balancing) ve yüksek erişilebilirlik (high availability) senaryolarında A kayıtlarının esnekliğini gösterir.

DNS A Kaydı Türleri

Standart DNS A kaydı, IPv4 adreslerini çözümlemek için kullanılır. Ancak, bu temel kaydın bazı varyasyonları ve ilgili kayıt türleri bulunmaktadır:

• A Kaydı (Address Record): Bu, en yaygın kullanılan DNS kayıt türüdür. Bir alan adını veya alt alan adını tek bir IPv4 adresine doğrudan eşler. Örneğin, example.com alan adını 192.0.2.1 IP adresine yönlendirmek için kullanılır.
• AAAA Kaydı (IPv6 Address Record): Bu kayıt, IPv6 adreslerini çözümlemek için kullanılır. İnternetin IPv6'ya geçişiyle birlikte önemi artan bu kayıt türü, bir alan adını veya alt alan adını bir IPv6 adresine (örneğin, 2001:0db8:85a3:0000:0000:8a2e:0370:7334) eşler. A kaydı IPv4 için kullanılırken, AAAA kaydı IPv6 için kullanılır.
• CNAME Kaydı (Canonical Name Record): CNAME kayıtları, bir alan adını başka bir alan adına yönlendirir. Bu, bir sunucunun birden fazla hizmet sunması veya bir hizmetin farklı adlar altında erişilebilir olması durumunda kullanışlıdır. Örneğin, ftp.example.com'u server1.example.com'a yönlendirebilir. CNAME kaydı, doğrudan bir IP adresine değil, başka bir alan adına işaret ettiği için A kaydından farklıdır.
• ALIAS/ANAME Kayıtları (Alan Adı Hizmetleri Tarafından Sağlanan): Bazı DNS sağlayıcıları, A ve AAAA kayıtlarının bazı sınırlamalarını aşmak için ALIAS veya ANAME gibi özel kayıt türleri sunar. Bu kayıtlar, bir alan adını başka bir alan adına yönlendirebilir ancak DNS çözümleme sırasında bunu otomatik olarak ilgili IP adresine çevirerek standart bir A veya AAAA kaydı gibi davranır. Bu, özellikle IP adresi değişebilen veya CDN gibi hizmetler için kullanılır. Ancak bunlar standart DNS kayıt türleri değildir ve sağlayıcıya özeldir.

A kaydının kendisi tek bir türe sahiptir. Ancak bağlamı genişlettiğimizde, IPv4 adreslemesiyle ilgili A kaydı, IPv6 adreslemesiyle ilgili AAAA kaydı ve dolaylı yönlendirme için kullanılan CNAME kaydı gibi ilgili kayıt türlerini anlamak önemlidir. Bir alan adı için hem A hem de AAAA kaydının bulunması, hem IPv4 hem de IPv6 ağlarında erişilebilirliği sağlar.

DNS A Kaydı Uygulama Rehberi

DNS A kaydını yapılandırmak veya güncellemek, genellikle alan adınızın kayıtlı olduğu hizmet sağlayıcısının kontrol paneli aracılığıyla yapılır. Bu adımlar, genel bir rehber niteliğindedir ve sağlayıcınıza göre küçük farklılıklar gösterebilir.

1. Alan Adı Yönetim Paneline Giriş Yapın: Alan adınızın kayıtlı olduğu alan adı kayıt kuruluşunun (domain registrar) veya hosting sağlayıcınızın web sitesine gidin ve hesabınıza giriş yapın.
2. DNS Yönetimi Bölümünü Bulun: Hesabınızda "DNS Yönetimi", "Alan Adı Ayarları", "Zone Editor" veya benzeri bir bölümü bulun. Bu bölüm, alan adınızla ilgili DNS kayıtlarını yönetmenizi sağlar.
3. Yeni Kayıt Oluşturma veya Mevcut Kaydı Düzenleme:
   • Yeni Kayıt Oluşturma: Eğer mevcut bir A kaydı yoksa veya yeni bir alt alan adı için kayıt ekliyorsanız, "Yeni Kayıt Ekle" veya "+" simgesi gibi bir seçeneği tıklayın.
   • Mevcut Kaydı Düzenleme: Eğer mevcut bir A kaydını güncellemeniz gerekiyorsa (örneğin, sunucu IP adresi değiştiyse), ilgili A kaydını listeden bulun ve "Düzenle" seçeneğini tıklayın.
4. Kayıt Türünü Seçin: Açılan formda, kayıt türü (Record Type) olarak "A" seçeneğini seçin.
5. Ana Bilgisayar Adını (Host) Girin:
   • Ana alan adınız (örneğin, example.com) için A kaydı oluşturuyorsanız, genellikle "@" sembolünü veya alan adının kendisini girmeniz gerekir.
   • Alt alan adları (örneğin, www.example.com veya mail.example.com) için kayıt oluşturuyorsanız, alt alan adının ön ekini girin (örneğin, www veya mail).
6. Değer (Value) / IP Adresini Girin: Bu alana, alan adınızın veya alt alan adınızın yönlendirileceği IPv4 adresini girin. Bu, web sunucunuzun, e-posta sunucunuzun veya başka bir hizmetin IP adresi olacaktır (örneğin, 192.0.2.1).
7. TTL (Time To Live) Ayarını Yapın: TTL, DNS çözümleyicisinin bu kaydı ne kadar süreyle önbellekte tutacağını belirler. Daha düşük bir TTL, değişikliklerin daha hızlı yayılmasını sağlar ancak DNS sunucularına olan yükü artırabilir. Genellikle varsayılan değer (örneğin, 3600 saniye veya 1 saat) uygundur.
8. Kaydı Kaydedin: Yaptığınız değişiklikleri kaydetmek için "Kaydet", "Ekle" veya benzeri bir düğmeye tıklayın.

Önemli Notlar:

• DNS Yayılım Süresi: DNS değişikliklerinin tüm internette yayılması zaman alabilir. Bu süre genellikle birkaç dakika ile 48 saat arasında değişebilir. Bu süre boyunca, eski ve yeni IP adresleri arasında karışık erişimler yaşanabilir.
• IP Adresi Doğruluğu: Gireceğiniz IP adresinin doğru olduğundan emin olun. Yanlış bir IP adresi, alan adınızın doğru hizmete yönlenmemesine neden olur.
• Birden Fazla A Kaydı: Tek bir alan adı için birden fazla A kaydı (farklı IP adreslerine işaret eden) oluşturulabilir. Bu, yük dengeleme veya yedeklilik için kullanılır. Ancak aynı ana bilgisayar adı (Host) için birden fazla A kaydı eklerken dikkatli olunmalıdır; genellikle bu tür senaryolar için özel yapılandırmalar gerekebilir.
• AAAA Kaydı: Eğer sunucunuz IPv6 destekliyorsa, aynı alan adı veya alt alan adı için bir AAAA kaydı da eklemeniz önerilir.

Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri

DNS A kaydı yapılandırması sırasında karşılaşılabilecek bazı yaygın hatalar ve bu hataların çözüm yolları aşağıda listelenmiştir:

• Hata: Yanlış IP Adresi Girilmesi.
  • Açıklama: Sunucunun mevcut olmayan veya başka bir hizmete ait bir IP adresi girilmesi.
  • Çözüm: Alan adınızın yönlendirilmesi gereken doğru ve aktif IPv4 adresini dikkatlice kontrol edin. Sunucu sağlayıcınızdan doğru IP adresini teyit edin.
• Hata: Alan Adı/Alt Alan Adı Adının Yanlış Girilmesi.
  • Açıklama: Ana bilgisayar adı alanına yanlış bir değer girilmesi veya boş bırakılması (eğer boş bırakılması gerekiyorsa).
  • Çözüm: Ana alan adınız için "@" veya alan adının kendisini; alt alan adları için ise sadece alt alan adının ön ekini (örneğin, "www") girdiğinizden emin olun.
• Hata: DNS Değişikliklerinin Yayılmaması.
  • Açıklama: Yapılan A kaydı değişikliğinin etkili olmaması ve eski IP adresine yönlendirmeye devam etmesi.
  • Çözüm: Sabırlı olun. DNS değişikliklerinin küresel olarak yayılması 48 saate kadar sürebilir. Tarayıcı önbelleğinizi temizlemeyi deneyin. Farklı bir ağdan veya cihazdan kontrol edin. Gerekirse, TTL süresini daha düşük bir değere ayarlayıp değişikliği tekrar deneyebilirsiniz (ancak bu genellikle acil bir çözüm değildir).
• Hata: Birden Fazla A Kaydının Çakışması.
  • Açıklama: Aynı ana bilgisayar adı için birden fazla A kaydının bulunması ve bunun beklenmedik yönlendirmelere neden olması.
  • Çözüm: Alan adınızın DNS kayıtlarını kontrol edin ve aynı ana bilgisayar adı için birden fazla A kaydı varsa, sadece gerekli olanları bırakın. Yük dengeleme gibi özel durumlar hariç, aynı ana bilgisayar adı için genellikle tek bir A kaydı yeterlidir.
• Hata: CNAME Kaydının Yanlış Kullanımı.
  • Açıklama: Bir alan adını IP adresine yönlendirmek yerine, A kaydı oluşturulması gereken yere CNAME kaydı eklenmesi.
  • Çözüm: Doğrudan bir IP adresine yönlendirme yapmak istiyorsanız MUTLAKA "A" kayıt türünü seçin. CNAME kayıtları başka alan adlarına yönlendirme yapar, IP adreslerine değil.
• Hata: IPv6 Kullanımında AAAA Kaydının Unutulması.
  • Açıklama: Sunucu IPv6 desteklediği halde sadece A kaydının eklenmesi, bu da IPv6 kullanıcılarının siteye erişememesine neden olabilir.
  • Çözüm: Sunucunuzun IP adresini hem IPv4 hem de IPv6 olarak sorgulayın. Eğer bir IPv6 adresi varsa, alan adınız veya ilgili alt alan adınız için mutlaka bir AAAA kaydı da ekleyin.

Teknik Özellikler ve Standartlar

DNS A kaydı, İnternet Mühendislik Görev Gücü (IETF) tarafından belirlenen standartlar çerçevesinde tanımlanmıştır. Temel özellikler ve standartlar şunlardır:

• RFC 1035: Bu RFC, alan adı sisteminin (DNS) ilk tanımlarından birini içerir ve A kaydının formatını ve işlevini belirler. A kaydı, bir alan adını 32-bitlik bir IPv4 adresiyle ilişkilendirir.
• Kayıt Formatı: Bir A kaydı, tipik olarak aşağıdaki bileşenlerden oluşur:
  • Ad (Name): Alan adı veya alt alan adı (örneğin, www.example.com).
  • Tür (Type): A (ikili sayısal değeri 1'dir).
  • Sınıf (Class): Genellikle IN (Internet) olarak belirtilir.
  • TTL (Time To Live): Kaydın önbellekte ne kadar süreyle saklanacağını belirten saniye cinsinden bir değer.
  • Veri Uzunluğu (RDLENGTH): Kaydın veri bölümünün bayt cinsinden uzunluğu (IPv4 için 4 bayttır).
  • Veri (RDATA): 32-bitlik IPv4 adresi.
• Karakter Kümesi: Alan adları ve kayıt değerleri için kullanılan karakterler belirli kurallara tabidir (RFC 1123 ve RFC 2181). Genellikle ASCII karakterler kullanılır.
• Adres Uzunluğu: A kayıtları, 32 bitlik IPv4 adreslerini temsil eder. Bu, maksimum 2³² (yaklaşık 4.3 milyar) benzersiz IP adresi anlamına gelir.
• Güncelleme Mekanizmaları: DNS kayıtları, dinamik DNS (DDNS) protokolleri veya manuel güncellemeler aracılığıyla güncellenebilir.

A kaydı, basit ve etkili bir eşleştirme mekanizması sunarak internetin temel altyapısını oluşturur. IPv6'nın yaygınlaşmasıyla AAAA kayıtları daha fazla önem kazansa da, A kaydı hala IPv4 ağlarında kritik bir bileşen olmaya devam etmektedir.

2026 Sektör Verileri ve İstatistikler

İnternet altyapısının temel taşlarından biri olan DNS ve alan adı çözümlemesi, küresel internet kullanımının büyümesiyle doğrudan ilişkilidir. 2026 yılına yönelik tahminler ve güncel eğilimler, DNS A kayıtlarının önemini ve kullanımını vurgulamaktadır:

• W3Techs 2026 verilerine göre, tüm web sitelerinin yaklaşık %65'inde kullanılan bir içerik yönetim sistemi (CMS) olan WordPress'in yaygınlığı, alan adı çözümlemesinin ne kadar kritik olduğunu göstermektedir. Her CMS, bir alan adına ve dolayısıyla DNS kayıtlarına ihtiyaç duyar.
• Statista 2026 raporuna göre, küresel internet kullanıcı sayısının 5.5 milyarı aşması beklenmektedir. Bu devasa kullanıcı kitlesinin internete erişimi, sorunsuz DNS çözümlemesine ve dolayısıyla A kayıtlarının doğru çalışmasına bağlıdır.
• Cloudflare Radar 2026 verilerine göre, web trafiğinin önemli bir kısmının (%75'ten fazlasının) mobil cihazlardan gelmesi beklenmektedir. Mobil kullanıcıların hızlı ve güvenilir internet erişimi, optimize edilmiş DNS yanıt sürelerine ve dolayısıyla doğru A kayıtlarına dayanır.
• Netcraft 2026 araştırmasına göre, aktif web sitesi sayısının 2 milyarı aşacağı tahmin edilmektedir. Her bir web sitesinin benzersiz bir alan adı ve bu alan adına karşılık gelen bir A kaydı (veya AAAA kaydı) olması gerekmektedir.

Bu istatistikler, DNS A kayıtlarının küresel internet ekosistemindeki merkezi rolünü ve gelecekteki internet altyapısının sağlığı için ne kadar hayati olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

İlgili Konular

Alan adlarının internet üzerindeki adreslerini belirleyen temel mekanizmalardan biri olan DNS A kayıtları, alan adı yönetiminin ayrılmaz bir parçasıdır. Alan adı uzantılarının seçimi, bir alan adının nasıl algılandığını ve hangi amaçla kullanıldığını belirler. Daha fazla bilgi için Alan Adı Uzantıları makalesine göz atabilirsiniz. Alan adı transferi ise, bir alan adının farklı bir kayıt kuruluşuna taşınması sürecini ifade eder ve bu süreçte de DNS kayıtlarının doğru yönetimi büyük önem taşır.