Drupal Geliştirme Ortamı Kurulumu

Drupal Geliştirme Ortamı Kurulumu

Drupal Geliştirme Ortamı Nedir?

Drupal geliştirme ortamı, bir Drupal web sitesinin yerel olarak çalıştırılması ve yönetilmesi için gerekli tüm bileşenleri içeren bir koleksiyondur. Bu, bir web sunucusu (Apache veya Nginx gibi), bir veritabanı yönetim sistemi (MySQL, PostgreSQL gibi), PHP programlama dili ve Drupal'ın kendisini içerir. Geliştirme ortamları genellikle ek araçlar ve kütüphanelerle birlikte gelir. Bu ortamların amacı, geliştiricilerin kodlarını güvenli ve kontrollü bir alanda yazmalarına, hataları ayıklamalarına ve değişiklikleri canlıya almadan önce test etmelerine olanak tanımaktır. Kurumsal seviyedeki projelerde, bu ortamların tutarlılığı ve güvenilirliği, geliştirme sürecinin verimliliği ve projenin genel başarısı için kritik öneme sahiptir. Drupal, esnek yapısı ve kapsamlı modül ekosistemi sayesinde, geliştirme ortamlarının çeşitliliğine uyum sağlayabilir.

Drupal Geliştirme Ortamı Nasıl Çalışır?

Drupal geliştirme ortamı, yerel bir sunucu simülasyonu üzerinden çalışır. Temel bileşenleri şunlardır:

1. Web Sunucusu (Apache/Nginx): Gelen HTTP isteklerini alır ve Drupal'ın PHP betiklerini yorumlayıp işleyebileceği bir ortama yönlendirir. Bu sunucu, web sitesinin dış dünyaya açılan kapısı gibi işlev görür.
2. PHP Yorumlayıcısı: Drupal'ın temelini oluşturan PHP kodunu çalıştırır. Geliştirme ortamına, Drupal'ın gerektirdiği belirli PHP sürümü ve uzantılarının (örneğin, Imagick, GD, OpenSSL) kurulu olması gerekir.
3. Veritabanı Yönetim Sistemi (MySQL/PostgreSQL): Drupal'ın tüm içeriklerini, kullanıcı bilgilerini, ayarlarını ve yapılandırmalarını saklayan sistemdir. Geliştirme ortamındaki veritabanı, canlı sitedeki veritabanının bir kopyası veya tamamen boş bir veritabanı olabilir.
4. Drupal Çekirdek ve Modüller: Kurulum dosyaları, indirilmiş Drupal çekirdek sürümü ve gerekli eklenti modüllerini içerir. Bu bileşenler, web sitesinin işlevselliğini sağlar.
5. Yerel Geliştirme Araçları: Kod editörleri (VS Code, Sublime Text), sürüm kontrol sistemleri (Git) ve veritabanı yönetim araçları (phpMyAdmin, DBeaver) gibi araçlar, geliştirme sürecini kolaylaştırır.

Bu bileşenler, yerel makinede bir araya gelerek, canlı bir web sunucusunda çalışan bir Drupal sitesiyle neredeyse aynı ortamı sunar. Geliştiriciler, kodlarında yaptıkları değişiklikleri anında yerel ortamda test edebilir, hataları giderebilir ve yeni özellikler ekleyebilirler. Bu izolasyon, canlı siteyi etkilemeden güvenli bir geliştirme süreci sağlar.

Drupal Geliştirme Ortamı Türleri

Drupal geliştirme ortamları, kurulum yöntemleri ve karmaşıklık düzeylerine göre çeşitli türlere ayrılabilir. Her birinin kendine özgü avantajları ve kullanım senaryoları bulunur:

• XAMPP/WAMP/MAMP Tabanlı Ortamlar: Bu, özellikle başlangıç seviyesindeki geliştiriciler için popüler bir yöntemdir. Apache, MySQL ve PHP'yi tek bir paket halinde sunar. Kurulumu nispeten kolaydır ancak karmaşık projeler veya belirli yapılandırmalar için yetersiz kalabilir.
• Docker Tabanlı Ortamlar: Daha modern ve esnek bir yaklaşımdır. Docker, uygulamaları ve bağımlılıklarını izole edilmiş konteynerlerde paketler. Bu, farklı projeler için farklı ortamlar oluşturmayı kolaylaştırır ve geliştirme ile üretim ortamları arasındaki tutarlılığı artırır. Drupal için özel Docker imajları mevcuttur.
• Vagrant Tabanlı Ortamlar: Sanal makineler kullanarak geliştirme ortamları oluşturmayı sağlar. Vagrant, sanal makine yapılandırmasını otomatikleştiren bir araçtır. Bu yöntem, daha fazla kontrol ve özelleştirme imkanı sunar ancak Docker'a göre daha fazla kaynak tüketebilir.
• Yerel Sunucu Yazılımları (Local by Flywheel, Lando, DDEV): Bu özel araçlar, Drupal geliştirme ortamı kurulumunu basitleştirmek için tasarlanmıştır. Genellikle Docker veya sanal makine teknolojilerini arka planda kullanarak, tek komutlarla çalışan Drupal siteleri oluşturmayı sağlarlar. Özellikle Lando ve DDEV, Drupal topluluğunda yaygın olarak benimsenmiştir.

Her bir ortam türü, farklı ihtiyaçlara ve teknik bilgi seviyelerine hitap eder. Kurumsal projelerde genellikle Docker veya Lando/DDEV gibi daha gelişmiş ve otomatize edilmiş çözümler tercih edilir.

Drupal Geliştirme Ortamı Kurulum Rehberi (Docker ile Örnek)

Docker, Drupal geliştirme ortamı kurmak için güçlü ve esnek bir yöntem sunar. Aşağıda, Docker kullanarak temel bir Drupal geliştirme ortamı kurma adımları anlatılmaktadır.

1. Docker ve Docker Compose Kurulumu: Bilgisayarınıza Docker Desktop veya Docker Engine'i kurun. Ardından, Docker Compose'un yüklendiğinden emin olun. Resmi Docker web sitesinden işletim sisteminize uygun kurulum talimatlarını izleyebilirsiniz.
2. Proje Dizini Oluşturma: Drupal projeniz için bir dizin oluşturun. Terminalde şu komutu kullanabilirsiniz: mkdir my-drupal-project && cd my-drupal-project
3. Docker Compose Dosyası Oluşturma: Proje dizininizde docker-compose.yml adında bir dosya oluşturun. Bu dosya, kullanılacak servisleri (veritabanı, web sunucusu vb.) tanımlar.
4. docker-compose.yml Dosyasını Yapılandırma: Aşağıdaki gibi bir yapılandırma kullanabilirsiniz. Bu örnek, MySQL veritabanı ve PHP/Apache servisini tanımlar.

version: '3.8'

services:
  db:
    image: mysql:8.0
    environment:
      MYSQL_ROOT_PASSWORD: rootpassword
      MYSQL_DATABASE: drupaldb
      MYSQL_USER: drupaluser
      MYSQL_PASSWORD: drupalpassword
    volumes:
      - db_data:/var/lib/mysql

  drupal:
    build:
      context: .
      dockerfile: Dockerfile
    ports:
      - "8080:80"
    volumes:
      - ./html:/var/www/html
    depends_on:
      - db

volumes:
  db_data:
    driver: local
    

5. Dockerfile Oluşturma: Proje dizininizde Dockerfile adında bir dosya oluşturun. Bu dosya, Drupal'ın çalışacağı PHP ve Apache ortamını kurar.

FROM php:8.1-apache

RUN apt-get update && apt-get install -y \
    libzip-dev \
    unzip \
    git \
    libpng-dev \
    libjpeg-dev \
    libfreetype6-dev \
    libwebp-dev \
    libssl-dev \
    libxslt1-dev \
    libicu-dev \
    zip \
    && rm -rf /var/lib/apt/lists/*

RUN docker-php-ext-configure gd --with-freetype --with-webp \
    && docker-php-ext-install gd pdo pdo_mysql zip intl opcache

RUN a2enmod rewrite

# Drupal'ı indirme ve yapılandırma
RUN curl -sSL https://get.drupal.org/ Drupal/8/latest -o drupal.zip \
    && unzip drupal.zip -d /var/www/html \
    && chown -R www-data:www-data /var/www/html

# Gerekli modülleri indirme (isteğe bağlı)
# RUN cd /var/www/html/modules/custom && git clone [repository-url] [module-name]

# Yapılandırma dosyalarını kopyalama (isteğe bağlı)
# COPY ./config/sync /var/www/html/sites/default/config_sync
    

6. Docker Compose'u Çalıştırma: Terminalde proje dizininizde iken şu komutu çalıştırın: docker-compose up -d. Bu komut, servisleri arka planda başlatacaktır.
7. Drupal Kurulumu: Tarayıcınızı açın ve http://localhost:8080 adresine gidin. Karşınıza Drupal kurulum ekranı gelecektir. Veritabanı bilgilerini (kullanıcı adı: drupaluser, şifre: drupalpassword, veritabanı adı: drupaldb) girerek kurulumu tamamlayın.

Bu adımlar, Docker kullanarak temel bir Drupal geliştirme ortamı oluşturur. Daha gelişmiş senaryolar için, sitenin dosyalarının host makinesine mount edilmesi (volumes bölümünde ./html:/var/www/html gibi) ve sürüm kontrol sistemlerinin entegrasyonu önemlidir.

Geliştirme Ortamı İçin Gerekli Bileşenler

Başarılı bir Drupal geliştirme ortamı kurmak için belirli yazılım ve araçlara ihtiyaç duyulur. Bu bileşenler, geliştirme sürecinin verimliliğini, güvenliğini ve tutarlılığını sağlamak için kritik öneme sahiptir:

• İşletim Sistemi: Windows, macOS veya Linux gibi uyumlu bir işletim sistemine sahip bir bilgisayar.
• Web Sunucusu: Drupal'ı çalıştırmak için Apache veya Nginx gibi bir web sunucusu yazılımı gereklidir. Çoğu geliştirme ortamı paketi (XAMPP, MAMP, WAMP) bunu içerir veya Docker ile bu servisler sanal ortamlarda çalıştırılabilir.
• PHP: Drupal'ın çalıştığı programlama dilidir. Drupal'ın desteklediği belirli bir PHP sürümü (genellikle en son kararlı sürüm veya belirli bir LTS sürümü) ve gerekli PHP eklentilerinin (PDO, GD, Imagick, Intl vb.) kurulu olması şarttır.
• Veritabanı Yönetim Sistemi: Drupal'ın içerik ve ayarlarını depolamak için MySQL, MariaDB veya PostgreSQL gibi bir veritabanı sunucusu gereklidir.
• Kod Editörü/IDE: PHP, HTML, CSS ve JavaScript kodlarını yazmak ve düzenlemek için bir kod editörü (VS Code, Sublime Text, Atom) veya Entegre Geliştirme Ortamı (IDE) (PhpStorm) kullanılır. Bu araçlar, kod tamamlama, hata ayıklama ve söz dizimi vurgulama gibi özellikler sunar.
• Sürüm Kontrol Sistemi (Git): Kod değişikliklerini yönetmek, ekipler arası işbirliğini sağlamak ve önceki sürümlere geri dönmek için Git gibi bir sürüm kontrol sistemi zorunludur. GitHub, GitLab veya Bitbucket gibi platformlar ile entegrasyonu sağlanır.
• Paket Yöneticileri (Composer): Drupal modüllerini ve kütüphanelerini yönetmek için Composer kullanılır. Geliştirme ortamında Composer'ın kurulu olması, bağımlılıkların kolayca yönetilmesini sağlar.
• Yerel Geliştirme Araçları (İsteğe bağlı ama önerilir): Lando, DDEV veya Docker gibi konteynerizasyon teknolojileri, geliştirme ortamlarının kurulumunu ve yönetimini önemli ölçüde basitleştirir. Bu araçlar, tüm bağımlılıkları bir araya getirerek tutarlı ve tekrarlanabilir ortamlar sunar.

Bu bileşenlerin eksiksiz bir şekilde yapılandırılması, geliştiricilerin herhangi bir engelle karşılaşmadan kod yazmalarına ve Drupal projelerini verimli bir şekilde ilerletmelerine olanak tanır.

Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri

Drupal geliştirme ortamı kurulumu sırasında karşılaşılabilecek yaygın sorunlar ve çözüm önerileri aşağıda listelenmiştir:

• PHP Sürüm Uyumsuzluğu: Drupal'ın belirli bir PHP sürümü gerektirmesi ancak sistemde farklı bir sürümün yüklü olması.
  • Çözüm: Gerekli PHP sürümünü kurun veya sanal ortamlar (Docker, Vagrant) kullanarak doğru PHP sürümünü sağlayın. Composer ile PHP sürümünü `composer.json` dosyasında belirtebilirsiniz.
• Eksik PHP Eklentileri: Drupal'ın çalışması için gereken PHP eklentilerinin (örneğin, `gd`, `intl`, `mbstring`) yüklü olmaması.
  • Çözüm: PHP yapılandırmanızı kontrol edin ve eksik eklentileri kurun. Dockerfile veya `php.ini` ayarlarında bu eklentileri etkinleştirin.
• Veritabanı Bağlantı Hataları: Yanlış veritabanı adı, kullanıcı adı veya şifre bilgileri nedeniyle Drupal'ın veritabanına bağlanamaması.
  • Çözüm: `settings.php` dosyasındaki veritabanı yapılandırma bilgilerini dikkatlice kontrol edin. Veritabanı sunucusunun çalıştığından ve ağ bağlantısının doğru olduğundan emin olun.
• Dosya İzinleri Sorunları: Drupal'ın dosyaları yazamaması veya okuyamaması nedeniyle kurulum veya güncelleme hataları.
  • Çözüm: Web sunucusu kullanıcısının (genellikle `www-data` veya `apache`) Drupal dosyalarına yazma iznine sahip olduğundan emin olun. Gerekli dizinlere (`sites/default`, `sites/default/files`) doğru izinleri verin (örneğin, `chmod -R 775`).
• Composer Bağımlılık Sorunları: Composer'ın modülleri veya kütüphaneleri indirememesi veya yükleyememesi.
  • Çözüm: İnternet bağlantınızı kontrol edin. Gerekirse Composer önbelleğini temizleyin (`composer clear-cache`). Gerekli PHP uzantılarının (örneğin, `zip`, `phar`) kurulu olduğundan emin olun.
• Modül Çakışmaları veya Hataları: Yüklenen bir modülün başka bir modülle veya Drupal çekirdeğiyle uyumsuz olması.
  • Çözüm: Hata günlüklerini inceleyerek sorunun kaynağını belirleyin. Gerekirse modülü devre dışı bırakın veya farklı bir sürümünü deneyin.

Teknik Özellikler ve Standartlar

Drupal geliştirme ortamı kurulumu, belirli teknik gereksinimlere ve endüstri standartlarına uymalıdır. Bu, projenin güvenliğini, performansını ve sürdürülebilirliğini sağlamak için önemlidir:

• PHP Sürümü: Drupal'ın her sürümü belirli PHP sürümlerini destekler. Güncel Drupal sürümleri genellikle PHP 7.4 veya daha yeni sürümleri gerektirir. En son kararlı (LTS) sürümlerin kullanılması önerilir.
• Veritabanı: Drupal, MySQL, MariaDB ve PostgreSQL'i destekler. Kurumsal projelerde genellikle performans ve ölçeklenebilirlik açısından daha gelişmiş olan PostgreSQL tercih edilebilir.
• Web Sunucusu: Apache veya Nginx, Drupal'ı çalıştırmak için yaygın olarak kullanılır. Nginx, genellikle daha yüksek trafikli siteler için daha iyi performans sunar. Her iki sunucunun da Drupal'ın gerektirdiği modülleri (örneğin, Apache için `mod_rewrite`) etkinleştirmesi gerekir.
• Composer: PHP bağımlılık yönetim standardı olan Composer, modül ve kütüphane yönetimi için zorunludur.
• Git: Sürüm kontrolü için endüstri standardı haline gelmiştir. Git, kod değişikliklerini izlemek, geri almak ve takım çalışmasını koordine etmek için kullanılır.
• Konteynerizasyon (Docker): Geliştirme, test ve üretim ortamları arasında tutarlılık sağlamak için Docker gibi konteyner teknolojileri giderek daha fazla benimsenmektedir. Bu, "benim makinemde çalışıyordu" sorununu ortadan kaldırır.
• Güvenlik Standartları: Geliştirme ortamının kendisi de güvenli olmalıdır. Varsayılan şifrelerin değiştirilmesi, gereksiz servislerin devre dışı bırakılması ve düzenli güncellemeler yapılmalıdır.

Bu standartlara uyum sağlamak, geliştirme sürecini daha öngörülebilir hale getirir ve canlı ortama geçişi kolaylaştırır.

2026 Sektör Verileri ve İstatistikler

Web geliştirme ve içerik yönetim sistemleri alanındaki küresel eğilimler, Drupal gibi platformların önemini vurgulamaktadır. 2026 yılına ait güncel veriler, bu trendlerin devam edeceğini göstermektedir:

• W3Techs 2026 verilerine göre, Drupal'ın pazar payı, kurumsal seviyede ve kamu sektöründe güçlü bir varlık göstermeye devam etmektedir. Özellikle yüksek güvenlik ve ölçeklenebilirlik gerektiren siteler arasında tercih edilme oranı artış göstermektedir.
• Statista 2026 raporuna göre, küresel CMS pazarının büyüklüğünün artması beklenmekte olup, Drupal bu büyümeden pay almaktadır. Özellikle büyük ölçekli dijital dönüşüm projelerinde Drupal'ın rolü artmaktadır.
• Cloudflare Radar 2026 verilerine göre, web performansı ve güvenliği odaklı platformlarda Drupal'ın mimarisi ve modüler yapısı, bu alanlarda iyileştirmeler için uygun bir zemin sunmaktadır. Headless CMS olarak kullanımı da bu trendleri desteklemektedir.

İlgili Konular

Drupal geliştirme ortamı kurulumu, daha geniş bir Drupal ekosisteminin parçasıdır. Drupal'ın temellerini anlamak için Drupal Nedir? Kurumsal Projeler İçin başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz. Ayrıca, geliştirme ortamınızı kurduktan sonra Drupal'ı başarılı bir şekilde kurmak ve yapılandırmak için Drupal Kurulumu Adım Adım Başlangıç Rehberi'ne göz atmanız faydalı olacaktır.