WordPress, Joomla ve Drupal Karşılaştırması
WordPress Nedir?
WordPress, dünyanın en popüler açık kaynak kodlu içerik yönetim sistemidir (CMS). PHP ve MySQL veritabanı üzerine inşa edilmiş olup, bloglardan kurumsal web sitelerine, e-ticaret platformlarından forumlara kadar her türden web sitesi oluşturmak ve yönetmek için kullanılır. Esnek yapısı, geniş tema ve eklenti ekosistemi ile teknik bilgi gerektirmeden hızlı ve etkili site kurulumuna olanak tanır.
WordPress'in kökeni 2003 yılına dayanır ve başlangıçta bir bloglama platformu olarak yola çıksa da, zamanla gelişerek tam teşekküllü bir CMS haline gelmiştir. Kullanıcı dostu arayüzü, binlerce ücretsiz ve ücretli tema seçeneği ile site görünümünü kolayca özelleştirme imkanı sunması, ayrıca 60.000'den fazla ücretsiz eklenti ile fonksiyonelliği artırma kabiliyeti, onu hem bireysel kullanıcılar hem de kurumsal firmalar için cazip bir seçenek haline getirmiştir. SEO uyumluluğu ve güçlü topluluk desteği de WordPress'in popülerliğinin temel nedenlerindendir. Detaylı kurulum bilgileri için WordPress Kurulumu Adım Adım Site Oluşturma Rehberi başlıklı makalemize göz atabilirsiniz.
Joomla Nedir?
Joomla, PHP ile yazılmış, güçlü ve esnek bir açık kaynaklı içerik yönetim sistemidir. WordPress'e kıvrak bir alternatif olarak öne çıkan Joomla, özellikle karmaşık web siteleri, kurumsal portallar ve gelişmiş topluluk siteleri için tercih edilir. Kullanıcı yetkilendirme, çok dilli destek ve menü yönetimi gibi özellikler, onu daha gelişmiş kontrol gerektiren projeler için uygun kılar.
Joomla, Mambo projesinden çatallanarak 2005 yılında ortaya çıkmıştır. Kendi bünyesinde gelişmiş içerik yönetim yetenekleri barındırır. Özellikle kurumsal düzeyde web siteleri ve intranet çözümleri için idealdir. Joomla'nın temelde iki ana bileşeni bulunur: Joomla CMS (siteyi oluşturan çekirdek) ve Joomla Platform (geliştiriciler için bir uygulama çatısı). WordPress'e kıyasla öğrenme eğrisi biraz daha dik olsa da, sunduğu detaylı kontrol ve esneklik, onu belirli projeler için daha üstün kılar. Joomla, geniş bir şablon ve uzantı (plugin/module) kütüphanesine sahiptir, ancak bu ekosistem WordPress kadar geniş değildir.
Drupal Nedir?
Drupal, PHP ile geliştirilmiş, son derece güçlü, ölçeklenebilir ve esnek bir açık kaynaklı içerik yönetim sistemidir (CMS). Karmaşık veri yapıları, gelişmiş kullanıcı rolleri ve izinleri, özelleştirilmiş iş akışları gerektiren büyük ölçekli ve kurumsal projeler için tasarlanmıştır. Yüksek düzeyde güvenlik ve performans sunmasıyla bilinir.
Drupal, 2000 yılında piyasaya sürülmüş olup, özellikle üniversiteler, hükümet kurumları ve büyük şirketler tarafından tercih edilmektedir. Modüler yapısı, geniş bir geliştirici topluluğu ve kapsamlı API'leri sayesinde, neredeyse sınırsız özelleştirme ve entegrasyon imkanı sunar. Drupal'ın mimarisi, içeriği bloklar halinde yönetmeye dayanır ve bu da son derece karmaşık sayfa düzenlerinin oluşturulmasına olanak tanır. Öğrenme eğrisi en dik olan CMS'lerden biri olmasına rağmen, sunduğu derinlemesine kontrol ve ölçeklenebilirlik, onu en zorlu web projeleri için vazgeçilmez kılar.
WordPress, Joomla ve Drupal Nasıl Çalışır?
Her üç CMS de temel olarak benzer bir prensiple çalışır: suntakip (backend) üzerinden içerik oluşturulur, yönetilir ve veritabanında saklanır. Kullanıcı siteyi ziyaret ettiğinde ise, suntakip bu verileri alır, bir şablon (tema) ile birleştirir ve son kullanıcıya sunulacak HTML çıktısını oluşturur.
WordPress'in Çalışma Prensibi:
- İçerik Girişi: Kullanıcılar, yönetici paneli aracılığıyla yazılar, sayfalar, medya dosyaları ve diğer içerikleri girer.
- Veritabanı İşlemleri: Girilen tüm veriler (yazılar, ayarlar, kullanıcı bilgileri vb.) MySQL veritabanında saklanır.
- Tema ve Eklentiler: Kullanıcının seçtiği tema, sitenin görünümünü belirler. Eklentiler ise ek fonksiyonellikler (iletişim formu, SEO araçları, güvenlik vb.) sağlar.
- Dinamik İçerik Oluşturma: Bir kullanıcı siteyi ziyaret ettiğinde, WordPress çekirdeği veritabanından gerekli verileri çeker, tema ve aktif eklentilerin kodlarını işler ve dinamik olarak bir HTML sayfası oluşturarak tarayıcıya gönderir.
- URL Yönlendirme (Permalinks): WordPress, insan tarafından okunabilir URL'ler oluşturmak için sunucu yapılandırmasını kullanır.
- İçerik Yönetimi: Joomla'nın "Content" bileşeni, makaleler, kategoriler ve bölümler aracılığıyla içeriğin organize edilmesini sağlar.
- Şablon Sistemi: Joomla'nın şablon (template) sistemi, sitenin görsel tasarımını kontrol eder. Şablonlar, HTML, CSS ve PHP kodlarından oluşur.
- Uzantılar (Extensions): Modüller (siteye bilgi ekleyen küçük bileşenler) ve Plug-in'ler (çekirdek işlevselliği genişleten bileşenler) ile işlevsellik artırılır.
- Menü Yöneticisi: Joomla'nın güçlü menü yöneticisi, farklı sayfalara ve içeriklere bağlantılar oluşturmayı kolaylaştırır.
- Kullanıcı Yönetimi: Detaylı kullanıcı grupları ve izinleri, karmaşık yetkilendirme ihtiyaçlarını karşılar.
- Çekirdek ve Modüller: Drupal, temel CMS işlevlerini sağlayan bir çekirdeğe ve ek işlevsellikler sunan geniş bir modül (module) kütüphanesine sahiptir.
- Düğümler (Nodes) ve Görünümler (Views): Drupal'da içerik "düğümler" olarak adlandırılır ve bu düğümlerin belirli alanlara göre listelenmesi ve gösterilmesi "Görünümler" modülü ile yapılır. Bu, son derece özelleştirilmiş veri sunumlarına olanak tanır.
- Taksonomi (Taxonomy): İçeriği etiketlemek ve sınıflandırmak için kullanılır. Bu, karmaşık içerik ilişkileri kurmayı sağlar.
- Blok Yerleşimi: Drupal, sitenin farklı bölgelerine (header, sidebar, footer vb.) çeşitli içerik bloklarının yerleştirilmesini sağlar ve bu bloklar dinamik olarak gösterilebilir/gizlenebilir.
- API'ler ve Entegrasyon: Drupal, diğer sistemlerle entegrasyonu kolaylaştıran güçlü API'lere sahiptir.
WordPress Türleri ve Versiyonları
WordPress'in temel olarak iki farklı hizmet modeli bulunmaktadır: WordPress.org ve WordPress.com.
- WordPress.org (Kendinden Barındırmalı): Bu, tam kontrol ve esneklik sağlayan açık kaynaklı yazılımdır. Kullanıcılar, kendi web hosting hesaplarına indirip kurarlar. Bu model, tema ve eklenti yükleme konusunda tam özgürlük sunar.
- WordPress.com (Barındırmalı): Bu, WordPress tarafından sunulan bir hizmettir. Kullanıcılar, bir hesap oluşturarak site kurarlar ve hosting, güvenlik gibi teknik detaylarla ilgilenmezler. Ancak, ücretsiz planlarda özelleştirme, tema ve eklenti yükleme konusunda sınırlamalar bulunur. Ücretli planlar daha fazla özellik sunar.
Ayrıca, WordPress'in ana sürümleri dışında, geliştiricilere yönelik "geliştirme sürümleri" (nightly builds) ve daha kararlı eski sürümleri de mevcuttur. Ancak genel kullanıcılar için her zaman en son kararlı sürümün kullanılması tavsiye edilir.
Joomla Türleri ve Versiyonları
Joomla, temel olarak tek bir açık kaynaklı yazılım olarak sunulur ve kendi hostinginize kurmanız gerekir. Joomla'nın farklı "türleri"nden ziyade, farklı sürümleri ve dağıtımları bulunur.
- Joomla! CMS: Bu, Joomla'nın ana içeriğini oluşturan çekirdek yazılımdır.
- Joomla! Platform: Geliştiricilerin Joomla tabanlı uygulamalar oluşturması için bir çerçeve (framework) sunar.
Joomla'nın farklı sürümleri arasında büyük güncellemeler ve özellik farkları olabilir. Örneğin, Joomla 3.x serisinden Joomla 4.x serisine geçiş, önemli bir mimari değişiklik ve yeni özellikler getirmiştir. Kullanıcılar, her zaman en güncel ve desteklenen Joomla sürümünü kullanmalıdır. Joomla'nın kendinden barındırmalı yapısı, kullanıcıya tam kontrol sağlar.
Drupal Türleri ve Versiyonları
Drupal da Joomla gibi, temel olarak tek bir açık kaynaklı yazılım olup, kendi hostinginize kurularak kullanılır. Drupal'ın "türleri"nden ziyade, sürümleri ve ekosistemindeki bileşenler ön plana çıkar.
- Drupal Core: Drupal'ın temel işlevselliğini sağlayan çekirdek yazılımdır.
- Modüller (Modules): Çekirdeğin işlevselliğini genişleten ek bileşenlerdir. Drupal'da çok sayıda topluluk tarafından geliştirilmiş modül bulunur.
- Temalar (Themes): Sitenin görsel tasarımını belirler.
- Dağıtımlar (Distributions): Belirli bir amaca yönelik önceden yapılandırılmış Drupal sürümleridir. Örneğin, bazı dağıtımlar e-ticaret, topluluk siteleri veya haber portalları için optimize edilmiştir.
Drupal'ın sürümleri arasında (örneğin Drupal 7, 8, 9, 10) önemli mimari ve özellik farklılıkları bulunur. Özellikle Drupal 8 ve sonrası sürümler, modern PHP standartlarına uygun olarak yeniden yazılmış ve Symfony framework'ünden büyük ölçüde yararlanmıştır. Drupal'ın da kendinden barındırmalı yapısı, kullanıcılara maksimum kontrol imkanı sunar.
WordPress, Joomla ve Drupal Kurulum ve Temel Kullanım
Her üç CMS'in de kurulumu genellikle benzer adımları izler. Temel farklar, yönetici panellerinin yapısı ve içerik oluşturma/yönetme şeklindedir.
WordPress Uygulama Rehberi
- Hosting ve Alan Adı: Bir web hosting hesabı ve alan adı (domain name) edinilir.
- Veritabanı Oluşturma: Hosting kontrol panelinden bir MySQL veritabanı ve kullanıcı oluşturulur.
- WordPress İndirme: WordPress.org adresinden en son sürüm indirilir.
- Dosyaları Yükleme: İndirilen WordPress dosyaları, FTP istemcisi veya hosting dosya yöneticisi aracılığıyla sunucudaki web sitesi kök dizinine (genellikle public_html) yüklenir.
- Kurulum İşlemi: Tarayıcı üzerinden site adresine gidilerek kurulum sihirbazı başlatılır. Veritabanı bilgileri, site başlığı, yönetici kullanıcı adı ve parola gibi bilgiler girilir.
- Tema Kurulumu: Yönetici panelinden "Görünüm > Temalar" bölümünden yeni tema eklenir veya mevcut tema ayarları yapılır.
- Eklenti Kurulumu: "Eklentiler > Yeni Ekle" bölümünden fonksiyonellik katacak eklentiler aranır ve kurulur.
- İçerik Oluşturma: "Yazılar > Yeni Ekle" veya "Sayfalar > Yeni Ekle" seçenekleri ile içerik girilir.
Detaylı kurulum adımları için WordPress Kurulumu Adım Adım Site Oluşturma Rehberi başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
Joomla Uygulama Rehberi
- Hosting ve Alan Adı: Bir hosting hesabı ve alan adı gereklidir.
- Veritabanı Oluşturma: Hosting kontrol panelinde bir MySQL veritabanı ve kullanıcı oluşturulur.
- Joomla İndirme: Joomla.org adresinden en son sürüm indirilir.
- Dosyaları Yükleme: İndirilen Joomla dosyaları FTP veya dosya yöneticisi ile sunucuya yüklenir.
- Kurulum Sihirbazı: Tarayıcıdan site adresine girilerek kurulum sihirbazı başlatılır. Veritabanı bilgileri, site adı, yönetici bilgileri ve temel yapılandırma ayarları yapılır.
- Şablon Yönetimi: "Sistem > Site Şablonları" bölümünden tema seçilir ve özelleştirilir.
- Uzantı Yönetimi: "Sistem > Uzantıları Yönet" bölümünden modüller ve plug-in'ler yüklenir ve ayarlanır.
- İçerik Oluşturma: "İçerik > Makaleler" bölümünden yeni makaleler eklenir ve kategorize edilir.
Drupal Uygulama Rehberi
- Hosting ve Alan Adı: Drupal için genellikle daha güçlü hosting kaynakları önerilir.
- Veritabanı Oluşturma: MySQL veya PostgreSQL veritabanı oluşturulur.
- Drupal İndirme: Drupal.org adresinden en son sürüm indirilir.
- Dosyaları Yükleme: İndirilen Drupal dosyaları sunucuya yüklenir.
- Kurulum: Tarayıcıdan site adresine erişilerek kurulum sihirbazı başlatılır. Veritabanı bilgileri, site ayarları ve yönetici bilgileri girilir.
- Modül Yönetimi: "Yönet > Genişlet" bölümünden ek modüller indirilir, kurulur ve etkinleştirilir.
- Görünüm Oluşturma: "Yönet > Yapı > Görünümler" bölümü, içeriğin nasıl listeleneceğini ve gösterileceğini belirlemek için kullanılır.
- İçerik Türleri: "Yönet > Yapı > İçerik Türleri" bölümünden farklı içerik tipleri (örneğin, makale, blog yazısı, ürün) tanımlanır ve her biri için alanlar belirlenir.
Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri
WordPress Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri
- "Hata: Veritabanı bağlantısı kurulurken hata": wp-config.php dosyasındaki veritabanı bilgilerini (veritabanı adı, kullanıcı adı, parola, sunucu adı) kontrol edin.
- Beyaz Ekran Hatası (White Screen of Death): Genellikle bir eklenti veya tema çakışmasından kaynaklanır. FTP ile wp-content/plugins klasöründeki tüm eklentileri devre dışı bırakın veya wp-content/themes klasöründeki temanızı varsayılan bir temayla değiştirin.
- Yavaş Yüklenme Süreleri: Optimizasyon eklentileri kullanın (WP Rocket, LiteSpeed Cache), görselleri optimize edin, CDN kullanın.
- Güvenlik Açıkları: Güncel olmayan tema/eklentiler, zayıf parolalar. Düzenli güncellemeler yapın, güçlü parolalar kullanın ve güvenlik eklentileri (Wordfence, Sucuri) kurun. Detaylı bilgi için WordPress Güvenliği başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz.
Joomla Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri
- "Internal Server Error (500)": Genellikle .htaccess dosyasındaki hatalar veya bellek limiti sorunlarından kaynaklanır. Sunucu loglarını inceleyin, .htaccess dosyasını yeniden oluşturmayı deneyin veya PHP bellek limitini artırın.
- Uzantı Kurulumunda Hata: Uzantının güncel Joomla sürümüyle uyumlu olup olmadığını kontrol edin. PHP sürümü uyumluluğunu da gözden geçirin.
- Menü Bağlantıları Sorunları: Menü öğesinin doğru makaleye veya bileşene bağlı olduğundan emin olun. Menü öğesinin yayınlanmış (published) olduğundan emin olun.
- CSS/JavaScript Sorunları: Tarayıcının önbelleğini temizleyin. Tema veya uzantı çakışmalarını kontrol edin.
Drupal Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri
- "The website encountered an unexpected error. Please try again later.": Bu genel hata, genellikle sunucu loglarında daha detaylı bilgi içerir. `settings.php` dosyasında hata ayıklama modunu etkinleştirmek (
$conf['error_level'] = 2;) sorunun kaynağını bulmaya yardımcı olur. - Modül Çakışmaları: Devre dışı bırakmak veya güncellemek istediğiniz modüllerin diğer modüllerle uyumlu olup olmadığını kontrol edin.
- Görünüm (Views) Hataları: Görünüm ayarlarındaki karmaşıklık yanlış yapılandırmalara yol açabilir. Görünümü adım adım oluşturmayı veya mevcut bir görünümü kopyalayarak değiştirmeyi deneyin.
- Performans Sorunları: Drupal, kaynak yoğun olabilir. Veritabanı optimizasyonu, önbellekleme mekanizmalarının (Drupal'ın kendi önbelleği ve Varnish gibi harici çözümler) doğru yapılandırılması kritik önem taşır.
Teknik Özellikler ve Standartlar
Her üç CMS de web standartlarına ve güncel teknolojilere uyum sağlamak için sürekli olarak geliştirilir.
- Programlama Dili: Hepsi PHP üzerinde çalışır.
- Veritabanı: WordPress ve Joomla genellikle MySQL kullanır, Drupal ise MySQL, MariaDB, PostgreSQL ve SQLite gibi çeşitli veritabanlarını destekler.
- Sunucu Gereksinimleri: PHP'nin belirli bir sürümü ve MySQL/MariaDB veritabanı genellikle zorunludur. Drupal, daha fazla bellek ve işlem gücü gerektirebilir.
- Standartlar: HTML5, CSS3, JavaScript gibi modern web teknolojilerini desteklerler. WCAG (Web İçeriği Erişilebilirlik Yönergeleri) uyumluluğu için tema ve eklenti seçimleri önemlidir.
- API'ler: Üçü de dış sistemlerle entegrasyonu kolaylaştırmak için RESTful API'ler veya özel API'ler sunar. Drupal'ın API'leri genellikle en gelişmiş ve karmaşık entegrasyonlar için kullanılır.
2026 Sektör Verileri ve İstatistikler
Web teknolojileri pazarındaki payları ve kullanım oranları incelendiğinde, bu CMS'lerin farklı stratejik konumlara sahip olduğu görülmektedir.
W3Techs 2026 verilerine göre, WordPress tüm web sitelerinin %47.2'sinde kullanılmaktadır ve bu oran, tüm içerik yönetim sistemleri arasında %63.1'lik bir pazar payına denk gelmektedir. Statista 2026 raporuna göre, küresel e-ticaret hacminin 6 trilyon doları aşması beklenirken, WordPress tabanlı WooCommerce gibi eklentilerin bu pazardaki rolü giderek artmaktadır. Cloudflare Radar 2026 verilerine göre, web trafiğinin %75'i mobil cihazlardan gelmekte olup, tüm CMS'lerin mobil uyumluluğu kritik önem taşımaktadır. Netcraft 2026 araştırmasına göre, aktif web sitesi sayısı 2.2 milyarı aşmıştır ve bu da CMS'lerin sürekli artan bir taleple karşılaştığını göstermektedir.
WordPress, Joomla ve Drupal Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | WordPress | Joomla | Drupal |
|---|---|---|---|
| Kullanım Kolaylığı | Çok Yüksek (Yeni başlayanlar için ideal) | Orta (Öğrenme eğrisi biraz daha dik) | Düşük/Orta (Gelişmiş teknik bilgi gerektirebilir) |
| Esneklik ve Özelleştirme | Yüksek (Tema ve eklenti ekosistemi ile) | Çok Yüksek (Detaylı kontrol sunar) | En Yüksek (Derinlemesine özelleştirme imkanı) |
| Öğrenme Eğrisi | Düşük | Orta | Yüksek |
| Topluluk Desteği | Çok Geniş | Geniş | Gelişmiş (Profesyoneller odaklı) |
| Tema/Şablon Sayısı | Çok Fazla (Binlerce) | Orta (Yüzlerce) | Orta (Yüzlerce) |
| Eklenti/Uzantı Sayısı | Çok Fazla (60.000+) | Orta | Orta/Geniş (Modül odaklı) |
| Güvenlik | İyi (Düzenli güncellemeler ve eklentilerle) | İyi (Daha yapısal güvenlik önlemleri) | Çok İyi (Özellikle kurumsal düzeyde) |
| Performans | İyi (Optimizasyonla artırılabilir) | İyi | Çok İyi (Özellikle optimize edildiğinde ve ölçeklendiğinde) |
| Kullanım Alanları | Bloglar, küçük/orta ölçekli işletmeler, e-ticaret, portfolyolar | Kurumsal siteler, topluluk portalları, haber siteleri | Büyük ölçekli kurumsal siteler, devlet kurumları, karmaşık veri yönetimi gerektiren projeler |
| Geliştirici Odaklılık | Orta | Yüksek | Çok Yüksek |
İlgili Konular
Web sitenizi oluştururken veya yönetirken dikkate almanız gereken diğer önemli konular arasında güvenlik ve kurulum işlemleri yer alır. Detaylı kurulum rehberi için WordPress Kurulumu Adım Adım Site Oluşturma Rehberi'ni inceleyebilirsiniz. Ayrıca, web sitenizin güvenliğini sağlamak hayati önem taşır; bu konuda daha fazla bilgi için WordPress Güvenliği başlıklı makalemizi okuyabilirsiniz.

