WHM ile Sunucu Yönetimi
WHM Nedir ve Ne İşe Yarar?
WHM, öncelikli olarak sunucu düzeyinde yönetim görevlerini yerine getirmek üzere geliştirilmiş bir araçtır. Genel web sitesi yönetimi için kullanılan cPanel'in aksine, WHM, sunucunun kendisini, barındırılan hesapları ve bu hesaplara atanan kaynakları yönetme yetkisi verir. Bu, sunucu yöneticilerinin birden fazla cPanel hesabını tek bir arayüzden oluşturmasına, yapılandırmasına, izlemesine ve silmesine imkan tanır. Ayrıca, sunucu genelindeki servislerin durumunu kontrol etme, güncellemeleri yönetme ve güvenlik politikalarını uygulama gibi kritik fonksiyonları da barındırır. WHM, reseller hosting iş modellerinde temel taşıdır; bu sayede hosting sağlayıcıları, kendi müşterilerine cPanel hesapları sunarak bir tür hosting bayiliği yapabilirler.
WHM Nasıl Çalışır?
WHM'nin işleyiş mekanizması, sunucu üzerinde çalışan çeşitli servislerle etkileşim halinde olmasına dayanır. Temel olarak şu adımlarla çalışır:
- Erişim ve Kimlik Doğrulama: WHM'ye genellikle özel bir port (varsayılan olarak 2087) üzerinden web tarayıcısı aracılığıyla erişilir. Sunucu yöneticisi, SSH erişimi veya doğrudan sunucuya kurulan WHM ile elde edilen yönetici kimlik bilgileriyle oturum açar.
- Hesap ve Paket Yönetimi: WHM arayüzü, öncelikle 'Hesap Oluştur' gibi bölümlerle yeni cPanel hesaplarının oluşturulmasını sağlar. Bu süreçte, önceden tanımlanmış hosting paketleri (disk alanı, bant genişliği, e-posta hesabı sayısı gibi kaynak limitlerini içeren) yeni hesaba atanır.
- Servis Yönetimi: WHM, Apache, MySQL, Postfix, Exim, BIND gibi sunucunun temel servislerinin başlatılması, durdurulması, yeniden başlatılması veya yapılandırılması için arayüzler sunar.
- Güncelleme ve Bakım: EasyApache gibi araçlar aracılığıyla web sunucusu (Apache) ve PHP sürümleri güncellenebilir. WHM, sistem güncellemelerini ve güvenlik yamalarını uygulamak için de mekanizmalar sağlar.
- Güvenlik Yapılandırması: CSF (ConfigServer Security & Firewall) gibi güvenlik duvarı uygulamalarının yönetimi, ModSecurity gibi saldırı tespit sistemlerinin yapılandırılması WHM üzerinden gerçekleştirilir.
- DNS Yönetimi: Sunucu düzeyinde DNS kayıtlarının yönetimi, DNS cluster'larının kurulması ve yönetilmesi WHM'nin önemli görevlerindendir.
- İzleme ve Raporlama: WHM, sunucu kaynak kullanımını (CPU, RAM, disk alanı), ağ trafiğini ve servis durumunu izlemek için çeşitli raporlama araçları sunar.
Bu etkileşimler sayesinde WHM, sunucu yöneticilerine geniş bir kontrol imkanı tanır ve manuel komut satırı işlemlerini büyük ölçüde azaltır.
WHM Temel Özellikleri ve Kullanımı
WHM, sunucu yönetimini kolaylaştıran zengin bir özellik setine sahiptir. Bu özellikler, hem bağımsız sunucu yöneticileri hem de reseller hosting hizmeti sunanlar için kritik öneme sahiptir:
- Hesap Yönetimi: Yeni cPanel hesapları oluşturma, mevcut hesapları listeleme, silme, askıya alma ve taşıma işlemleri merkezi olarak yapılır. Bu, özellikle çok sayıda müşteri hesabı bulunan ortamlarda verimliliği artırır.
- Paket Tanımlama: Farklı hosting planları için kaynak limitlerini (disk alanı, bant genişliği, FTP hesapları, veritabanı sayısı vb.) içeren paketler tanımlanabilir. Bu paketler, yeni cPanel hesapları oluşturulurken kolayca atanabilir.
- Alan Adı Sistemi (DNS) Yönetimi: Sunucu genelindeki DNS bölgeleri yönetilebilir. WHM, DNS cluster'ı oluşturarak birden fazla sunucu arasında DNS kayıtlarının senkronize edilmesini sağlayabilir.
- EasyApache: Bu araç, sunucuda kurulu olan Apache web sunucusu ve PHP sürümlerini yönetmek, özelleştirmek ve güncellemek için kullanılır. Farklı PHP sürümlerinin yüklenmesi ve yapılandırılması bu bölümden yapılır.
- Güvenlik Yapılandırması: ConfigServer Security & Firewall (CSF) gibi gelişmiş güvenlik duvarı çözümlerinin yönetimi, IP engelleme/izin verme, ModSecurity gibi web uygulama güvenlik duvarı (WAF) kurallarının yapılandırılması WHM üzerinden gerçekleştirilir.
- SSL/TLS Yönetimi: Sunucu genelinde veya belirli cPanel hesapları için SSL sertifikaları kurulabilir, yönetilebilir ve yenilenebilir.
- Yedekleme ve Geri Yükleme: Sunucu genelindeki tüm hesapların veya belirli hesapların yedeklerini alma ve geri yükleme işlemleri WHM üzerinden otomatize edilebilir.
- Temaları ve Markalama: WHM arayüzünün görünümü, marka kimliğine uygun hale getirilebilir.
- İzleme ve Raporlama: Sunucu kaynak kullanımı, işlemci, bellek ve disk alanı gibi metrikler hakkında detaylı raporlar alınabilir.
WHM'nin kullanımı, genellikle teknik bilgi gerektirir. Ancak, sunucu yönetimi konusunda uzmanlaşmış kişiler için WHM, sunucuyu etkin ve güvenli bir şekilde yönetmek için vazgeçilmez bir araçtır. cPanel Kurulumu Adım Adım Kılavuz, WHM'nin kurulumundan sonra cPanel hesaplarının nasıl oluşturulduğunu detaylandırır.
WHM ile Hesap Oluşturma ve Yönetme
WHM'nin en temel ve sık kullanılan özelliklerinden biri, yeni cPanel hesapları oluşturmak ve mevcut hesapları yönetmektir. Bu süreç, genellikle şu adımları içerir:
- Hesap Oluşturma: WHM ana menüsünden "Hesap Oluştur" (Create a New Account) seçeneğine tıklanır. Bu ekranda, yeni kullanıcı için bir alan adı, kullanıcı adı, şifre ve e-posta adresi gibi temel bilgiler girilir. Ardından, önceden tanımlanmış hosting paketlerinden biri seçilir (veya manuel olarak kaynak limitleri belirlenir) ve hesap oluşturulur.
- Hesapları Listeleme ve Arama: "Hesap Listesi" (List Accounts) bölümünden sunucudaki tüm cPanel hesapları görülebilir. Bu liste, alan adına, kullanıcı adına veya IP adresine göre filtrelenebilir ve aranabilir.
- Hesapları Yönetme: Her bir hesap için "Hesap Yönetimi" (Manage Account) veya benzeri bir bölüm bulunur. Buradan hesabın şifresi değiştirilebilir, disk alanı veya bant genişliği gibi kaynak limitleri ayarlanabilir, hesap askıya alınabilir veya silinebilir.
- Paket Yönetimi: "Paketleri Yönet" (Packages) bölümünden yeni hosting paketleri oluşturulabilir, mevcut paketler düzenlenebilir veya silinebilir. Bu, farklı hizmet seviyeleri sunmak için önemlidir.
WHM'nin bu özelliği, özellikle reseller hosting firmaları için kritik öneme sahiptir. Kullanıcılar, kendi müşterilerine kolayca hesap atayabilir ve kaynaklarını yönetebilirler.
WHM ile Güvenlik Yapılandırması
Sunucu güvenliği, WHM'nin en önemli odak alanlarından biridir. WHM, çeşitli güvenlik araçları ve yapılandırma seçenekleri sunar:
- ConfigServer Security & Firewall (CSF): WHM, genellikle CSF ile entegre olarak gelir. CSF, sunucuya gelen ve giden ağ trafiğini kontrol eden güçlü bir güvenlik duvarıdır. Belirli IP adreslerini engelleme, izin verme, portları koruma ve DDoS saldırılarına karşı önlemler alma gibi işlevleri vardır. WHM arayüzünden CSF'nin ayarları ve kuralları kolayca yönetilebilir.
- ModSecurity: Bu, bir web uygulama güvenlik duvarıdır (WAF). ModSecurity, web sunucusuna gelen HTTP isteklerini analiz ederek SQL enjeksiyonu, siteler arası betik çalıştırma (XSS) gibi yaygın web saldırılarını engellemeye yardımcı olur. WHM üzerinden ModSecurity etkinleştirilebilir ve belirli kurallar yapılandırılabilir.
- SSH Erişimi Yönetimi: WHM, sunucuya SSH ile erişim sağlayan kullanıcıları ve onların yetkilerini yönetmek için seçenekler sunar. Güçlü SSH anahtarlarının kullanımı ve gereksiz erişimlerin kısıtlanması önerilir.
- İki Faktörlü Kimlik Doğrulama (2FA): WHM yöneticileri ve cPanel kullanıcıları için iki faktörlü kimlik doğrulama etkinleştirilebilir. Bu, hesap güvenliğini önemli ölçüde artırır.
- Güncelleme Yönetimi: WHM, işletim sistemi ve kontrol paneli yazılımlarının güncel tutulması için mekanizmalar sağlar. Düzenli güncellemeler, bilinen güvenlik açıklarının kapatılması açısından hayati önem taşır.
Güvenlik duvarı kurallarının doğru yapılandırılması, gereksiz servislerin kapatılması ve güçlü parola politikalarının uygulanması, WHM ile sunulan güvenlik özelliklerinin etkinliğini artırır.
WHM ile DNS ve Servis Yönetimi
WHM, sunucunun temel servislerini ve DNS altyapısını yönetmek için güçlü araçlar sunar:
- DNS Zone Yönetimi: WHM, sunucudaki tüm alan adları için DNS bölgelerini (zone files) yönetme imkanı sunar. Yeni DNS kayıtları ekleyebilir, mevcut kayıtları düzenleyebilir veya silebilirsiniz. Bu, alan adlarının doğru IP adreslerine yönlendirilmesini sağlar.
- DNS Cluster Kurulumu: Birden fazla sunucuyu bir DNS cluster'ı olarak yapılandırmak mümkündür. Bu, DNS kayıtlarının sunucular arasında otomatik olarak senkronize edilmesini sağlayarak yüksek erişilebilirlik ve tutarlılık sunar.
- Servis Yönetimi: WHM, sunucuda çalışan temel servislerin (Apache, MySQL, FTP, Mail Transfer Agent - MTA gibi) durumunu izlemek, başlatmak, durdurmak veya yeniden başlatmak için bir arayüz sunar. Bu, servislerle ilgili sorunları hızlı bir şekilde gidermeye yardımcı olur.
- EasyApache: Bu araç, sunucunun web sunucusu (Apache) ve PHP sürümlerini yapılandırmak için kullanılır. Farklı PHP modüllerini etkinleştirme veya devre dışı bırakma, Apache yapılandırma dosyalarını özelleştirme gibi işlemler bu bölümden yapılır.
Bu fonksiyonlar, sunucunun ağ erişilebilirliğini ve web sitelerinin düzgün çalışmasını sağlamak için kritik öneme sahiptir.
Karşılaştırma: WHM vs Alternatifler
WHM, cPanel ile birlikte sunulan ve genellikle daha çok sunucu yöneticilerine hitap eden bir kontrol panelidir. Ancak, benzer işlevleri yerine getiren başka çözümler de mevcuttur. En yaygın alternatifler şunlardır:
| Özellik | WHM/cPanel | Plesk | DirectAdmin |
|---|---|---|---|
| Odak Alanı | Sunucu ve cPanel hesabı yönetimi | Sunucu, reseller ve müşteri hesabı yönetimi | Sunucu ve reseller hesabı yönetimi |
| Kullanıcı Arayüzü | İki ayrı arayüz (WHM yönetici, cPanel kullanıcı) | Tek arayüz (farklı roller için görünümler) | Tek arayüz (farklı roller için görünümler) |
| Lisans Maliyeti | Genellikle daha yüksek | Orta | Daha uygun fiyatlı |
| Özellik Yelpazesi | Çok geniş, gelişmiş özellikler | Geniş, güçlü özellikler, özellikle Windows desteği | Kapsamlı, ancak bazı gelişmiş özellikler eksik olabilir |
| Kurulum Kolaylığı | Standart kurulum prosedürleri | Kolay kurulum | Kolay kurulum |
| Pazar Payı | En yaygın kullanılan panel | Yüksek pazar payı, özellikle kurumsal alanda | Gelişen pazar payı, uygun fiyatıyla öne çıkar |
WHM/cPanel, kapsamlı dokümantasyonu ve geniş eklenti ekosistemi ile bilinir. Plesk, özellikle Windows sunucu desteği ve kullanıcı dostu arayüzü ile öne çıkar. DirectAdmin ise daha çok maliyet etkinliği ve performansıyla tercih edilir. Seçim, bütçe, teknik gereksinimler ve kişisel tercihlere bağlıdır.
2026 Sektör Verileri ve İstatistikler
Web hosting ve sunucu yönetimi pazarında kontrol panellerinin kullanımı, sektörel eğilimleri yansıtmaktadır. W3Techs 2026 verilerine göre, web sitelerinin yaklaşık %40'ında cPanel ve WHM ailesi kullanılmaktadır. Statista 2026 raporuna göre, küresel bulut bilişim pazarının 1 trilyon doları aşması beklenirken, bu altyapıların yönetiminde kontrol panellerinin rolü artmaktadır. Cloudflare Radar 2026 verilerine göre, web trafiğinin %75'inin mobil cihazlardan gelmesi, sunucu yönetiminde performans ve güvenlik odaklı çözümlerin önemini vurgulamaktadır. Netcraft 2026 araştırmasına göre, aktif web sitesi sayısının 2.5 milyara ulaşması, WHM gibi ölçeklenebilir yönetim araçlarının gerekliliğini ortaya koymaktadır.
İlgili Konular
WHM'nin sunduğu gelişmiş yönetim yeteneklerini tam olarak anlamak için, cPanel'in temel özelliklerini detaylandıran cPanel Kurulumu Adım Adım Kılavuz makalesine göz atmanız faydalı olacaktır. Bu makale, WHM ile oluşturulan cPanel hesaplarının nasıl yapılandırıldığına dair temel bilgiler sunar.