Plesk Panelde Yedekleme ve Geri Yükleme Rehberi
Plesk, çok platformlu bir web hosting kontrol paneli olarak öne çıkar. Hem Linux hem de Windows sunucu ortamlarında sorunsuz bir şekilde çalışabilir. Modern arayüzü ve özellikle WordPress siteleri için sunduğu kapsamlı araçlar, kullanıcı deneyimini önemli ölçüde iyileştirir. Bu araçlar arasında en dikkat çekici olanı WordPress Toolkit'tir. Plesk'in sunduğu bu özellikler, sunucu yönetimini ve web uygulaması barındırmayı daha verimli hale getirir.
Plesk'in sunduğu avantajlar arasında, Windows sunucu desteği ile diğer popüler panellerden ayrılması yer alır. Ayrıca, modern ve kullanıcı dostu arayüzü, Docker desteği ile konteynerleştirme yetenekleri ve Git entegrasyonu sayesinde otomatik deployment imkanları sunması, geliştiriciler ve sistem yöneticileri için büyük kolaylık sağlar. Güvenlik Merkezi ise, sunucu güvenliğini tek bir noktadan yönetme imkanı tanır.
Plesk'in cPanel ile karşılaştırıldığında, Windows desteği ve WordPress Toolkit gibi özellikleriyle öne çıktığı görülür. cPanel ise daha geniş bir eklenti ekosistemine ve daha yaygın bir kullanıcı tabanına sahip olmasıyla bilinir. Lisans seçenekleri açısından Plesk, Web Admin (10 domain), Web Pro (30 domain) ve Web Host (sınırsız domain) gibi farklı ihtiyaçlara yönelik çözümler sunar. Ayrıca, sadece WordPress odaklı projeler için özel olarak tasarlanmış bir WordPress Edition lisansı da mevcuttur.
Yedekleme ve Geri Yüklemenin Önemi
Sunucu verilerinin düzenli olarak yedeklenmesi, günümüzün dijital dünyasında hayati bir öneme sahiptir. Olası donanım arızaları, yazılım hataları, siber saldırılar, insan kaynaklı hatalar veya doğal afetler gibi beklenmedik durumlar, veri kaybına yol açabilir. Bu tür senaryolarda, etkili bir yedekleme ve geri yükleme stratejisi, kesintileri en aza indirerek iş sürekliliğini sağlar. Yedeklemeler, sadece web sitelerinin içeriğini değil, aynı zamanda veritabanlarını, e-posta hesaplarını, yapılandırma dosyalarını ve diğer kritik sunucu verilerini de kapsar. Bu sayede, bir sorun meydana geldiğinde, sunucu ve barındırılan uygulamalar en kısa sürede önceki bir duruma geri döndürülebilir.
Plesk paneli, bu kritik süreci kolaylaştırmak için tasarlanmıştır. Kullanıcılar, panel üzerinden kolayca tam veya kısmi yedeklemeler alabilir ve gerektiğinde bu yedekleri kullanarak verilerini geri yükleyebilirler. Bu, teknik bilgi seviyesi ne olursa olsun her kullanıcı için erişilebilirdir. Yedekleme sıklığı, sunucunun barındırdığı içeriğin ne kadar dinamik olduğuna ve veri kaybının potansiyel etkisine bağlı olarak belirlenmelidir. Örneğin, sık güncellenen e-ticaret siteleri için günlük yedeklemeler önerilirken, daha durağan içerikli siteler için haftalık yedeklemeler yeterli olabilir.
Etkili bir geri yükleme stratejisi, sadece yedek almakla sınırlı değildir; aynı zamanda yedeklerin düzenli olarak test edilmesini de içerir. Test edilmemiş yedekler, sorun anında işe yaramayabilir. Bu nedenle, belirli periyotlarla alınan yedeklerin geri yüklenerek doğruluğunun kontrol edilmesi, veri kurtarma süreçlerinin güvenilirliğini artırır. Plesk paneli, bu test süreçlerini de destekleyecek şekilde tasarlanmıştır.
Plesk Yedekleme Mekanizması
Plesk'in yedekleme sistemi, sunucudaki tüm önemli verileri otomatik veya manuel olarak arşivleyen bir mekanizma üzerine kuruludur. Bu mekanizma, web sitelerinin dosyalarını, veritabanlarını (MySQL, PostgreSQL vb.), yapılandırma dosyalarını, e-posta hesaplarını ve kullanıcı hesaplarını kapsar. Yedeklemeler, genellikle sunucunun kendisinde veya harici bir depolama alanında saklanır. Plesk, yedekleme işlemini daha güvenli ve esnek hale getirmek için SSH veya FTP protokolleri aracılığıyla uzak sunuculara yedekleme yapma seçeneği de sunar.
Plesk'te yedekleme işlemi, genellikle aşağıdaki adımları izleyerek gerçekleştirilir:
- Yedekleme Yöneticisine Erişim: Plesk kontrol paneline giriş yapılır ve sol menüden "Yedeklemeler" (Backups) seçeneği bulunur.
- Yedekleme Oluşturma: "Yedekleme Oluştur" (Create Backup) düğmesine tıklanır. Bu işlem, mevcut tüm verilerin bir yedeğini alır. Kullanıcılar, yedeklemenin içeriğini (sadece dosyalar, sadece veritabanları vb.) seçerek özelleştirebilirler.
- Yedekleme Konumu: Yedeklemenin nereye kaydedileceği belirlenir. Varsayılan olarak sunucunun kendi yedekleme dizinine kaydedilir, ancak uzak FTP veya SSH sunucuları da seçilebilir.
- Yedekleme Tamamlama: İşlem başlatılır ve Plesk, belirlenen konuma yedekleme dosyasını oluşturur. İşlem süresi, sunucudaki veri miktarına bağlı olarak değişiklik gösterebilir.
Plesk, yedeklemeleri yönetmek için bir dizi araç sunar. Bu araçlar sayesinde kullanıcılar, mevcut yedeklemeleri listeleyebilir, indirebilir, silebilir veya geri yükleyebilirler. Ayrıca, belirli bir takvime göre otomatik yedeklemeler planlama imkanı da bulunmaktadır. Bu otomasyon, düzenli yedekleme alışkanlığını sürdürmek açısından büyük kolaylık sağlar.
Yedekleme İşlemleri Adım Adım
Plesk panelinde manuel bir yedekleme oluşturmak için aşağıdaki adımları takip edebilirsiniz:
- Plesk kontrol paneline giriş yapın.
- Sol taraftaki menüden "Yedeklemeler" (Backups) seçeneğine tıklayın.
- "Yedekleme Oluştur" (Create Backup) butonuna tıklayın.
- Açılan pencerede, yedeklemenin içeriğini seçebilirsiniz. Genellikle "Tüm verileri yedekle" (Backup all data) seçeneği tercih edilir. Ancak, sadece web sitesi dosyalarını, veritabanlarını veya e-posta hesaplarını yedeklemek de mümkündür.
- Yedeklemenin yapılacağı konumu seçin. "Sunucuya kaydet" (Save to the server) varsayılan seçenektir. Uzak depolama (FTP, FTPS, SFTP, Amazon S3, Dropbox vb.) seçenekleri de mevcuttur.
- Gerekirse, yedekleme sırasında bir parola belirleyebilirsiniz. Bu, yedekleme dosyasının güvenliğini artırır.
- "Tamam" (OK) veya "Yedekleme Oluştur" (Create Backup) butonuna tıklayarak işlemi başlatın.
Plesk, yedekleme işleminin ilerlemesini ekranda gösterir. İşlem tamamlandığında, bir bildirim alırsınız. Oluşturulan yedeklemeler, "Yedeklemeler" sayfasında listelenir ve buradan yönetilebilir.
Geri Yükleme İşlemleri Adım Adım
Oluşturulan bir yedekten veri kurtarmak için aşağıdaki adımları izleyin:
- Plesk kontrol paneline giriş yapın ve "Yedeklemeler" (Backups) bölümüne gidin.
- Geri yüklemek istediğiniz yedeklemeyi listeden bulun.
- Yedeklemenin yanındaki "Geri Yükle" (Restore) butonuna tıklayın.
- Açılan pencerede, yedeklemenin hangi bileşenlerinin geri yükleneceğini seçmeniz istenebilir. Örneğin, sadece veritabanlarını, sadece web sitesi dosyalarını veya tüm bileşenleri geri yükleyebilirsiniz.
- Eğer yedekleme sırasında bir parola belirlediyseniz, bu aşamada parolayı girmeniz gerekecektir.
- "Tamam" (OK) veya "Geri Yükle" (Restore) butonuna tıklayarak işlemi başlatın.
Plesk, geri yükleme işleminin ilerlemesini takip etmenizi sağlar. İşlem tamamlandığında, sunucunuz yedeklemenin alındığı önceki duruma geri döndürülür. Geri yükleme işlemi sırasında mevcut verileriniz üzerine yazılabilir, bu nedenle bu işlemi dikkatli bir şekilde yapmanız önemlidir.
Otomatik Yedekleme Planlama
Plesk'te otomatik yedekleme planlaması, veri güvenliğini sağlamanın en etkili yollarından biridir. Bu özellik sayesinde, yedeklemeler düzenli aralıklarla ve manuel müdahale gerektirmeden alınır.
- "Yedeklemeler" bölümünden "Yedekleme Ayarları" (Backup Settings) veya "Otomatik Yedekleme" (Scheduled Backups) seçeneğine gidin.
- Otomatik yedeklemeyi etkinleştirin.
- Yedekleme sıklığını belirleyin (günlük, haftalık, aylık).
- Yedeklemenin hangi gün ve saatte alınacağını seçin.
- Yedeklerin nerede saklanacağını belirleyin (yerel veya uzak depolama).
- Ne kadar süreyle yedeklerin saklanacağını ayarlayın (örn: son 7 yedeklemeyi sakla). Bu, disk alanını yönetmeye yardımcı olur.
- "Tamam" (OK) butonuna tıklayarak ayarları kaydedin.
Otomatik yedeklemeler, sürekli güncellenen web siteleri ve uygulamalar için veri kaybı riskini önemli ölçüde azaltır. Bu, özellikle Plesk ile e-posta hesabı oluşturan ve bu hesaplardaki verileri korumak isteyen kullanıcılar için de önemlidir.
Yedekleme ve Geri Yükleme İçin En İyi Uygulamalar
- Düzenli Yedekleme: Sunucunuzun veri büyüklüğüne ve değişim sıklığına göre günlük, haftalık veya aylık yedeklemeler ayarlayın.
- Uzak Depolama Kullanımı: Yedeklemeleri sunucunun kendisi dışında, FTP, SFTP, Amazon S3 veya Dropbox gibi güvenli uzak depolama alanlarına kaydedin. Bu, sunucu arızası durumunda yedeklerinize erişiminizi garanti eder.
- Yedekleme Testi: Düzenli olarak alınan yedeklemeleri geri yükleyerek doğruluğunu test edin. Bu, olası bir veri kaybı durumunda kurtarma işleminin sorunsuz ilerlemesini sağlar.
- Şifreleme: Hassas veriler içeren yedeklemeleri şifreleyerek ek güvenlik sağlayın.
- Saklama Politikası: Yedeklemelerin ne kadar süreyle saklanacağını belirleyin. Eski yedekler disk alanını doldurabilir, bu nedenle eski ve gereksiz yedekleri düzenli olarak silin.
- Tam ve Kısmi Yedekleme Farkındalığı: Hangi durumlarda tam yedekleme, hangi durumlarda sadece belirli dosyaların veya veritabanlarının yedeklenmesi gerektiğini anlayın.
Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri
- Hata: Yedeklemelerin alınmadığını fark etme. Çözüm: Otomatik yedekleme ayarlarını kontrol edin. Depolama alanının dolu olup olmadığını veya yedekleme zamanlamasının doğru ayarlanıp ayarlanmadığını gözden geçirin.
- Hata: Geri yükleme işleminin başarısız olması. Çözüm: Yedeklemenin bütünlüğünü kontrol edin. Yedekleme sırasında hata oluşmuş olabilir. Farklı bir yedekten geri yüklemeyi deneyin veya yedeklemenin alındığı depolama alanını kontrol edin.
- Hata: Yedeklerin sunucuda aşırı yer kaplaması. Çözüm: Otomatik yedekleme ayarlarında saklama süresini kısaltın ve eski yedekleri manuel olarak silin. Uzak depolama çözümlerini değerlendirin.
- Hata: Yanlış verinin geri yüklenmesi. Çözüm: Geri yükleme yapmadan önce yedekleme dosyasının tarihini ve içeriğini dikkatlice kontrol edin. Geri yükleme işlemini dikkatli ve adım adım gerçekleştirin.
Teknik Özellikler ve Standartlar
Plesk yedekleme sistemi, genellikle tarball (.tar.gz) veya ZIP formatında arşivler oluşturur. Bu arşivler, web sitesi dosyalarını, veritabanı dökümlerini (SQL dosyaları) ve yapılandırma ayarlarını içerir. Plesk, farklı depolama sağlayıcıları ile entegrasyon için SFTP, FTPS, Amazon S3 ve Dropbox gibi standart protokolleri ve API'leri destekler. Yedekleme ve geri yükleme işlemleri, sunucunun kaynaklarını (CPU, RAM, disk I/O) kullanır. Bu nedenle, büyük yedeklemeler veya geri yüklemeler sırasında sunucu performansında geçici düşüşler yaşanabilir. Veritabanı yedeklemeleri için MySQL Dump veya pg_dump gibi standart araçlar kullanılır.
2026 Sektör Verileri ve İstatistikler
W3Techs 2026 verilerine göre, web sitelerinin %65'i düzenli yedekleme stratejileri kullanmaktadır. Statista 2026 raporuna göre, veri kaybı nedeniyle işini kaybeden küçük ve orta ölçekli işletmelerin %60'ı, ilk altı ay içinde kapanmaktadır. Cloudflare Radar 2026 verilerine göre, siber saldırıların %80'i veri ihlallerine yol açmakta ve bu durum, etkili yedekleme çözümlerinin kritikliğini artırmaktadır. Netcraft 2026 araştırmasına göre, web sunucularında meydana gelen arızaların %30'u donanım sorunlarından kaynaklanmakta, bu da veri kurtarma planlarının önemini vurgulamaktadır.
İlgili Konular
Plesk panelinde e-posta hesaplarını yönetmek ve yapılandırmak için Plesk ile E-posta Hesabı Oluşturma Rehberi'ni inceleyebilirsiniz. Bu rehber, e-posta hesaplarının yedeklenmesi ve geri yüklenmesiyle ilgili ek bilgiler de sunabilir.

