WHM Nedir?
WHM, özellikle birden fazla web sitesini veya müşteriyi barındıran sunucular için tasarlanmıştır. Sunucu kaynaklarının verimli bir şekilde tahsis edilmesi, hesap güvenliğinin sağlanması ve genel sunucu performansının optimize edilmesi gibi kritik işlevleri yerine getirir. Bu güçlü araç, sunucu yönetimini basitleştirerek operasyonel verimliliği artırır ve teknik bilgi gerektiren karmaşık görevleri kolaylaştırır.
WHM Nasıl Çalışır?
WHM, kullanıcılara web tabanlı bir arayüz aracılığıyla sunucu yönetimi yetenekleri sunarak çalışır. Temelde, sunucunun işletim sistemiyle doğrudan etkileşim kurar ve bu etkileşimleri anlaşılır grafiksel öğelere dönüştürür. Bir kullanıcı WHM arayüzünden bir işlem başlattığında, WHM bu komutu sunucunun ilgili servislerine iletir.
WHM'nin çalışma prensibi şu adımları içerir:
- Kullanıcı Girişi: Yönetici veya reseller, web tarayıcısı aracılığıyla WHM'ye giriş yapar.
- İşlem Talebi: Kullanıcı, hesap oluşturma, paket tanımlama, DNS ayarlarını değiştirme gibi bir işlem talep eder.
- Komut İletimi: WHM, bu talebi sunucunun işletim sistemine uygun komutlara çevirir.
- Servis Etkileşimi: Bu komutlar, sunucudaki ilgili servisler (örneğin, Apache, MySQL, Postfix) tarafından işlenir.
- Hesap Yönetimi: WHM, cPanel aracılığıyla her bir barındırılan hesaba özel yönetici paneli (cPanel) oluşturur ve bu panellerin yapılandırmasını yönetir.
- Kaynak İzleme: WHM, sunucu kaynaklarının (CPU, RAM, disk alanı) kullanımını izler ve raporlar.
- Güvenlik Yapılandırması: Güvenlik duvarı kuralları, saldırı tespit sistemleri gibi güvenlik önlemleri WHM üzerinden yönetilir.
WHM'nin temel mimarisi, web sunucusu (genellikle Apache veya Nginx), arka uç betik dilleri (PHP) ve veritabanı (MySQL) bileşenlerini içerir. Bu bileşenler, WHM'nin dinamik arayüzünü oluşturmak ve sunucuyla etkileşim kurmak için birlikte çalışır.
WHM'nin Temel Özellikleri
WHM, sunucu yöneticilerine geniş bir kontrol yelpazesi sunan zengin bir özellik setine sahiptir. Bu özellikler, sunucunun verimli, güvenli ve stabil çalışmasını sağlamak için tasarlanmıştır.
- Hesap Yönetimi: Yeni cPanel hesapları oluşturma, mevcut hesapları silme, askıya alma veya şifrelerini değiştirme gibi temel hesap yönetimi işlemleri yapılır.
- Paket Tanımlama: Farklı hosting planları için kaynak limitleri (disk alanı, bant genişliği, e-posta hesabı sayısı vb.) içeren paketler oluşturulur ve bu paketler cPanel hesaplarına atanır.
- Reseller Yönetimi: WHM, belirli bir disk alanı ve bant genişliği limiti ile müşterilerine hesap satma yetkisi verilen reseller hesaplarının yönetilmesini sağlar.
- Alan Adı Yönetimi: Yeni alan adları ekleme, mevcut alan adlarının DNS kayıtlarını yönetme, park edilmiş veya yönlendirilmiş alan adlarını yapılandırma imkanı sunar.
- SSL/TLS Yönetimi: Sunucu genelinde veya bireysel hosting hesapları için SSL sertifikalarının kurulumunu, yenilenmesini ve yönetimini kolaylaştırır.
- EasyApache: Sunucunun Apache web sunucusu sürümünü, PHP modüllerini ve diğer ilgili yazılımları özelleştirme ve güncelleme aracıdır. Bu, performans ve uyumluluk için kritiktir.
- Güvenlik Yapılandırması: CSF (ConfigServer Security & Firewall) gibi gelişmiş güvenlik duvarı çözümlerini yönetme, ModSecurity gibi saldırı tespit sistemlerini yapılandırma olanağı sağlar.
- DNS Yönetimi: Sunucu düzeyinde DNS kayıtlarını (Zone dosyaları) yönetme ve DNS kümesi (DNS Cluster) yapılandırmaları yapma imkanı sunar.
- Yedekleme ve Geri Yükleme: Sunucu genelindeki tüm hesapların veya belirli hesapların yedeklerini alma ve gerektiğinde geri yükleme işlevselliği sunar.
- Sistem İzleme ve Raporlama: Sunucu kaynaklarının (CPU, RAM, Disk I/O) kullanımını detaylı olarak izler, günlük ve raporlar sunar.
WHM ve cPanel Arasındaki Fark
WHM ve cPanel, web hosting yönetimi ekosisteminin ayrılmaz iki parçasıdır ancak farklı işlevlere hizmet ederler. Temel fark, yetki seviyeleri ve yönetim kapsamlarıdır.
Şöyle ki:
- WHM (Web Host Manager): Daha üst düzey bir yönetim panelidir. Sunucu yöneticileri ve hosting sağlayıcıları tarafından kullanılır. WHM ile sunucu genelindeki tüm yapılandırmalar, hesap oluşturma ve yönetimi, paketler, DNS, güvenlik ayarları gibi sistem düzeyindeki işlemler gerçekleştirilir. Tek bir WHM arayüzünden yüzlerce cPanel hesabı yönetilebilir.
- cPanel: Her bir hosting hesabı için bireysel bir yönetim panelidir. Son kullanıcıların veya reseller'ların kendi hosting hesaplarını yönetmek için kullandığı arayüzdür. cPanel ile kullanıcılar kendi web sitelerini, e-posta hesaplarını, veritabanlarını, dosya yönetimini, alan adı ayarlamalarını ve yedeklerini yönetebilirler.
Özetle, WHM "sunucu yöneticisi" iken, cPanel "barındırılan hesap yöneticisi" gibidir. WHM, cPanel hesaplarının temelini oluşturur ve onları yönetir.
WHM Uygulama Rehberi
WHM'yi etkili bir şekilde kullanmak, sunucu yönetiminin verimliliğini ve güvenliğini doğrudan etkiler. Aşağıdaki adımlar, temel WHM operasyonlarını gerçekleştirmek için bir rehber niteliğindedir.
- WHM'ye Giriş: Web tarayıcınızda sunucunuzun IP adresini veya alan adını kullanarak `https://sunucunuzun-ip-adresi:2087` veya `https://alanadiniz.com:2087` adresine gidin. WHM kullanıcı adı ve şifrenizle giriş yapın.
- Hesap Oluşturma: Sol menüden "Hesap Oluştur" (Create a New Account) seçeneğine tıklayın. Gerekli bilgileri (alan adı, kullanıcı adı, şifre, e-posta) girin ve bir hosting paketi seçerek hesabı oluşturun.
- Paket Tanımlama: Sol menüden "Paketler" (Packages) > "Paket Ekle" (Add a Package) seçeneğine gidin. Yeni paket için isim, disk alanı, bant genişliği, e-posta hesabı sayısı gibi limitleri belirleyip kaydedin.
- DNS Yönetimi: Sol menüden "DNS Bölgesi Düzenleyici" (DNS Zone Editor) seçeneğine giderek belirli bir alan adının DNS kayıtlarını yönetebilirsiniz. Yeni kayıt ekleyebilir, mevcut kayıtları düzenleyebilir veya silebilirsiniz.
- SSL/TLS Yönetimi: Sol menüden "SSL/TLS" > "Sertifikaları Yönet" (Manage SSL certificates) seçeneklerine giderek sunucu genelinde veya belirli alan adları için SSL sertifikalarını yükleyebilir, yenileyebilir veya yönetebilirsiniz.
- EasyApache Kullanımı: Sol menüden "EasyApache 4" seçeneğine tıklayarak sunucunuzda yüklü olan PHP sürümlerini, modüllerini ve Apache yapılandırmasını güncelleyebilir veya özelleştirebilirsiniz.
- Güvenlik Duvarı (CSF): Eğer kuruluysa, sol menüden "ConfigServer Security & Firewall" seçeneğine tıklayarak güvenlik duvarı kurallarını yönetebilir, IP adreslerini engelleyebilir veya izin verebilirsiniz.
Bu adımlar, WHM'nin temel fonksiyonlarını kapsar. Daha gelişmiş ayarlar ve özelleştirmeler için WHM'nin dokümantasyonuna başvurmak önemlidir.
Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri
WHM kullanımında karşılaşılabilecek bazı yaygın hatalar ve bunlara yönelik çözüm önerileri aşağıda sıralanmıştır:
- Hata: "Hesap oluşturulamadı" veya "Disk alanı yetersiz" hatası. Çözüm: Sunucuda yeterli boş disk alanı olduğundan emin olun. Gerekirse eski yedekleri temizleyin veya daha fazla depolama alanı ekleyin.
- Hata: Alan adı için DNS kayıtları güncellenmedi veya yansımadı. Çözüm: DNS kayıtlarını WHM'de doğru şekilde girdiğinizden emin olun. DNS'in dünya çapında yayılması (propagation) birkaç saat sürebilir. WHOIS.net veya who.is gibi araçlarla DNS durumunu kontrol edin.
- Hata: SSL sertifikası yüklenirken hata alınması. Çözüm: Sertifika anahtarının (private key) ve CSR'nin (Certificate Signing Request) birbiriyle uyumlu olduğundan emin olun. Sertifika sağlayıcınızın talimatlarını dikkatlice izleyin.
- Hata: EasyApache güncellemesi sonrası web sitesinin açılmaması. Çözüm: Güncelleme öncesinde bir yedeğini alın. Kolay Apache 4'te PHP modüllerini ve sürümlerini dikkatlice seçin. Sorun devam ederse, önceki yapılandırmaya geri dönmeyi veya destek almayı düşünün.
- Hata: Spam e-postaların artması veya e-posta gönderiminde sorunlar yaşanması. Çözüm: WHM'deki "Exim Yapılandırma Yöneticisi" (Exim Configuration Manager) ile gönderim limitlerini ve kurallarını ayarlayın. Spam filtrelerini (SpamAssassin) etkinleştirin ve yapılandırın.
Teknik Özellikler ve Standartlar
WHM, web hosting sunucularının yönetimini kolaylaştırmak için çeşitli endüstri standartları ve protokollerini kullanır.
- Arayüz Erişimi: Genellikle HTTPS protokolü üzerinden TCP port 2087'de erişilir.
- API Desteği: WHM'nin, hesap oluşturma, paket yönetimi gibi işlemleri otomatikleştirmek için XML-RPC tabanlı bir API'si bulunur.
- Entegrasyonlar: cPanel ile derinlemesine entegrasyon sağlar. Ayrıca popüler güvenlik duvarları (CSF), web sunucuları (Apache, Nginx) ve veritabanı sistemleri (MySQL/MariaDB) ile uyumludur.
- Protokoller: DNS yönetimi için DNS protokollerini, SSL/TLS yönetimi için HTTPS ve TLS protokollerini kullanır.
2026 Sektör Verileri ve İstatistikler
Web hosting ve sunucu yönetimi alanındaki teknolojik gelişmeler hızla devam etmektedir. Bu alandaki yaygınlıkları ve tercih edilirliklerini gösteren bazı istatistikler şunlardır:
- W3Techs 2026 verilerine göre, web sitelerinin yaklaşık %45'inde içerik yönetim sistemleri (CMS) kullanılmaktadır ve bu oran, cPanel gibi kontrol panellerinin sunduğu kolaylıklar sayesinde hosting yönetimi pazarında önemli bir paya sahip olmaya devam etmektedir.
- Statista 2026 raporuna göre, küresel bulut bilişim pazarının yıllık büyüme oranı %15'in üzerinde seyretmektedir. Bu durum, büyük ölçekli sunucu yönetimi için WHM gibi araçların önemini artırmaktadır.
- Netcraft 2026 araştırmasına göre, aktif web sitesi sayısı 2 milyarı aşmış durumdadır. Bu devasa altyapıyı yönetmek için WHM'nin sunduğu merkezi yönetim yetenekleri kritik öneme sahiptir.
- Cloudflare Radar 2026 verilerine göre, web trafiğinin büyük bir kısmı mobil cihazlardan gelmektedir. Bu da sunucu performansının optimize edilmesi ve kullanıcı deneyiminin iyileştirilmesi için WHM'nin sunduğu araçların (örn. EasyApache ile PHP optimizasyonu) önemini vurgulamaktadır.
İlgili Konular
WHM'nin sunduğu güçlü yönetim yeteneklerini daha iyi anlamak için, benzer veya tamamlayıcı teknolojiler hakkında bilgi edinmek faydalı olacaktır. Sunucu kurulumu ve temel yapılandırması hakkında daha fazla bilgi edinmek için cPanel Kurulumu Adım Adım Kılavuz makalesine göz atabilirsiniz.