WHM'de Kullanıcı ve Yetki Yönetimi Rehberi
WHM'de Kullanıcı Nedir?
WHM'de "kullanıcı" terimi genellikle iki ana bağlamda karşımıza çıkar: kök (root) kullanıcı ve reseller kullanıcılar. Kök kullanıcı, sunucunun tamamı üzerinde tam kontrole sahip olan ana kullanıcıdır. Reseller kullanıcılar ise kök kullanıcı tarafından belirlenen belirli yetkiler ve kaynak limitleri dahilinde kendi müşterileri için cPanel hesapları oluşturma ve yönetme hakkına sahip olan kullanıcılardır. Her bir cPanel hesabı da kendi içinde bir kullanıcıya sahiptir, ancak WHM bağlamında "kullanıcı" genellikle sunucu veya reseller düzeyindeki hesapları ifade eder.
WHM Kullanıcı Rolleri ve Yetkileri
WHM, sunucu yönetimi için esnek bir rol tabanlı yetkilendirme sistemi sunar. Bu sistem, farklı seviyelerde erişim ve kontrol imkanı tanır. Temel kullanıcı rolleri ve yetki alanları şunlardır:
- Kök (Root) Kullanıcı: Sunucunun tüm özelliklerine tam erişim sağlar. Hesap oluşturma, silme, paket yönetimi, sistem güncellemeleri, güvenlik yapılandırmaları gibi tüm operasyonları gerçekleştirebilir.
- Reseller Kullanıcılar: Kök kullanıcı tarafından kendilerine atanan kaynak limitleri (disk alanı, bant genişliği, hesap sayısı vb.) dahilinde cPanel hesapları oluşturabilir, silebilir ve yönetebilirler. Kendi hesapları için belirli WHM özelliklerine erişebilirler.
- Paketler: Reseller'lar, kendi müşterileri için oluşturacakları cPanel hesaplarının kaynaklarını (disk alanı, bant genişliği, veritabanı sayısı vb.) önceden tanımlanmış "paketler" aracılığıyla belirler. Bu, tutarlı hizmet sunumu ve kaynak yönetimini kolaylaştırır.
- Kullanıcı İzinleri: Kök kullanıcı, reseller'ların hangi WHM modüllerine erişebileceğini ve hangi işlemleri gerçekleştirebileceğini ayrıntılı olarak yapılandırabilir. Bu, yetki devri ve güvenliğin sağlanması açısından kritiktir.
WHM'de Kullanıcı Hesapları Oluşturma ve Yönetme
WHM arayüzü üzerinden kullanıcı (reseller) hesapları oluşturmak ve yönetmek, sunucu yönetiminin temel taşlarındandır. Bu süreç genellikle aşağıdaki adımları içerir:
- Kök Kullanıcı Erişimi: WHM'ye kök kullanıcı kimlik bilgileriyle giriş yapın.
- Hesap Oluşturma: Sol menüde "Hesap Oluşturma" (Create a New Account) seçeneğini bulun ve tıklayın.
- Alan Adı ve Kullanıcı Bilgileri: Yeni hesap için alan adı, kullanıcı adı, parola ve e-posta adresi gibi temel bilgileri girin.
- Paket Seçimi: Hesaba atanacak olan önceden tanımlanmış paketi seçin. Paketler, kaynak limitlerini (disk alanı, bant genişliği vb.) belirler.
- Diğer Seçenekler: Gerekirse, hesap için özel ayarlar (örneğin, DNS sunucuları, shell erişimi) yapılandırılabilir.
- Hesap Oluştur: "Oluştur" (Create) düğmesine tıklayarak hesabın oluşturulmasını sağlayın.
Oluşturulan hesaplar daha sonra "Hesap Listesi" (List Accounts) bölümünden görülebilir, yönetilebilir ve silinebilir. Reseller hesapları için de benzer bir işlem kullanılır, ancak bu hesaplara kök kullanıcı tarafından özel yetkiler atanır.
WHM'de Paket Yönetimi
WHM'deki paketler, sunulan hosting hizmetlerinin standartlaştırılmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlar. Paketler, her bir cPanel hesabı için tahsis edilecek disk alanı, bant genişliği, e-posta hesabı sayısı, veritabanı sayısı, FTP hesabı sayısı gibi kaynak limitlerini tanımlar. Paket yönetimi şu adımları içerir:
- Paket Oluşturma: WHM ana menüsünden "Paketler" (Packages) → "Paket Ekle" (Add a Package) seçeneğine gidin.
- Paket Adı ve Kaynak Limitleri: Pakete bir isim verin ve ardından disk alanı, bant genişliği, POP/IMAP/FTP hesapları, e-posta hesabı sayısı, veritabanı sayısı, alan adı sayısı gibi ilgili tüm kaynak limitlerini belirleyin.
- Diğer Ayarlar: Gerekirse, cGI erişimi, SSH erişimi gibi ek yapılandırmalar da paket bazında tanımlanabilir.
- Kaydet: Paket ayarlarını kaydedin.
Oluşturulan paketler, yeni hesap oluştururken veya mevcut hesapların paketlerini güncellerken kullanılabilir. Bu, özellikle reseller'ların kendi müşterilerine farklı hosting planları sunmalarını sağlar.
WHM'de Reseller Yetkileri ve Yapılandırması
Reseller'lara yetki devri, WHM'nin sunduğu önemli özelliklerden biridir. Kök kullanıcı, reseller'ların hangi WHM modüllerine erişebileceğini ve hangi işlemleri gerçekleştirebileceğini detaylı olarak kontrol edebilir. Bu yapılandırma genellikle aşağıdaki gibidir:
- Reseller Rolleri Tanımlama: WHM'de "Reseller Rolleri" (Reseller Roles) bölümü, farklı reseller grupları için özelleştirilmiş yetki setleri oluşturmayı sağlar.
- Modül Yetkilendirmesi: Her bir rol için, hangi WHM modüllerinin (örneğin, "Hesap Yönetimi", "Paket Yönetimi", "DNS Yönetimi", "Güvenlik") erişilebilir olacağı belirlenir.
- Özel İzinler: Bazı durumlarda, belirli modüller içindeki spesifik işlevler için de izinler ayarlanabilir.
- Kullanıcıya Rol Atama: Oluşturulan roller, daha sonra belirli reseller hesaplarına atanır.
Bu detaylı yetkilendirme, sunucu yönetimini daha güvenli hale getirir ve yetkisiz erişimi engeller. Veri ihlali riskini azaltmada kritik rol oynar.
WHM Kullanıcı ve Yetki Yönetiminde Güvenlik En İyi Uygulamalar
WHM'de kullanıcı ve yetki yönetimi, sunucu güvenliğinin temel bir parçasıdır. Güvenliği artırmak için aşağıdaki en iyi uygulamalar takip edilmelidir:
- Güçlü Parola Politikaları: Tüm kullanıcılar (kök, reseller ve cPanel kullanıcıları) için karmaşık ve düzenli olarak değiştirilen parolalar zorunlu kılınmalıdır.
- İki Faktörlü Kimlik Doğrulama (2FA): WHM ve cPanel hesapları için 2FA etkinleştirilmelidir. Bu, yetkisiz erişim riskini önemli ölçüde azaltır.
- Minimum Yetki Prensibi: Her kullanıcıya yalnızca işini yapmak için ihtiyaç duyduğu minimum yetkiler verilmelidir. Kök kullanıcı erişimi kesinlikle sınırlandırılmalıdır.
- Reseller Yetkilerini Kısıtlama: Reseller'lara, sadece kendi müşterilerini yönetebilecekleri kadar yetki verilmelidir. Sistem genelindeki yetkiler kısıtlanmalıdır.
- IP Kısıtlaması: WHM ve cPanel erişimleri için belirli IP adreslerine veya IP aralıklarına kısıtlama getirilebilir.
- Düzenli Denetim: Kullanıcı hesapları, yetkileri ve son erişim zamanları düzenli olarak denetlenmelidir.
- Güncel Tutma: WHM ve cPanel sürümleri her zaman güncel tutularak bilinen güvenlik açıkları kapatılmalıdır.
- Fail2Ban Kullanımı: Brute-force saldırılarını engellemek için Fail2Ban gibi araçlar yapılandırılmalıdır.
WHM'de Kullanıcı ve Yetki Yönetimi Sorun Giderme
WHM'de kullanıcı ve yetki yönetimiyle ilgili karşılaşılabilecek bazı yaygın sorunlar ve çözüm önerileri şunlardır:
- Sorun: Kullanıcı, bir cPanel hesabına erişemiyor veya belirli bir işlemi gerçekleştiremiyor.
- Çözüm: Kullanıcının doğru kullanıcı adı ve parolayı kullandığından emin olun. Hesabın aktif olup olmadığını ve geçerli bir pakete atanmış olup olmadığını kontrol edin. Reseller ise, kendisine atanan yetkilerin ilgili işlemi gerçekleştirmek için yeterli olup olmadığını WHM'de kontrol edin.
- Sorun: Yeni bir hesap oluşturulamıyor veya paketler görünmüyor.
- Çözüm: Kök kullanıcının WHM'ye giriş yaptığından ve gerekli izinlere sahip olduğundan emin olun. Paketlerin WHM'de doğru şekilde yapılandırılıp kaydedildiğini kontrol edin. Disk alanı veya lisans sınırlamaları olup olmadığını inceleyin.
- Sorun: Reseller, kendi müşterileri için hesap oluşturamıyor.
- Çözüm: Reseller'ın WHM arayüzünde "Hesap Oluşturma" yetkisinin etkinleştirildiğinden emin olun. Kök kullanıcı tarafından belirlenen hesap limitlerinin (örneğin, oluşturulabilecek maksimum hesap sayısı) aşılıp aşılmadığını kontrol edin.
- Sorun: Yetkisiz erişim girişimleri veya şüpheli aktiviteler rapor ediliyor.
- Çözüm: WHM'nin "Günlük Dosyası Görüntüleyici" (View Apache Log Files) ve "Kök Oturum Günlükleri" (View root’s Session Logs) gibi araçlarını kullanarak şüpheli IP adreslerini ve erişim denemelerini izleyin. IP kısıtlamalarını ve Fail2Ban yapılandırmasını gözden geçirin. Güçlü parola politikalarını zorunlu kılın ve 2FA kullanımını teşvik edin.
Teknik Özellikler ve Standartlar
WHM, genellikle Apache web sunucusu ve cPanel kontrol paneli ile birlikte çalışır. Kullanıcı ve yetki yönetimi, POSIX erişim kontrol listeleri (ACL'ler) ve dahili WHM veritabanı yapıları kullanılarak gerçekleştirilir. Güvenlik protokolleri açısından TLS/SSL şifrelemesi, SSH anahtar tabanlı kimlik doğrulama ve farklı kimlik doğrulama mekanizmaları desteklenir. Erişim logları genellikle standart syslog formatında tutulur ve analiz için kullanılabilir. Reseller yetkilendirmeleri, XML-RPC veya API aracılığıyla programatik olarak da yönetilebilir.
2026 Sektör Verileri ve İstatistikler
Web hosting pazarında, kullanıcı ve yetki yönetimi gibi temel sunucu yönetim işlevleri, operasyonel verimlilik ve güvenlik açısından kritik öneme sahiptir. W3Techs 2026 verilerine göre, cPanel ve WHM gibi kontrol panelleri, barındırılan web sitelerinin önemli bir bölümünde kullanılmaya devam etmektedir. Statista 2026 raporuna göre, küresel bulut bilişim pazarının büyümesiyle birlikte, sunucu yönetim araçlarının önemi de artış göstermiştir; bu durum, WHM gibi araçların sunduğu yetkilendirme ve yönetim kapasitesinin talebini yükseltmektedir. Cloudflare Radar 2026 verileri, web güvenliği tehditlerinin artışını göstererek, WHM'deki sıkı kullanıcı ve yetki yönetiminin ne kadar elzem olduğunu vurgulamaktadır. Netcraft 2026 araştırmalarına göre, sunucu güvenliği ve erişim kontrolü, web altyapısının dayanıklılığı için temel unsurlar arasında yer almaktadır.
İlgili Konular
cPanel ve WHM'nin kurulumu ve temel yapılandırması, sunucu yönetiminin başlangıç noktasıdır. Bu kapsamlı kurulum süreci hakkında daha fazla bilgi için cPanel Kurulumu Adım Adım Kılavuz makalesini inceleyebilirsiniz. WHM'deki kullanıcı ve yetki yönetimi, sunucu güvenliği için hayati önem taşır; bu nedenle genel kontrol paneli güvenliği ipuçları da gözden geçirilmelidir.