Colocation SLA Uptime Garantisi ve Tazminat Koşulları
Colocation SLA Uptime Garantisi Nedir?
Colocation hizmetlerinde SLA, hizmet sağlayıcı ile müşteri arasındaki ilişkinin temelini oluşturur. Uptime garantisi, sunucuların ve ilgili altyapının (güç, soğutma, ağ bağlantısı) belirli bir yüzdede çalışır durumda kalacağını taahhüt eder. Bu oran genellikle %99.99 veya daha yüksektir ve veri merkezlerinin Tier seviyelerine göre farklılık gösterebilir. Uptime süresi, bir ay veya yıl boyunca sunucunun erişilebilir olduğu toplam süreyi ifade eder. Örneğin, %99.99 uptime garantisi, bir yılda yaklaşık 8.76 saatlik bir kesintiye izin verirken, %99.9 uptime garantisi bu süreyi 87.6 saate çıkarır. Bu garantinin ihlali durumunda devreye giren tazminat koşulları, müşterinin yaşadığı hizmet kaybını telafi etmeyi amaçlar.
Colocation, kendi sunucunuzu profesyonel bir veri merkezinde barındırma hizmetidir. Bu hizmetin temelinde, kesintisiz çalışma süresini sağlama taahhüdü yatar. Detaylı bilgi için Colocation Nedir? Sunucu Barındırma Temelleri makalesini inceleyebilirsiniz.
Uptime Garantisinin Teknik Temelleri
Veri merkezleri, yüksek uptime garantilerini sağlamak için çok katmanlı bir altyapı kullanır. Bu altyapı, yedekli güç kaynakları (UPS ve jeneratörler), hassas iklimlendirme sistemleri, birden fazla internet servis sağlayıcısından alınan yedekli ağ bağlantıları ve gelişmiş fiziksel güvenlik önlemlerini içerir. Tier III ve Tier IV gibi yüksek Tier seviyelerindeki veri merkezleri, bakım çalışmaları sırasında bile kesinti yaşanmamasını sağlamak için daha karmaşık ve yedekli sistemlere sahiptir. Örneğin, Tier III veri merkezleri, herhangi bir bileşenin bakım veya onarım sırasında devrede kalmasını sağlayan "tekil hata toleransı" (N+1) prensibiyle çalışır. Tier IV veri merkezleri ise "tam hata toleransı" (2N veya 2N+1) prensibiyle, herhangi bir bileşenin arızalanması durumunda bile sistemin çalışmaya devam etmesini garanti eder.
Bu teknik altyapı, sunucuların sürekli olarak güç, soğutma ve ağ bağlantısına erişebilmesini sağlar. Uptime süresinin hesaplanmasında genellikle planlı bakım çalışmaları dikkate alınmaz, ancak bu durum SLA'da açıkça belirtilmelidir. Planlı bakımlar da genellikle minimum kesintiyle ve önceden bilgilendirme yapılarak gerçekleştirilir.
SLA Tazminat Koşulları
Eğer veri merkezi, SLA'da belirtilen uptime garantisini sağlayamazsa, müşteriye belirli bir tazminat ödenir. Bu tazminat koşulları, SLA'nın en kritik bölümlerinden biridir ve genellikle aşağıdaki unsurları içerir:
- Kesinti Süresine Göre Tazminat Oranı: Kesintinin süresine bağlı olarak, müşteriye fatura üzerinde indirim veya kredi şeklinde tazminat uygulanır. Örneğin, 1 saatlik kesinti için faturanın %5'i kadar, 4 saatlik kesinti için ise %10'u kadar indirim gibi oranlar belirlenebilir.
- Tazminat Limiti: Ödenecek toplam tazminat miktarı genellikle aylık fatura tutarının belirli bir yüzdesi ile sınırlandırılır. Bu, veri merkezi sağlayıcısının finansal riskini yönetmesine yardımcı olur.
- Müşterinin Sorumluluğu: Müşterinin, kesintiyi Veri Merkezi'ne bildirme yükümlülüğü olabilir. Bildirim süresi ve şekli SLA'da belirtilir.
- İstisnalar (Force Majeure): Depremler, seller, terör saldırıları veya müşterinin kendi donanım arızaları gibi öngörülemeyen ve kontrol dışı durumlarda veri merkezi sorumlu tutulmayabilir. Bu durumlar genellikle "mücbir sebep" (force majeure) maddesi altında açıklanır.
- Hesaplama Metodolojisi: Uptime süresinin ve kesinti sürelerinin nasıl hesaplanacağı, hangi araçların kullanılacağı net bir şekilde tanımlanır.
Tazminat hesaplaması, genellikle aylık hizmet bedeli üzerinden yapılır. Örneğin, bir müşteri aylık 1000 TL hizmet bedeli ödüyorsa ve SLA'da 1 saatlik kesinti için %5 tazminat maddesi varsa, 1 saatlik bir kesintiden sonra 50 TL indirim alabilir. Ancak bu oranlar ve hesaplama yöntemleri her veri merkezi ve SLA'ya göre farklılık gösterebilir.
Uptime Garanti Örnekleri ve Hesaplamaları
Farklı uptime garantisi oranlarının yıllık izin verdiği maksimum kesinti süreleri aşağıdaki gibidir:
- %99.9 Uptime: Yılda yaklaşık 8 saat 46 dakika kesinti.
- %99.99 Uptime: Yılda yaklaşık 52 dakika 34 saniye kesinti.
- %99.999 Uptime: Yılda yaklaşık 5 dakika 16 saniye kesinti.
Bu oranların pratikteki karşılığını anlamak, veri merkezi seçiminde kritik öneme sahiptir. Örneğin, %99.999 uptime garantisi sunan bir veri merkezi, en üst düzeyde hizmet sürekliliği sağlar. Bu, özellikle finansal işlemler, e-ticaret platformları veya kritik altyapı hizmetleri için vazgeçilmezdir.
Kesinti süresinin hesaplanması, genellikle veri merkezi tarafından sağlanan izleme sistemleri (monitoring systems) üzerinden yapılır. Bu sistemler, sunucuların ağ seviyesinde (ping, traceroute) ve/veya uygulama seviyesinde erişilebilirliğini sürekli olarak kontrol eder. SLA'da belirtilen metrikler (örneğin, sadece ağ erişilebilirliği mi yoksa uygulama yanıt süresi de mi dahil) bu hesaplamayı etkiler.
Colocation SLA Seçiminde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Colocation hizmeti alırken SLA'yı dikkatlice incelemek, beklenmedik sorunlarla karşılaşmamak için hayati önem taşır. Aşağıdaki noktalara özellikle dikkat edilmelidir:
- Garantilen Uptime Yüzdesi: İş yükünüzün gerektirdiği kesintisizlik seviyesine uygun bir garanti seçilmelidir.
- Tazminat Koşulları: Tazminatların nasıl hesaplandığı, ne kadar sürede ödendiği ve limitleri net olarak anlaşılmalıdır.
- Kesinti Tanımı: "Kesinti"nin ne anlama geldiği, hangi metriklerin kullanıldığı (ağ, sunucu yanıt süresi, uygulama erişilebilirliği) ve hangi durumlarda kesintinin geçerli sayılmadığı (mücbir sebep, müşteri hatası) açıkça belirtilmelidir.
- Bildirim Süreçleri: Kesinti durumunda veri merkezinin sizi ne kadar sürede bilgilendireceği ve sizin de kesintiyi ne kadar sürede bildireceğiniz netleştirilmelidir.
- Bakım Çalışmaları: Planlı bakım çalışmalarının nasıl yürütüleceği, müşteriye ne kadar önceden bilgi verileceği ve bu çalışmaların uptime hesaplamasına dahil olup olmadığı belirtilmelidir.
- SLA'nın Kapsamı: SLA'nın sadece ağ bağlantısı mı yoksa güç ve soğutma gibi diğer altyapı hizmetlerini de kapsayıp kapsamadığı kontrol edilmelidir.
Bir veri merkezinin sunduğu SLA, o kurumun hizmet kalitesi ve müşteri memnuniyetine verdiği önemin bir göstergesidir. Detaylı bir SLA, hem müşteri hem de hizmet sağlayıcı için şeffaf bir zemin hazırlar.
2026 Sektör Verileri ve İstatistikler
Colocation ve veri merkezi hizmetlerinin önemi giderek artmaktadır. W3Techs 2026 verilerine göre, web sitelerinin yaklaşık %48'i doğrudan sunucu barındırma veya sanal özel sunucu (VPS) gibi çözümleri kullanmaktadır. Statista 2026 raporuna göre, küresel veri merkezi pazarının 2026 yılına kadar 300 milyar dolara ulaşması beklenmektedir. Cloudflare Radar 2026 verilerine göre, web trafiğinin %75'inin mobil cihazlardan kaynaklanması, yüksek erişilebilirlik ve düşük gecikme süresinin önemini artırmaktadır. Netcraft 2026 araştırmasına göre, aktif web sunucusu sayısı 1.8 milyarı aşmış olup, bu da güvenilir barındırma çözümlerine olan talebi yükseltmektedir.
İlgili Konular
Colocation hizmetlerinin teknik detaylarını ve altyapısını daha iyi anlamak için Colocation Nedir? Sunucu Barındırma Temelleri makalesine göz atabilirsiniz. Bu makale, sunucu barındırma hizmetlerinin temel prensiplerini ve veri merkezi ortamının nasıl işlediğini açıklamaktadır.