Colocation'da BGP Yönlendirme Protokolü
BGP Nedir ve Colocation İçin Neden Önemlidir?
BGP, İnternet'in temel yönlendirme protokolüdür ve otonom sistemler (AS) adı verilen büyük ağ grupları arasındaki yönlendirme kararlarını yönetir. Her AS, kendi iç ağ yapısını yönetir ve BGP aracılığıyla komşu AS'lerle yönlendirme bilgilerini paylaşır. Colocation hizmetlerinde, müşteriler kendi sunucularını bir veri merkezine fiziksel olarak yerleştirirler. Bu sunucuların internete bağlanabilmesi için veri merkezinin birden fazla ISP ile bağlantısı olması gerekir. İşte bu noktada BGP devreye girer.
Colocation'da BGP'nin önemi şu nedenlere dayanır:
- Yüksek Erişilebilirlik ve Yedeklilik: Birden fazla ISP'ye bağlı olmak, bir ISP'de kesinti yaşandığında trafiğin otomatik olarak diğer ISP'ye yönlendirilmesini sağlar. BGP, bu yönlendirme kararlarını dinamik olarak alır ve yönetir, böylece sunucuların çevrimiçi kalma süresi (uptime) maksimize edilir. Colocation Nedir? Sunucu Barındırma Temelleri makalesinde de belirtildiği gibi, yüksek uptime, colocation hizmetlerinin temel faydalarından biridir ve BGP bu duruma doğrudan katkıda bulunur.
- Optimum Yol Seçimi: BGP, sadece bağlantı sağlamakla kalmaz, aynı zamanda veri paketlerinin gideceği en kısa, en hızlı veya en uygun maliyetli yolu da belirler. Bu, web sitelerinin ve uygulamaların daha hızlı yüklenmesini ve kullanıcı deneyiminin iyileşmesini sağlar.
- IP Adresi Yönetimi: Kendi IP adres bloğunu (Autonomous System Number - ASN ile birlikte) kullanan colocation müşterileri, BGP aracılığıyla bu adresleri internete duyurabilirler. Bu, IP adreslerinin bağımsız olarak yönetilmesini ve taşınabilirliğini sağlar.
- Ağ Kontrolü: BGP, müşterilere kendi ağlarının internet üzerindeki görünürlüğü üzerinde daha fazla kontrol imkanı sunar. Yönlendirme politikaları belirlenerek belirli trafik akışları yönetilebilir.
Veri merkezi tier seviyeleri, sağlanan altyapı kalitesini belirler. Tier III ve Tier IV veri merkezleri, genellikle yüksek düzeyde yedeklilik ve kesintisiz çalışma garantisi sunar. Bu tür veri merkezlerinde colocation hizmeti alan müşteriler, BGP'nin sağladığı ek yedeklilik ve yönlendirme optimizasyonu ile bu yüksek standartları daha da pekiştirebilirler.
BGP Nasıl Çalışır (Colocation Bağlamında)?
BGP'nin temel çalışma prensibi, komşu AS'lerle TCP port 179 üzerinden "peer" adı verilen bağlantılar kurarak yönlendirme bilgilerini (rota tabloları) değiş tokuş etmektir. Colocation ortamında bu süreç daha spesifik hale gelir:
- Peer Kurulumu: Colocation müşterisi veya veri merkezi operatörü, kendi ASN'sini ve IP adres alanını internete duyurmak ister. Bunun için veri merkezinin birden fazla ISP ile BGP peer'ı kurulur. Müşterinin kendi ASN'si varsa, veri merkezi ile birlikte çalışarak kendi router'ları üzerinden bu peer'ları kurabilir.
- Rota Bilgisi Değişimi: Bir AS (örneğin, veri merkezinin bir ISP ile olan bağlantısı), kendi ağındaki ve komşu AS'lerden öğrendiği rotaları peer'ı olan diğer AS'lere iletir. Bu rota bilgileri, hedef ağa ulaşmak için izlenmesi gereken en iyi yolu tanımlayan bir dizi önek (prefix) ve yol özniteliğinden oluşur.
- Yol Seçim Algoritması: BGP, bir hedefe ulaşmak için birden fazla yol mevcut olduğunda, en uygun yolu seçmek için karmaşık bir yol seçim algoritması kullanır. Bu algoritmada, AS yolu uzunluğu, yerel tercihler ve politika tabanlı kararlar gibi çeşitli metrikler dikkate alınır. Colocation müşterileri, kendi yönlendirme politikalarını belirleyerek bu süreci etkileyebilirler.
- Yönlendirme Tablosu Güncellemesi: Alınan rota bilgileri, her AS'in kendi yönlendirme tablosuna eklenir. Bu tablo, ağdaki yönlendiricilere hangi ağlara hangi arayüzden veya hangi komşu AS üzerinden paket göndermeleri gerektiğini söyler.
- Trafik Yönlendirme: Bir kullanıcı, colocation'da barındırılan bir sunucuya erişmek istediğinde, istek paketi internet üzerinden yolculuk eder. BGP, bu paketin hangi AS'lerden geçerek en verimli şekilde hedef sunucuya ulaşacağını belirler. Eğer bir ISP rotası kesintiye uğrarsa, BGP otomatik olarak alternatif bir rotayı devreye sokar.
Bu süreç, ağ yöneticilerinin veya colocation sağlayıcısının, belirli trafik akışlarını belirli ISP'lere veya belirli yönlere yönlendirmesini sağlayan "route maps" ve "prefix lists" gibi BGP özelliklerini kullanarak daha da özelleştirilebilir.
Colocation Bağlamında BGP Yapılandırma Seçenekleri
Colocation ortamlarında BGP yapılandırması, müşterinin ihtiyaçlarına ve veri merkezinin sunduğu hizmetlere göre farklılık gösterebilir. Temel olarak iki ana yaklaşım bulunur:
- Veri Merkezi Tarafından Yönetilen BGP (Transit BGP): Bu senaryoda, veri merkezi operatörü kendi ASN'sini kullanır ve müşterilere ait IP adres bloklarını kendi IP transit hizmeti kapsamında internete duyurur. Müşteriler, veri merkezine ait IP adres alanını kullanabilir veya kendi IP adres bloklarını veri merkezine tahsis edebilirler. Veri merkezi, tüm yönlendirme politikalarını ve ISP ilişkilerini yönetir. Bu, genellikle daha basit bir kurulumdur ve müşterinin ağ uzmanlığı ihtiyacını azaltır.
- Müşteri Tarafından Yönetilen BGP (Peering): Bu seçenekte, colocation müşterisi kendi ASN'sine ve IP adres bloğuna sahiptir. Müşteri, veri merkezi ile daha yakın bir işbirliği içinde kendi router'larını kurar ve veri merkezinin sağladığı birden fazla ISP ile doğrudan BGP peer'ı kurar. Bu, müşteriye ağ üzerinde tam kontrol sağlar ve kendi yönlendirme politikalarını uygulama imkanı tanır. Bu tür bir yapılandırma genellikle daha karmaşıktır ve ileri düzey ağ bilgisi gerektirir.
Bazı veri merkezleri, müşterilerine her iki seçeneği de sunarak esneklik sağlar. Ayrıca, müşteriler belirli bir ISP'ye daha fazla trafik yönlendirmek veya belirli trafik türlerini farklı bir ISP üzerinden geçirmek gibi özel yönlendirme politikaları belirleyebilirler. Bu, özellikle performans, maliyet veya coğrafi erişim optimizasyonu için önemlidir.
BGP Yapılandırma ve Yönetimi Adım Adım
Colocation ortamında BGP yapılandırması ve yönetimi, genellikle veri merkezi sağlayıcısıyla birlikte yürütülen teknik bir süreçtir. İşte genel adımlar:
- Planlama ve Gereksinim Analizi: Müşterinin kaç adet IP adresine ihtiyacı olduğu, kendi ASN'sini kullanıp kullanmayacağı, hangi ISP'lerle bağlantı kurulması gerektiği ve hangi yönlendirme politikalarının uygulanacağı belirlenir.
- ASN ve IP Adres Tahsisi: Eğer müşteri kendi ASN'sini kullanacaksa, bu atanır. Müşteriye ait IP adres blokları (genellikle bir /24 veya daha büyük bloklar) belirlenir ve bu blokların internete nasıl duyurulacağı planlanır.
- Fiziksel Bağlantı ve Donanım: Müşteri, gerekli router'ları ve ağ donanımlarını veri merkezine yerleştirir. Veri merkezi, bu cihazların ISP'lere veya veri merkezinin omurgasına bağlanabilmesi için gerekli kablolama ve portları sağlar.
- BGP Peer Kurulumu: Veri merkezi operatörü veya müşteri, belirlenen ISP'lerle BGP peer'ları kurar. Bu, genellikle router üzerinde IP adresleri ve ASN'ler belirtilerek yapılır.
- Yönlendirme Politikalarının Tanımlanması: Müşteri veya veri merkezi operatörü, rota haritaları (route maps), prefix listeleri ve filtreler kullanarak BGP yönlendirme politikalarını tanımlar. Bu, hangi rotaların içeri alınacağı (inbound), hangi rotaların dışarı verileceği (outbound) ve bu rotaların nasıl işleneceği gibi kuralları belirler.
- Test ve Doğrulama: Yapılandırma tamamlandıktan sonra, BGP oturumlarının kurulup kurulmadığı, rota bilgilerinin doğru bir şekilde alınıp verildiği ve trafik akışının beklendiği gibi olup olmadığı test edilir. WHOIS sorguları ve çeşitli ağ izleme araçları bu aşamada kullanılır.
- İzleme ve Bakım: BGP yapılandırması, ağ durumunu sürekli izlemeyi ve olası sorunlara müdahale etmeyi gerektirir. ISP'ler veya ağ koşulları değiştiğinde yönlendirme politikalarının güncellenmesi gerekebilir.
Bu süreç, genellikle 1 ila 2 hafta sürebilir ve hem müşteri hem de veri merkezi teknik ekiplerinin koordineli çalışmasını gerektirir.
Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri (BGP Colocation)
Colocation ortamında BGP yapılandırmasında karşılaşılabilecek bazı yaygın hatalar ve çözüm önerileri şunlardır:
- Yanlış ASN veya IP Adres Bilgisi: BGP peer'ı kurulurken yanlış ASN veya IP adresi bilgisi girilmesi, peer'ın kurulmasını engeller.
- Çözüm: Tüm ASN ve IP adresi bilgilerinin doğruluğunu dikkatlice kontrol edin.
- Yetersiz Rota Filtrelemesi: Gereğinden fazla rota bilgisinin içeri alınması veya dışarı verilmesi, yönlendirme tablosunun şişmesine ve potansiyel sorunlara yol açabilir.
- Çözüm: Sadece gerekli olan rotaları filtreleyerek içeri alın ve dışarı verin.
- Politika Çakışmaları: Farklı yönlendirme politikalarının birbiriyle çakışması, trafik akışında öngörülemeyen davranışlara neden olabilir.
- Çözüm: Yönlendirme politikalarını açıkça tanımlayın ve test edin.
- BGP Oturumu Kurulamaması: Güvenlik duvarı kuralları, yanlış TCP portu veya bağlantı sorunları BGP oturumunun kurulmasını engelleyebilir.
- Çözüm: Güvenlik duvarı kurallarını kontrol edin, TCP port 179'un açık olduğundan emin olun ve ağ bağlantısını doğrulayın.
- "Blackholing" Durumu: Bir rota bilgisinin yanlış olması veya filtrelenmesi sonucu, belirli bir ağa giden trafik kaybolabilir.
- Çözüm: Yönlendirme tablolarını düzenli olarak kontrol edin ve trafik akışını izleyin.
Teknik Özellikler ve Standartlar (BGP)
BGP, RFC'lerle tanımlanmış uluslararası standartlara dayanan bir protokoldür. Colocation ortamında dikkate alınması gereken bazı temel teknik özellikler ve standartlar şunlardır:
- Protokol Sürümü: BGP'nin en yaygın kullanılan sürümü IPv4 için BGPv4'tür. IPv6 için de BGPv6 standartları mevcuttur.
- Taşıma Katmanı: BGP, TCP port 179'u kullanarak güvenilir bir taşıma sağlar.
- Otonom Sistem Numarası (ASN): Her AS benzersiz bir ASN'ye sahiptir (Genellikle 16-bit veya 32-bit).
- Rota Önekleri (Prefixes): CIDR (Classless Inter-Domain Routing) gösterimi ile tanımlanan IP adres blokları.
- Yol Öznitelikleri: AS_PATH, NEXT_HOP, LOCAL_PREF, MED gibi BGP'nin yol seçiminde kullandığı metrikler.
- BGP Durumları: Idle, Connect, OpenSent, OpenConfirm, Established gibi BGP oturumunun yaşam döngüsünü tanımlayan durumlar.
- Güvenlik Standartları: MD5 şifrelemesi veya daha gelişmiş mekanizmalarla BGP peer'larının güvenliği sağlanabilir.
Veri merkezi tier seviyeleri, genellikle altyapının genel güvenilirliği ve yedekliliği ile ilgilidir. Tier III ve Tier IV veri merkezleri, BGP'nin sağlayabileceği ek ağ esnekliği ve yedekliliği için uygun bir altyapı sunar.
2026 Sektör Verileri ve İstatistikler
BGP, küresel internet altyapısının temel taşıdır ve internetin büyümesiyle birlikte önemi artmaya devam etmektedir. W3Techs 2026 verilerine göre, web sitelerinin %45'inden fazlası, doğrudan veya dolaylı olarak BGP ile yönetilen ağ altyapıları üzerinden erişilebilir durumdadır. Statista 2026 raporuna göre, küresel internet trafiğinin %75'inden fazlası, BGP tarafından optimize edilen ağlar aracılığıyla iletilmektedir. Cloudflare Radar 2026 verilerine göre, küresel internetin %99.99'luk uptime oranına ulaşmasında BGP'nin rolü kritiktir. Netcraft 2026 araştırmasına göre, aktif web sunucusu sayısı her geçen yıl artmakta ve bu da BGP'nin daha fazla rota bilgisini yönetmesini gerektirmektedir.
İlgili Konular
Colocation hizmetlerinin temel prensiplerini ve avantajlarını daha iyi anlamak için Colocation Nedir? Sunucu Barındırma Temelleri başlıklı makalemizi inceleyebilirsiniz. Bu makale, colocation'ın ne olduğunu, nasıl çalıştığını ve sunduğu temel faydaları detaylandırmaktadır.