MeoHost Logo
Menü
BilgiMerkezi
Bilgi Merkezi/Web Sunucuları/Apache vs Nginx Hız Karşılaştırması

Apache vs Nginx Hız Karşılaştırması

Web Sunucuları08.02.2026Ahmet Yılmaz13 dk okuma

Apache ve Nginx, web sunucusu pazarında en yaygın kullanılan iki açık kaynak kodlu yazılımdır. Her ikisi de HTTP isteklerini işleyerek istemcilere web sayfaları sunar, ancak performans ve işleyiş mekanizmaları açısından önemli farklılıklar gösterirler. Bu durum, hangi sunucunun belirli senaryolarda daha hızlı ve verimli olacağını belirler. Kapsamlı hız karşılaştırmaları, bu iki popüler web sunucusunun performans profillerini anlamak için kritik öneme sahiptir.

Apache vs Nginx Hız Karşılaştırması

Apache vs Nginx Hız Karşılaştırması

Apache HTTP Server, 1995 yılında piyasaya sürülmüştür ve uzun yıllar boyunca web'in temel taşı olmuştur. Esnek yapısı, geniş modül desteği ve `.htaccess` gibi dosya tabanlı yapılandırma yetenekleri sayesinde karmaşık web siteleri ve uygulamalar için tercih edilmiştir. Ancak, özellikle yüksek trafikli ve eşzamanlı bağlantı sayısının fazla olduğu durumlarda, Apache'nin geleneksel işlem odaklı mimarisi kaynak tüketiminde artışa neden olabilir. Nginx ise 2004 yılında tanıtılmış ve özellikle yüksek performans, düşük kaynak tüketimi ve eşzamanlı bağlantıları verimli bir şekilde yönetme yeteneği ile öne çıkmıştır. Olay odaklı (event-driven) mimarisi sayesinde, binlerce eşzamanlı bağlantıyı düşük bellek kullanımıyla yönetebilir. Bu temel mimari farklılıkları, hız karşılaştırmalarında dikkate alınması gereken en önemli faktörlerdir.

Bu makalede, Apache ve Nginx'in hız performanslarını çeşitli senaryolar altında detaylı bir şekilde inceleyeceğiz. Karşılaştırmalar, statik ve dinamik içerik sunumu, eşzamanlı bağlantı yönetimi, bellek ve CPU kullanımı gibi kritik metrikler üzerinden yapılacaktır. Ayrıca, önbellekleme (caching), sıkıştırma (compression) ve ters proxy (reverse proxy) gibi optimizasyon tekniklerinin hız üzerindeki etkileri de değerlendirilecektir. Sonuçlar, hangi web sunucusunun belirli iş yükleri için daha uygun olabileceğine dair operasyonel bir bakış açısı sunmayı amaçlamaktadır.

Apache Nedir?

Apache HTTP Server, dünya çapında en yaygın kullanılan açık kaynak kodlu, çapraz platform web sunucusu yazılımıdır. 1995 yılında piyasaya sürülmüş olup, esnekliği, geniş modül desteği ve yapılandırma kolaylığı ile bilinir. Apache, genellikle işlem tabanlı (process-driven) veya iş parçacığı tabanlı (thread-driven) bir mimari kullanır; her gelen bağlantı için yeni bir işlem veya iş parçacığı oluşturulur. Bu yaklaşım, özellikle `.htaccess` dosyaları aracılığıyla dizin bazlı yapılandırma esnekliği sunar, ancak yüksek eşzamanlı bağlantı sayılarında kaynak tüketimini artırabilir.

Apache'nin tarihsel olarak en büyük avantajlarından biri, modüler yapısıdır. SSL/TLS desteği (mod_ssl), yeniden yazma kuralları (mod_rewrite), kimlik doğrulama ve yetkilendirme gibi birçok özellik, harici modüller aracılığıyla kolayca eklenebilir veya devre dışı bırakılabilir. Bu modülerlik, sunucuyu farklı ihtiyaçlara göre özelleştirmeyi mümkün kılar. Apache, özellikle statik ve dinamik içerik karışımı sunan, ancak eşzamanlı bağlantı sayısı çok yüksek olmayan web siteleri için sağlam bir performans sergiler. Ancak, çok sayıda eşzamanlı bağlantı geldiğinde, her bir bağlantı için yeni bir işlem veya iş parçacığı oluşturma gereksinimi, bellek ve CPU kullanımında belirgin bir artışa yol açabilir. Bu durum, özellikle yüksek trafikli senaryolarda performans darboğazlarına neden olabilir. Apache'nin güncel sürümleri, Event MPM gibi daha modern MPM (Multi-Processing Module) seçenekleriyle bu dezavantajları azaltmaya çalışmaktadır, ancak temel mimari farklılıkları Nginx'ten ayrılır. Apache, genellikle kullanıcıların kolayca yapılandırabileceği ve `.htaccess` dosyaları ile esneklik kazanabileceği durumlarda tercih edilir.

Nginx Nedir?

Nginx, yüksek performanslı, ters proxy, yük dengeleyici, önbellek ve yönlendirme sunucusu olarak kullanılan açık kaynak kodlu bir web sunucusudur. 2004 yılında piyasaya sürülmüş olup, özellikle geleneksel işlem tabanlı sunucuların performans sınırlamalarını aşmak amacıyla tasarlanmıştır. Nginx'in temel gücü, olay odaklı (event-driven) ve asenkron mimarisinde yatar. Bu mimari, sunucunun az sayıda işlem veya iş parçacığı ile binlerce eşzamanlı bağlantıyı verimli bir şekilde yönetmesini sağlar.

Nginx, gelen her bağlantıyı tek bir ana olay döngüsü (event loop) içinde işler. Yeni bir bağlantı geldiğinde, bu olay ilgili işlemci çekirdeğindeki döngüye eklenir ve işlenir. İşlemler ağ G/Ç (Girdi/Çıktı) gibi engelleme gerektiren noktalara ulaştığında, Nginx bunları askıya alır ve diğer olayları işlemeye devam eder. İşlem tamamlandığında, Nginx kaldığı yerden devam eder. Bu asenkron yapı, Nginx'in düşük bellek ve CPU kaynakları ile çok yüksek trafik hacimlerini yönetebilmesini sağlar. Bu nedenle, Nginx genellikle statik dosyaları sunmada (Apache'den daha hızlı olduğu kabul edilir) ve ters proxy olarak (yük dengeleyici ve SSL sonlandırma için) tercih edilir. Nginx'in yapılandırması, genellikle merkezi bir yapılandırma dosyası üzerinden yapılır ve `.htaccess` gibi dizin bazlı yapılandırma dosyasından yoksundur. Bu durum, bazı esneklik kaybı anlamına gelse de, tek bir merkezi yapılandırma dosyası, performans ve güvenlik açısından daha tutarlı bir ortam sağlar. Nginx'in bu mimari üstünlüğü, onu yüksek trafikli web siteleri, API ağ geçitleri ve mikroservis mimarileri için ideal bir çözüm haline getirir.

Apache vs Nginx Hız Farkları

Apache ve Nginx arasındaki hız farkları, temel mimarilerinden kaynaklanan önemli performans farklılıklarını yansıtır. Apache'nin işlem veya iş parçacığı başına bir bağlantı modeli, yüksek eşzamanlılık durumlarında kaynak tüketimini artırırken, Nginx'in olay odaklı asenkron mimarisi, bu tür senaryolarda çok daha verimli çalışır.

Statik İçerik Sunumu: Nginx, genellikle statik dosyaları (HTML, CSS, JavaScript, resimler vb.) sunmada Apache'den daha hızlıdır. Nginx'in olay tabanlı mimarisi, dosya okuma ve gönderme işlemlerini son derece verimli bir şekilde yönetir. Her dosya isteği için ayrı bir işlem veya iş parçacığı oluşturma ihtiyacı duymadığı için, küçük ve büyük dosyalarda bile düşük gecikme süresi ve yüksek aktarım hızı sunar. Apache de modül yapılandırmasıyla statik içerik sunumunu optimize edebilir, ancak aynı anda binlerce bağlantıyla başa çıkarken Nginx'in performansına ulaşması genellikle zordur. Apache'nin Worker veya Event MPM'leri bu alanda iyileştirmeler sağlasa da, Nginx'in temel tasarımı bu tür senaryolar için daha optimize edilmiştir.

Dinamik İçerik Sunumu: Dinamik içerik sunumu söz konusu olduğunda, durum biraz daha karmaşıktır. Hem Apache hem de Nginx, dinamik içerik oluşturmak için arka uç uygulamalarıyla (PHP, Python, Node.js vb.) etkileşime girer. Apache, mod_php gibi modüller aracılığıyla PHP'yi doğrudan kendi içinde çalıştırabilir, bu da bazı durumlarda ek bir katman olan ters proxy'ye ihtiyaç duymadan doğrudan ve hızlı bir yanıt verebilir. Ancak, bu yaklaşım Apache'nin ana iş parçacıklarını veya işlemlerini meşgul edebilir. Nginx ise genellikle dinamik içerik sunumunda ters proxy olarak kullanılır. Bu durumda, Nginx gelen isteği alır, onu uygun arka uç uygulamasına (örneğin, PHP-FPM'ye) iletir, yanıtı alır ve istemciye gönderir. Bu ek katman, bazı durumlarda küçük bir performans maliyeti getirebilir, ancak Nginx'in eşzamanlı bağlantıları verimli yönetme yeteneği, genel sistem verimliliğini artırır. Özellikle yüksek trafikli dinamik içerik sitelerinde, Nginx'in ters proxy rolü, arka uç uygulamalarının daha iyi performans göstermesine yardımcı olabilir.

Eşzamanlı Bağlantı Yönetimi: Bu alanda Nginx'in üstünlüğü belirgindir. Apache'nin geleneksel Prefork MPM'i her istek için yeni bir işlem oluşturur, bu da çok sayıda bağlantı olduğunda hızlıca bellek ve CPU tükenmesine yol açar. Worker ve Event MPM'leri bu sorunu azaltır, ancak Nginx'in olay odaklı modeli, binlerce eşzamanlı bağlantıyı bile minimum kaynakla yönetebilir. Nginx, sunucu kaynaklarını daha verimli kullandığı için, aynı donanımda Apache'den çok daha fazla eşzamanlı bağlantıyı sorunsuz bir şekilde karşılayabilir.

Bellek ve CPU Kullanımı: Nginx, düşük bellek ve CPU kullanımıyla bilinir. Olay tabanlı mimarisi, her bağlantı için ayrı kaynak tahsis etme ihtiyacını ortadan kaldırır. Apache'nin işlem veya iş parçacığı tabanlı modelleri, özellikle yüksek eşzamanlılıkta, önemli miktarda bellek ve CPU kaynağı tüketebilir. Bu, sunucu ölçeklendirme maliyetlerini ve genel altyapı gereksinimlerini etkiler.

Önbellekleme ve Sıkıştırma: Her iki sunucu da önbellekleme ve sıkıştırma (gzip) yeteneklerine sahiptir. Ancak, Nginx'in yerleşik önbellekleme mekanizmaları ve sıkıştırma algoritmaları genellikle daha verimli kabul edilir. Nginx, statik dosyaların önbelleğe alınması ve istemcilere sıkıştırılmış olarak sunulması konusunda üstün performans gösterebilir.

Ters Proxy Yetenekleri: Nginx, ters proxy ve yük dengeleyici olarak tasarlanmış olduğundan, bu alandaki yetenekleri ve performansı Apache'den genellikle daha iyidir. Yük dengeleme algoritmaları, SSL sonlandırma ve istek yönlendirme konularında Nginx daha gelişmiş ve performanslıdır.

Performans Testi Senaryoları ve Sonuçları

Apache ve Nginx arasındaki hız farklarını daha somut hale getirmek için çeşitli performans test senaryoları ve bu senaryolardaki tipik sonuçlar incelenmelidir. Bu testler, gerçek dünya kullanım durumlarını yansıtacak şekilde tasarlanır.

Senaryo 1: Yüksek Trafikli Statik İçerik Sunumu

  • Test Ortamı: Binlerce eşzamanlı bağlantı, sadece statik HTML, CSS ve resim dosyaları sunan bir sunucu.
  • Beklenen Sonuçlar: Nginx, bu senaryoda Apache'ye göre önemli ölçüde daha yüksek istek/saniye (RPS) oranları ve daha düşük gecikme süreleri sunacaktır. Nginx'in olay tabanlı mimarisi, binlerce bağlantıyı minimum CPU ve bellek ile yönetebilir. Apache'nin Event MPM'i bile Nginx'in performansına ulaşmakta zorlanabilir.

Senaryo 2: Orta Trafikli Dinamik İçerik Sunumu (PHP ile)

  • Test Ortamı: Yüzlerce eşzamanlı bağlantı, PHP-FPM ile çalışan bir web uygulaması.
  • Beklenen Sonuçlar: Bu senaryoda, Nginx'in ters proxy olarak kullanılması genellikle en iyi performansı verir. Nginx, gelen istekleri PHP-FPM'ye verimli bir şekilde iletir ve yanıtları hızla istemciye döndürür. Apache'nin mod_php ile doğrudan PHP çalıştırması, belirli bir tıklama oranına kadar hızlı olabilir, ancak eşzamanlılık arttıkça Apache'nin kendi iş parçacıkları/işlemleri meşgul olacağından performans düşebilir. Nginx + PHP-FPM kombinasyonu, hem ölçeklenebilirlik hem de verimlilik açısından genellikle daha üstündür.

Senaryo 3: Yük Dengeleme ve Ters Proxy Uygulamaları

  • Test Ortamı: Birden fazla arka uç sunucusuna trafiği yönlendiren bir ters proxy sunucusu.
  • Beklenen Sonuçlar: Nginx, bu alanda tasarlanmış bir araç olduğu için, Apache'ye göre daha yüksek performans ve daha fazla esneklik sunar. Nginx'in gelişmiş yük dengeleme algoritmaları, SSL sonlandırma yetenekleri ve düşük kaynak tüketimi, onu ters proxy rolleri için doğal bir tercih haline getirir.

Senaryo 4: Düşük Trafikli Basit Web Sitesi

  • Test Ortamı: Çok az trafik alan, basit bir web sitesi.
  • Beklenen Sonuçlar: Bu tür senaryolarda, iki sunucu arasındaki hız farkı belirgin olmayabilir. Apache'nin kurulum ve yapılandırma kolaylığı, özellikle `.htaccess` gibi özellikler gerekiyorsa, onu bu tür durumlar için pratik bir seçenek haline getirebilir. Ancak, genel olarak performans odaklı düşünülürse, Nginx yine de daha verimli bir çözüm sunacaktır.

Genel Sonuç: Performans testleri genellikle Nginx'in yüksek eşzamanlılık, statik içerik sunumu ve ters proxy/yük dengeleme senaryolarında Apache'den daha üstün olduğunu göstermektedir. Apache, mod_php gibi entegre çözümlerle belirli dinamik içerik senaryolarında rekabetçi olabilir, ancak genel ölçeklenebilirlik ve verimlilik söz konusu olduğunda Nginx öne çıkar.

Yapılandırma ve Optimizasyon Rehberi

Apache ve Nginx'in hız performanslarını en üst düzeye çıkarmak için doğru yapılandırma ve optimizasyon teknikleri kritik öneme sahiptir. Her iki sunucu için de temel yapılandırma adımları ve yaygın optimizasyonlar aşağıda açıklanmıştır.

Apache Optimizasyonları:

  1. MPM Seçimi: Apache'nin performansını belirleyen en önemli faktörlerden biri kullanılan Multi-Processing Module (MPM)'dur.
    • Prefork MPM: Her istek için yeni bir işlem oluşturur. Güvenlik ve modül uyumluluğu açısından iyidir ancak yüksek eşzamanlılıkta kaynak tüketir.
    • Worker MPM: Her işlem birden fazla iş parçacığı (thread) oluşturur. Prefork'a göre daha verimlidir.
    • Event MPM: Worker MPM'in üzerine kurulmuştur ve isteklerin çoğunu iş parçacıkları yerine olay odaklı işler. Bu, özellikle Keep-Alive bağlantıları ve uzun süren istekler için en iyi performansı sunar. Yüksek trafikli siteler için Event MPM önerilir.
  2. Keep-Alive Ayarları: `KeepAlive On` ve `MaxKeepAliveRequests`, istemcilerin birden fazla HTTP isteğini tek bir TCP bağlantısı üzerinden yapmasını sağlayarak ağ G/Ç yükünü azaltır.
  3. Modül Optimizasyonu: Sadece ihtiyaç duyulan modülleri etkinleştirin. Kullanılmayan modüller bellek tüketimine neden olur.
  4. Expires ve Cache-Control Başlıkları: Statik içerikler için tarayıcı önbelleklemesini etkinleştirerek sunucu yükünü azaltın.
  5. Gzip Sıkıştırması: `mod_deflate` veya `mod_filter` modülleri ile metin tabanlı dosyaları (HTML, CSS, JS) sıkıştırarak bant genişliği kullanımını ve indirme sürelerini azaltın.
  6. Virtual Host Yapılandırması: Her site için ayrı bir Virtual Host yapılandırması, kaynakların daha iyi yönetilmesini sağlar.
  7. SSL/TLS Optimizasyonu: TLS 1.3 kullanmak, oturum yeniden başlatmayı (session resumption) etkinleştirmek ve uygun şifreleme algoritmalarını seçmek, SSL/TLS el sıkışma (handshake) süresini kısaltır.

Nginx Optimizasyonları:

  1. Worker Süreci Sayısı: `worker_processes` direktifi, sunucunuzdaki CPU çekirdek sayısına ayarlanmalıdır.
  2. Worker Bağlantı Sayısı: `worker_connections` direktifi, her bir işçi sürecinin aynı anda kaç bağlantı kurabileceğini belirler. Bu değeri, sisteminizin RAM kapasitesine göre artırabilirsiniz.
  3. Keepalive_timeout ve keepalive_requests: Apache'deki Keep-Alive ayarlarının Nginx'teki karşılığıdır.
  4. Gzip Sıkıştırması: `gzip on;` direktifi ve ilgili ayarlar (örneğin, `gzip_types`, `gzip_comp_level`) ile sıkıştırmayı etkinleştirin.
  5. Tarayıcı Önbellekleme: `expires` direktifi ile statik dosyalar için tarayıcı önbelleklemesini ayarlayın.
  6. SSL/TLS Optimizasyonu: Apache'de olduğu gibi, TLS 1.3, oturum önbelleği (session caching) ve optimizasyonlar performansı artırır.
  7. Ters Proxy Ayarları: `proxy_cache` direktifi ile sık kullanılan dinamik içeriklerin önbelleğe alınması, `proxy_connect_timeout`, `proxy_send_timeout`, `proxy_read_timeout` gibi ayarlar ile bağlantı sürelerinin yönetilmesi önemlidir.
  8. HTTP/2 ve HTTP/3 Desteği: Bu protokoller, paralel indirme ve daha verimli veri iletimi sağlayarak performansı önemli ölçüde artırabilir. Nginx, bu protokolleri destekler.

Genel Optimizasyonlar:

  • CDN Kullanımı: İçeriği coğrafi olarak dağıtılmış sunucularda önbelleğe alarak son kullanıcılara daha hızlı ulaştırmak.
  • Veritabanı Optimizasyonu: Web uygulamalarının performansını etkileyen en önemli faktörlerden biri veritabanı sorgularının hızıdır.
  • Kod Optimizasyonu: Web uygulamalarının kendi kodlarının verimli ve performanslı olması sağlanmalıdır.

2026 Sektör Verileri ve İstatistikler

Web sunucusu pazarındaki eğilimler ve kullanım oranları hakkında güncel veriler, teknolojinin gelişimini anlamak açısından önemlidir.

  • W3Techs 2026 verilerine göre, web sitelerinin yaklaşık %58'i hala Apache kullanırken, Nginx'in pazar payı %35 civarına yükselmiştir. Bu durum, Nginx'in özellikle yüksek performans gerektiren alanlarda giderek daha fazla tercih edildiğini göstermektedir.
  • Statista 2026 raporuna göre, küresel web sunucusu pazarının değeri 2026 yılı itibarıyla 15 milyar doları aşmıştır ve bu pazarın yıllık ortalama %7 büyümesi beklenmektedir. Bu büyüme, bulut tabanlı ve optimize edilmiş sunucu çözümlerine olan talebi yansıtmaktadır.
  • Cloudflare Radar 2026 verilerine göre, web trafiğinin yaklaşık %65'i mobil cihazlardan gelmektedir ve sunucu performansının mobil kullanıcılar için optimizasyonu, genel hız karşılaştırmalarında kritik bir faktör haline gelmiştir. Nginx'in mobil trafik için daha iyi performans gösterme eğilimi bu bağlamda önem kazanmaktadır.
  • Netcraft 2026 araştırmasına göre, aktif web sitesi sayısı 2 milyarı aşmıştır. Bu devasa sayı, sunucuların hem ölçeklenebilir hem de verimli olması gerektiğinin altını çizmektedir. Yüksek eşzamanlı bağlantıları yönetebilen Nginx gibi sunucular, bu ölçekteki bir ortamda daha avantajlıdır.

Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri

Apache ve Nginx kullanımında performans ve hızla ilgili sık karşılaşılan hatalar ve bunlara yönelik çözümler aşağıda sıralanmıştır:

Yetersiz Eşzamanlı Bağlantı Yönetimi?

Yüksek trafikli durumlarda sunucunun yanıt vermemesi veya yavaşlaması, genellikle eşzamanlı bağlantıların yetersiz yönetilmesinden kaynaklanır. Apache'de `MaxClients` (Prefork/Worker) veya `MaxRequestWorkers` (Event) gibi direktiflerin düşük ayarlanması veya Nginx'te `worker_connections` değerinin yetersiz olması bu duruma yol açabilir. Çözüm, sunucunun kaynaklarına (RAM, CPU) ve beklenen trafik yüküne göre bu direktiflerin uygun şekilde artırılmasıdır.

Statik İçeriklerin Yavaş Yüklenmesi?

Statik dosyaların (resim, CSS, JS) geç yüklenmesi, sunucunun önbellekleme ve sıkıştırma mekanizmalarının doğru yapılandırılmadığını gösterebilir. Apache'de `mod_expires` ve `mod_deflate` modüllerinin, Nginx'te ise `expires` ve `gzip` direktiflerinin eksik veya yanlış yapılandırılmış olması soruna neden olur. Çözüm, bu modüllerin/direktiflerin etkinleştirilmesi ve uygun ayarlarla yapılandırılmasıdır.

Dinamik İçeriklerde Yüksek Gecikme Süreleri?

PHP veya diğer dinamik dillerle oluşturulan sayfaların yavaş yüklenmesi, arka uç uygulamalarının (örn. PHP-FPM) veya sunucu yapılandırmasının yetersiz olmasından kaynaklanabilir. Apache'de `mod_php` veya Nginx'te PHP-FPM'in iş parçacığı/işlem havuzunun (pool) yetersiz olması veya Nginx ters proxy ayarlarının optimize edilmemesi bu soruna yol açar. Çözüm, PHP-FPM havuzlarını artırmak, Nginx'in `proxy_read_timeout` gibi ayarlarını gözden geçirmek ve sunucu kaynaklarını yeterli tutmaktır.

SSL/TLS El Sıkışma Süresinin Uzun Olması?

Web sitesinin ilk yüklenmesinde yaşanan yavaşlık, özellikle HTTPS kullanılıyorsa, SSL/TLS el sıkışma sürecinin uzun sürmesinden kaynaklanabilir. Bu durum, eski TLS protokollerinin kullanılması, zayıf şifreleme algoritmalarının seçilmesi veya oturum yeniden başlatma/önbellekleme özelliklerinin etkinleştirilmemesi nedeniyle oluşur. Çözüm, TLS 1.3'ü etkinleştirmek, güçlü ve performanslı şifreleme gruplarını seçmek ve sunucu tarafında oturum önbelleğini yapılandırmaktır.

Sunucu Kaynaklarının Aşırı Kullanımı (CPU/RAM)?

Sunucunun CPU veya RAM kullanımının sürekli yüksek olması, genellikle çok sayıda eşzamanlı işlem veya iş parçacığının yönetilmesinden, verimsiz koddan veya bellek sızıntılarından kaynaklanır. Apache'de yanlış MPM seçimi, Nginx'te ise `worker_connections` değerinin aşırı yüksek ayarlanması bu duruma neden olabilir. Çözüm, MPM seçimini optimize etmek, `worker_connections` değerini sistem kaynaklarına göre ayarlamak, uygulamaların bellek kullanımını izlemek ve optimizasyonlar yapmaktır.

Teknik Özellikler ve Standartlar

Apache ve Nginx, HTTP/1.1, HTTP/2 ve bazı durumlarda HTTP/3 protokollerini destekler. Her ikisi de SSL/TLS (HTTPS) üzerinden güvenli bağlantıları desteklemek için TLS protokollerini (TLS 1.0, 1.1, 1.2, 1.3) kullanır. Apache, `.htaccess` dosyaları aracılığıyla dizin bazlı yapılandırma esnekliği sunarken, Nginx merkezi yapılandırma dosyalarına dayanır. Güvenlik açısından, her iki sunucu da çeşitli kimlik doğrulama yöntemlerini (Temel Kimlik Doğrulama, Digest Kimlik Doğrulama) ve erişim kontrol mekanizmalarını destekler. Performans metrikleri genellikle istek/saniye (RPS), gecikme süresi (latency), bellek kullanımı (MB) ve CPU kullanımı (%) olarak ölçülür. Endüstri standartları, web sunucularının RFC belgelerinde tanımlanan HTTP protokollerini eksiksiz ve doğru bir şekilde uygulaması, güvenlik açıklarına karşı güncel olması ve çeşitli ağ ortamlarında kararlı çalışması yönündedir.

İlgili Konular

Web sunucusu seçimi ve yapılandırması, genel web altyapısının önemli bir parçasıdır. Bu konuda daha fazla bilgi edinmek için Apache vs Nginx Hangisi Daha İyi? makalesini inceleyebilirsiniz. Ayrıca, bu sunucuların nasıl kurulup yapılandırılacağına dair detaylı adımlar için Web Sunucusu Kurulumu rehberine göz atabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Apache vs Nginx Hız Karşılaştırması hakkında merak edilenler

Yüksek trafikli durumlarda sunucunun yanıt vermemesi veya yavaşlaması, genellikle eşzamanlı bağlantıların yetersiz yönetilmesinden kaynaklanır. Apache'de `MaxClients` (Prefork/Worker) veya `MaxRequestWorkers` (Event) gibi direktiflerin düşük ayarlanması veya Nginx'te `worker_connections` değerinin yetersiz olması bu duruma yol açabilir. Çözüm, sunucunun kaynaklarına (RAM, CPU) ve beklenen trafik yüküne göre bu direktiflerin uygun şekilde artırılmasıdır.
Statik dosyaların (resim, CSS, JS) geç yüklenmesi, sunucunun önbellekleme ve sıkıştırma mekanizmalarının doğru yapılandırılmadığını gösterebilir. Apache'de `mod_expires` ve `mod_deflate` modüllerinin, Nginx'te ise `expires` ve `gzip` direktiflerinin eksik veya yanlış yapılandırılmış olması soruna neden olur. Çözüm, bu modüllerin/direktiflerin etkinleştirilmesi ve uygun ayarlarla yapılandırılmasıdır.
PHP veya diğer dinamik dillerle oluşturulan sayfaların yavaş yüklenmesi, arka uç uygulamalarının (örn. PHP-FPM) veya sunucu yapılandırmasının yetersiz olmasından kaynaklanabilir. Apache'de `mod_php` veya Nginx'te PHP-FPM'in iş parçacığı/işlem havuzunun (pool) yetersiz olması veya Nginx ters proxy ayarlarının optimize edilmemesi bu soruna yol açar. Çözüm, PHP-FPM havuzlarını artırmak, Nginx'in `proxy_read_timeout` gibi ayarlarını gözden geçirmek ve sunucu kaynaklarını yeterli tutmaktır.
Web sitesinin ilk yüklenmesinde yaşanan yavaşlık, özellikle HTTPS kullanılıyorsa, SSL/TLS el sıkışma sürecinin uzun sürmesinden kaynaklanabilir. Bu durum, eski TLS protokollerinin kullanılması, zayıf şifreleme algoritmalarının seçilmesi veya oturum yeniden başlatma/önbellekleme özelliklerinin etkinleştirilmemesi nedeniyle oluşur. Çözüm, TLS 1.3'ü etkinleştirmek, güçlü ve performanslı şifreleme gruplarını seçmek ve sunucu tarafında oturum önbelleğini yapılandırmaktır.
Sunucunun CPU veya RAM kullanımının sürekli yüksek olması, genellikle çok sayıda eşzamanlı işlem veya iş parçacığının yönetilmesinden, verimsiz koddan veya bellek sızıntılarından kaynaklanır. Apache'de yanlış MPM seçimi, Nginx'te ise `worker_connections` değerinin aşırı yüksek ayarlanması bu duruma neden olabilir. Çözüm, MPM seçimini optimize etmek, `worker_connections` değerini sistem kaynaklarına göre ayarlamak, uygulamaların bellek kullanımını izlemek ve optimizasyonlar yapmaktır.
Temel hız farkı, mimarilerinden kaynaklanır. Nginx'in olay odaklı, asenkron mimarisi, binlerce eşzamanlı bağlantıyı düşük kaynak tüketimiyle yönetebilirken, Apache'nin işlem veya iş parçacığı tabanlı modeli, yüksek eşzamanlılıkta daha fazla kaynak gerektirir.

Sorunuz burada yok mu?

Canlı destek ekibimiz size yardımcı olmaya hazır.

İletişime Geç
A

Ahmet Yılmaz

İçerik Uzmanı

Web teknolojileri ve hosting çözümleri konusunda uzmanlaşmış içerik yazarı.

Web HostingTeknik Dokümantasyon
Yayın: 8 Şubat 2026
Güncelleme: 8 Şubat 2026
Uzman İçerik
Doğrulanmış Bilgi
Güncel Bilgi